Trụ sở chính của IAEA tại Vienna (Áo) - nơi ông Amano sẽ chính thức điều hành vào tháng 11 tới. - Ảnh: japanfocus.org
Ông Amano đã giành thắng lợi với 2/3 số phiếu ủng hộ của Ban Giám đốc IAEA gồm đại diện 35 nước thành viên, đánh bại ứng cử viên khác là đại sứ Nam Phi Abdul Samad Minty. Với kết quả này, ông Amano sẽ kế nhiệm đương kim Tổng Giám đốc Mohamed ElBaradei mãn nhiệm vào tháng 11/2009 sau 12 năm đảm đương trọng trách này.
Kết quả trên cũng chấm dứt tiến trình bầu chọn người đứng đầu IAEA kéo dài nhiều tháng qua khi Ban Giám đốc IAEA phải "vất vả" tiến hành nhiều cuộc bỏ phiếu do không có ứng cử viên nào giành được tối thiểu 2/3 số phiếu bầu theo quy định. Trong những cuộc bỏ phiếu đó, đại sứ Amano đều là người giành được số phiếu ủng hộ cao nhất so với các ứng cử viên của Nam Phi và Tây Ban Nha
Đại sứ Amano sẽ là tổng giám đốc thứ 5 của IAEA trong lịch sử 52 năm của cơ quan này. Các đời tổng giám đốc trước ông là: ElBaradei, Hans Blix, Sigvard Eklund, Sterling Cole.
Ông Yukiya Amano. - Ảnh: iaea.org
Yukiaya Amano, sinh ngày 9/5/1947 tại Quận Kanagawa, thủ phủ vùng Yokohama, Nhật Bản.
Ông bắt đầu vào học tại Đại học Tokyo năm 1968. Sau khi tốt nghiệp Khoa Luật trường này năm 1972, ông làm tại Bộ Ngoại giao Nhật Bản, chuyên trách giải trừ quân bị quốc tế và những nỗ lực không phát triển hạt nhân. Năm 1973-1974, ông tu nghiệp tại Đại học Franche-Comté và từ 1974-1975, tại Đại học Nice, Pháp.
Amano nắm giữ những trọng trách khác nhau tại Bộ Ngoại giao như Giám đốc phân khu Khoa học, giám đốc phân khu Năng lượng nguyên tử tại Cục Liên hợp quốc tế năm 1993. Suốt thời kỳ phục vụ cho ngành Ngoại giao, ông đã làm tại các Đại sứ quán Nhật Bản tại Vientiane (Lào), Washington (Mỹ) và Brussels (Bỉ), tại Phái đoàn Nhật Bản tại Hội nghị giải trừ quân bị ở Geneva và người đứng đầu lãnh sự quán Nhật Bản ở Marseille (Pháp).
Tháng 8 năm 2002, ông được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc phụ trách vấn đề Khoa học và Quản lý Quân bị, và tháng 8/2004, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Giải trừ quân bị và Khoa học. Trong thời gian này, ông tham dự vào việc thúc đẩy và hoàn thiện một loạt điều ước và hiệp nghị hòa bình quốc tế như: “Điều ước không phát triển hạt nhân”, “Điều ước cấm thử nghiệm hạt nhân toàn diện”, “Công ước cấm vũ khí sinh học”, “Công ước quy định vũ khí thường quy”, “Tuân thủ hành vi phản đối phát triển tên lửa đạn đạo quốc tế”,… Năm 2005, Yukiaya Amano trở thành đại sứ Đoàn đại biểu Chính phủ Nhật Bản tại Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Tháng 9/2008, Chính phủ Nhật Bản tuyên bố đề cử Yukiaya Amano vào vị trí Tổng giám đốc tiếp theo của IAEA. Ngày 2/7/2009, ông trúng cử. Vị Tổng giám đốc thành thạo 3 ngôn ngữ (Anh, Pháp, Nhật) này sẽ bắt đầu nhiệm kỳ của mình vào 30/11/2009.
Mạn Nhi (dịch và tổng hợp từ iaea.org, Wiki,TTXVN)