Theo bản hồ sơ pháp lý hôm qua, Mark Zuckerberg, người sáng lập và là giám đốc điều hành của Facebook khi mới ở độ tuổi 27, nằm trong top những cổ đông lớn nhất khi cổ phiếu của Facebook chuẩn bị ra mắt công chúng. Hiện nay, Zuckerberg sở hữu 533,8 triệu cổ phiếu tương đương 28,4%. Các công ty đầu tư Accel Partners và Công nghệ Digital Sky cùng sở hữu 16,8%.
Trong bản thông cáo của mình, Facebook cho biết công ty này sẽ lên kế hoạch để đạt thêm 5 tỷ USD trong đợt ra mắt cổ phiếu IPO. Công ty Menlo Park có trụ sở tại California đánh giá cổ phiếu này có thể đạt được giá trị từ 75-100 tỷ USD. Với mức đó, Zuckerberg sẽ sở hữu cổ phiếu trị giá 28,4 tỷ USD. Quyền điều khiển Zuckerberg đối với Facebook được dựa trên giá trị của cổ phiếu – vị giám đốc 27 tuôi này đang kiểm soát 56,9% quyền biểu quyết.
Rebecca Lieb, nhà phân tích của Tập đoàn Altimeter tại New York nói "Có vẻ như với sổ cổ phiếu này Zuckerberg đang nắm trong tay rất nhiều quyền kiểm soát. Zuckerberg đã thể hiện một sự kết hợp tuyệt vời giữa trí tuệ và sự trưởng thành trong việc đưa công ty đi vào ổn định và thu được nhiều lợi nhuận trước khi phát hành cổ phiếu."
Hãy làm phép tính so sánh để thấy được sự thành công của Zuckerberg: Sergey Brin và Larry Page, hai người đồng sáng lập Google, mỗi người sở hữu hơn 15 tỷ USD dựa trên quyền sở hữu cổ phần công ty của mình; trong khi đó, Ellison, 67 tuổi, sở hữu giá trị cổ phiếu khoảng 31 tỷ USD trong Công ty Oracle, một công ty phần mềm được thành lập vào năm 1977.
Đầu tư dài hạn Tuy nhiên, trong khi các cổ đông của Facebook sắp trở nên giàu có, họ sẽ không thể bán các cổ phiếu này cho đến khi cái gọi là đầu tư dài hạn hết hiệu lực, có thể là 6 tháng sau khi cổ phiếu bắt đầu đi vào kinh doanh. Zuckerberg có thể bán cổ phiếu dưới tư cách là một phần của cổ phiếu IPO.
Không bao gồm quyền sở hữu của Zuckerberg, tổng giá trị cổ phiếu của Facebook dựa trên sư định giá 100 tỷ USD đã đem lại cho những cổ đông khác quyền sở hữu cổ phiếu với giá trị khoảng 71,6 tỷ USD.
Đồng sáng lập Facebook Dustin Moskovitz, bạn cùng phòng của Zuckerberg tại Đại học Harvard và là một nhân vật trong bộ phim “The Social Network”, sở hữu 133,8 triệu cổ phiếu, tương đương 7,6% tổng số cổ phiếu của Facebook.
Eduardo Saverin, một người đồng sáng lập và bạn cùng lớp khác, đã kiện Zuckerberg về quyền sở hữu của công ty, không được đề cập trong bản hồ sơ. Ngoài ra, Tyler và Cameron Winklevoss, hai anh em có trận chiến pháp lý với Zuckerberg đối với vấn đề Facebook và được lên kịch bản trong bộ phim đoạt giải Oscar, cũng không xuất hiện trong hồ sơ tài chính này. Sean Parker, người đồng sáng lập Napster, được thủ vai bởi Justin Timberlake trong bộ phim, cũng được nhắc đến với tư cách một cổ đông, tuy nhiên số lượng sở hữu của ông không được nhắc tới.
Những người điều hành Facebook Giám đốc điều hành Facebook Sheryl Sandberg sở hữu 1,9 triệu cổ phiếu, tương đương 0,1%. Cô cũng nắm giữ 39,3 triệu đơn vị cổ phần giới hạn trên tổng số 380 triệu đơn vị còn lại. Các cổ phiếu ưu tiên này sẽ được chuyển đến các chủ sở hữu 6 tháng sau khi phát hành cổ phiếu IPO.
Giám đốc tài chính Facebook David Ebersman sở hữu 7,5 triệu đơn vị cổ phần giới hạn và 2,2 triệu cổ phiếu. Michael Schroepfer, phó chủ tịch kỹ thuật, sở hữu 2,2 triệu cổ phiếu và 6,1 triệu đơn vị cổ phần giới hạn.
Người dành số cổ phần lớn nhất trong số những người đầu tư là công ty Accel Partners, Palo Alto, có trụ sở tại California, công ty này đã đầu tư 12,2 triệu USD trong năm 2005. Vào thời điểm đó, trang web Facebook chỉ có 2,8 triệu người sử dụng từ tất cả các trường đại học. Con số này đã tăng lên 845 triệu người trên toàn thế giới.
Năm ngoái, ngay cả sau khi bán 17% cổ phần của mình, Accel vẫn sở hữu 11,4 tỷ USD trong cổ phần của Facebook, nhiều hơn gấp đôi so với số cổ phần của Sequoia Capital và Kleiner Perkins Caufield & Byers gộp lại trong đợt phát hành IPO năm 2004 của Google.
Sự đầu tư của Accel Trong vòng chưa đầy sáu tháng sau khi công ty này giành được, số tiền cược vào Facebook mà Accel nắm trong tay sẽ đem lại cho công ty này một quỹ tài chính với trị giá lên đến 440 triệu USD. Chỉ riêng khoản tiền cược đó cũng đã có trị giá gấp 25 lần số tiền đóng góp vào quỹ.
Công ty Digital Sky của Nga đầu tư vào Facebook 4 năm sau Accel và mua 200 triệu cổ phiếu ưa đãi của Facebook chiếm khoảng 1,96%. Thông qua những đợt giao dịch tiếp theo, Digital Sky, công ty được thành lập bởi Yuri Milner và Gregory Finger, đã tích lũy được 94,6 triệu cổ phiếu, chiếm 5.5% cổ phần của Facebook.
Peter Thiel, người đã cung cấp khoản đầu tư ban đầu cho Zuckerberg vào năm 2004, sở hữu 44,7 triệu cổ phiếu, khoảng 2,5% trên tổng sổ cổ phần của công ty. Marc Andreessen, người đồng sáng lập ra Công ty Netscape Communications và là thành viên hội đồng quản trị của Facebook, sở hữu 3,6 triệu cổ phiếu, khoảng 0,2% và 5,2 triệu cổ phiếu giới hạn.
Hồ sơ ngày hôm qua chỉ liệt kê cổ phần của các nhà đầu tư sở hữu ít nhất 5% cổ phiếu và cổ phần thuộc sở hữu của các thành viên hội đồng quản trị và nhân viên.
Các công ty cổ phần của Facebook, bao gồm Greylock Partners, Elevation Partners và Meritech Capital Partners, không được đề cập đến trong danh sách các chủ sở hữu lớn nhất.
Chúc linh tổng hợp (Nguồn: AP và Bloomberg)