Đáng chú ý nhất là kim ngạch xuất khẩu tháng đầu năm 2012 đạt xấp xỉ 7,1 tỉ USD, trong khi đó, nhập khẩu chỉ ở mức trên 6,9 tỉ USD kim ngạch. Như vậy, cán cân thương mại đã quay đầu, với 172 triệu USD xuất siêu. Đáng chú ý là tháng 1/2012 đúng vào thời gian nghỉ Tết kéo dài, thường thì sức mua trong dân tương đối lớn và hàng hóa phụ thuộc nhập khẩu (bánh kẹo, rượu, thuốc lá…).
Xuất khẩu dầu thô vẫn là mũi nhọn của nền kinh tế quốc nội.
Theo đánh giá của lãnh đạo Tổng Hải quan, thì kết quả trên cho thấy, quy mô thương mại của Việt Nam đang trong xu thế mở rộng, đặc biệt là với xuất khẩu. Cụ thể, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu cả nước trong tháng đạt 14,02 tỉ USD, giảm 24% so với kết quả thực hiện của tháng 12/2011 và giảm 9,2% so với kết quả thực hiện của tháng 1/2011. Trong đó, tổng kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt gần 7,1 tỉ USD, với tốc độ giảm lần lượt là 21,9% và 3%; tổng kim ngạch hàng hóa nhập khẩu là 6,92 tỉ USD, giảm 26% và giảm 14,7%.
Tuy nhiên, nếu so với tháng Tết Nguyên đán của năm 2011 (tháng 2/2011) thì tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong tháng 1/2012 vẫn tăng mạnh (26,9%), trong đó xuất khẩu tăng 43,9% và nhập khẩu tăng 13,3%.
Tháng đầu tiên của năm 2012, trong khi khối doanh nghiệp trong nước nhập siêu 188 triệu USD, thì khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lại xuất siêu tới 360 triệu USD. Do đó, về tổng thể thì cán cân thương mại hàng hóa trong tháng 1/2012 của nước ta có mức thặng dư 172 triệu USD. Một kết quả ít thấy trong những năm gần đây.
Nhìn vào từng mặt hàng, đáng chú ý là xuất khẩu dầu thô tăng 3,3% về lượng (579 nghìn tấn) và 8,5% về giá trị so (526 triệu USD) với tháng trước. So với cùng kỳ tương ứng giảm 6,4% và tăng 13,5% (giá dầu thô đang có biến động mạnh theo hướng có lợi cho các quốc gia xuất khẩu). Lượng dầu thô trong tháng qua chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản: 195 nghìn tấn, tăng gấp hơn 3 lần; sang Australia: 137 nghìn tấn, giảm 16,6%; sang Trung Quốc: 99 nghìn tấn, giảm 11,2%; sang Malaysia: 59 nghìn tấn, giảm 37,4%; …so với tháng 1/2011.
Hàng dệt may: kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may trong tháng đầu tiên của năm 2012 đạt 1,08 tỉ USD, giảm 17,1% so với tháng trước và giảm 12,2% so với tháng 1/2011. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 656 triệu USD, chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của cả nước. Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản tiếp tục là 3 đối tác lớn nhất nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam với kim ngạch và có tốc độ giảm so với cùng kỳ năm 2011 lần lượt là 559 triệu USD và 12,3%; 186 triệu USD và 21,2%; 124 triệu USD và 7,7%.
Xuất khẩu thủy sản trong tháng đạt 363 triệu USD, giảm 37,5% so với tháng 12/2011 và giảm 14,9% so với tháng 01/2011. Xuất khẩu thủy sản của nước ta trong tháng đầu của năm 2012 sang thị trường EU đạt 70,8 triệu USD, giảm 35,1%; sang Hoa Kỳ đạt 68,1 triệu USD, giảm 10,4%; sang Nhật Bản đạt 64 triệu USD, giảm 5,8%; sang Hàn Quốc đạt 33 triệu USD, giảm 4,9%so với tháng 01/2011. Tổng giá trị thủy sản xuất khẩu sang 4 thị trường này chiếm 64,9% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước.
Trung Quốc vẫn là thị trường dẫn đầu về nhập khẩu và tiêu thụ cao su của Việt Nam trong tháng 01/2012 với 43,4 nghìn tấn, chiếm 62,2% tổng lượng xuất khẩu mặt hàng này của cả nước. Tiếp theo là Malaysia với gần 7 nghìn tấn, Ấn Độ là 3,4 nghìn tấn, Đài Loan gần 3 nghìn tấn và Hàn Quốc là 2,3 nghìn tấn.
Hữu Tùng