| Nhang khói như đốt đền thế này là yêu thương hay tra tấn thần thánh? Ảnh: L.H.T |
Có biết bao sự quá quắt của những người khi đến nơi chốn thờ tự uy nghiêm để mong cầu thần thánh thực thi nghĩa vụ phù hộ cho tham vọng vinh hoa phú quý. Giả sử có kẻ đầu cơ tâm linh đưa ra một thứ luật nghĩa vụ áp dụng cho thần thánh, chắc rằng không thiếu người dư tiền hoặc cố sức chạy tiền để sẵn sàng thành lập cho riêng mình và gia đình mình cả sư đoàn thần thánh mới đủ thỏa mãn tham vọng phát rồ. Nếu ấn đền Trần hay những di tích tâm linh khác có nghĩa vụ nhân đôi số lượng tài sản hoặc thay đổi địa vị quan quyền của khối đông người nghìn nghịt kia thì bài học những giá trị cao cả về văn hóa, lịch sử, tâm linh... của dân tộc quả là đắng cay!
Ở ngoài vòng rào công viên Tân Phước, phường 9, Tân Bình có một miếu thờ Quan Âm nhỏ. Có một dạo cái miếu thờ của những người nghèo này bị sự cố, sống mũi thanh thoát của tượng Quan Âm bị phá gãy. Vết thương của bức tượng có lẽ do ai đó không thỏa mãn được mong cầu mà gây chuyện, nhưng từ vết thương này nhiều người đã bày tỏ cảm xúc thương quý thần thánh: tội nghiệp bà quá!
Có rất nhiều những đứa bé đến chùa, đến đình nhìn thấy những bức tượng bị bỏ rơi đã đòi mang hết về nhà và cũng có rất nhiều những bậc cha mẹ lén giấu con đem những ông địa, thần tài, linh thú đi vứt bỏ. Ở miền Nam thường có nhiều cái miếu, nơi người ta có thể thấy thần tài, ông địa, bài vị... bị vứt bỏ với lý do chính là hết linh. Chính ở những cái miếu bên đường quạnh quẽ đó lại là nơi gợi ra sự thương cảm thần thánh của nhiều tấm lòng chân thành: tội nghiệp mấy ổng quá. Nhiều người tin rằng một khi ai đó nhạy cảm với số phận hẩm hiu của thần thánh thì ắt rằng tình yêu của họ đối với thần thánh lớn hơn những đòi hỏi về bổn phận, nghĩa vụ mà thần thánh phải phục vụ cho những mong cầu của họ.
Phải chăng cảm thức duy tâm hướng về thần thánh gói trọn ở di tích, tượng thờ, truyền thuyết... Người ta tin rằng sự tưởng vọng huyền năng thần thánh có khởi nguồn từ sự lo âu, mong cầu của con người. Vậy thì tại sao những trái tim bất an muốn được thần thánh phù hộ yêu thương lại không biết đến điều đơn giản là chính thần thánh cũng... cần được mình yêu thương? Mọi minh triết đều hiện hữu trong tình cảm chân thành giữa con người và thần thánh, thần thánh và con người. Hơn thế nữa, để khỏi bị rơi vào tình trạng bất an, khỏi mang cảm giác bị các huyền năng thiêng liêng ruồng bỏ thì chính con người phải “yêu thương thần thánh” bằng chính các giá trị văn hóa.
Tất cả các giá trị tâm linh đều có ý nghĩa giúp con người giảm bớt gánh nặng đời sống. Từ những vấn nạn trong lễ hội văn hóa tâm linh hiện nay, dù buồn cười nhưng vẫn có thể đưa ra ước đoán rằng: ước nguyện của những người chân thành yêu thương thần thánh biết đâu sẽ được toại nguyện hơn hẳn những ai chỉ biết cưỡng chế thần thánh thực thi nghĩa vụ với họ!