| Lũ quét luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bất ngờ và rủi ro cao Ảnh: Dân Việt
Lũ quét sẽ xảy ra nhiều hơn Yên Bái là một tỉnh miền núi vùng Đông Bắc của Việt Nam có những đặc điểm về địa hình thuận lợi cho hình thành các trận lũ quét. Đó là phần lớn sông suối ở Yên Bái đều có độ dốc lớn chảy gần như hướng vuông góc. Các sông Ngòi Thia và Ngòi Lao là hai hệ thống sông có độ dốc lớn với hệ thống sông suối nhánh phát triển, chảy qua các huyện Mù Cang Chải, Văn Chấn, Trạm Tấu, thị xã Nghĩa Lộ tạo ra vùng có nguy cơ lũ quét cao nhất tỉnh. Hầu như các trận lũ quét lớn đều xảy ra ở các khu vực này. Trong đó, thành phố Yên Bái nằm ở hạ lưu các sông, suối và với tốc độ đô thị hóa nhanh, khả năng tiêu lũ ngày càng kém dẫn đến thành phố là một trong những vùng có nguy cơ cao đối với lũ quét, ngập lụt nặng. Theo thống kê từ năm 1977 đến 2008, trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã xảy ra 60 trận lũ quét lớn nhỏ trên địa bàn của hầu hết các huyện trong tỉnh. Theo ông Nguyễn Đức Cường, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Truyền thông phòng ngừa thiên tai (Cục Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu), từ nay đến 2020, lũ quét có nguy cơ sẽ xảy ra nhiều hơn trên địa bàn tỉnh Yên Bái. Theo tính toán, lượng mưa trong giai đoạn này sẽ có xu hướng tăng lên nhưng với tỷ lệ tăng không lớn (1,2 - 2,4%). Số ngày mưa lớn trung bình tháng sẽ tăng lên và chủ yếu tập trung chủ yếu vào các tháng cao điểm của mùa mưa, đặc biệt là tháng 8. Bên cạnh đó là diễn biến bất thường, không theo quy luật của thời tiết nên các trận mưa với cường độ lớn dễ xảy ra và khó dự báo trước. Đây là nguyên nhân chính gây ra các trận lũ quét. Bên cạnh đó, nếu quy hoạch phát triển cho các vùng không phù hợp (cơ cấu rừng che phủ, quy hoạch sử dụng đất, phân bố dân cư không hợp lý) sẽ là những nguyên nhân góp phần làm gia tăng các trận lũ quét. Nâng cao năng lực phòng chống lũ quét Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng lũ quét bất ngờ, các chuyên gia cho rằng, Yên Bái cần nhanh chóng nâng cao năng lực cho cán bộ và hệ thống cơ quan trong phòng chống loại thiên tai nguy hiểm này. | Từ năm 2000 đến nay, cả nước đã xảy ra hơn 100 trận lũ quét, gây thương vong cho hơn 2000 người; tổng thiệt hại của cải ước tính trên 6.000 tỷ đồng. | Theo ông Nguyễn Đức Cường, cần xây dựng hệ thống cảnh báo lũ quét tại những nơi hay xảy ra lũ quét đồng thời tăng cường và nâng cao năng lực quản lý, trang thiết bị và cán bộ cho trung tâm quan trắc khí hậu của tỉnh và trang bị hệ thống thông tin liên lạc tới các xã trong tỉnh. Bên cạnh đội ngũ phòng chống thiên tai "chuyên nghiệp”, cần tập huấn cho các cán bộ đoàn nòng cốt của các xã, phường về công tác phòng chống thiên tai. Khi đã có hệ thống cần thường xuyên diễn tập phòng chống lũ quét cũng như xây dựng các sản phẩm tuyên truyền, nâng cao nhận thức. Kế hoạch di dân ra khỏi những khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét cũng cần được tính toán hết sức kỹ càng để đảm bảo an toàn cho người dân đồng thời tạo cho người dân có sinh kế ổn định để duy trì cuộc sống lâu dài... "Vấn nạn lũ quét khó có thể giải quyết trong ngày một ngày hai mà cần lồng ghép vào nhiều hoạt động phát triển của tỉnh, như chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới; Chương trình mục tiêu xóa đói, giảm nghèo; quy hoạch kinh tế - xã hội”, ông Cường nói. Lê Na |