Tuy nhiên, có một thực tế đặt ra: yếu tố tăng giá này lại do khách quan đem lại từ sự tăng giá trên thị trường thế giới chứ chưa phải do nội từ giá trị gia tăng của hàng hóa XK của Việt Nam. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, kim ngạch XK của cả nước tháng 4/2008 ước đạt 5,1 tỉ USD, tăng 5,6% so với tháng 3/2008, đưa tổng kim ngạch XK 4 tháng đầu năm nay đạt 18,26 tỉ USD, tăng 27,7% so với cùng kỳ năm 2007 (cùng kỳ đạt 14,3 tỉ USD) và bằng 30,8% kế hoạch năm.
Kim ngạch XK bình quân 4 tháng đầu năm đạt 4,56 tỉ USD/tháng (thấp hơn mức bình quân 4,94 tỉ USD/tháng kế hoạch năm 2008). Trong đó, kim ngạch XK của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (không kể dầu thô) đạt 1,96 tỉ USD.Các mặt hàng XK chủ yếu tăng so với cùng kỳ năm 2007 gồm: sản phẩm nhựa tăng 34,6%; hạt điều tăng 33,4%; sản phẩm gỗ tăng 22,7%; hàng rau quả tăng 18,3%; hàng giày dép tăng 15,7%; thủy sản tăng 13,7%; hạt tiêu tăng 12%; gạo tăng 11,7%...
Đáng chú ý là một số mặt hàng XK trong tháng 4 có tốc độ tăng trưởng cao hơn so với tốc độ tăng trưởng của tháng 3, đó là: hàng dệt may tăng 24,5%; hàng điện tử, vi tính và linh kiện tăng 33,8%; dây điện và dây cáp điện tăng 34,2%; túi xách, va li, ví, mũ và ô dù tăng 32,8%...Có thể nói, với nhiều khó khăn đối với hoạt động XK trong thời gian qua, nhất là khó khăn về đồng USD mất giá liên tục trong tháng 3, kim ngạch XK của tháng 4 đạt 5,1 tỉ USD là một nỗ lực lớn của các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng thể hiện sự thành công trong việc điều hành, tháo gỡ khó khăn của các cơ quan quản lý, nhất là sự can thiệp của Chính phủ trong việc chỉ đạo các ngân hàng áp dụng linh hoạt chính sách tiền tệ đối với các doanh nghiệp sản xuất và XK. Các biện pháp này đã được thực hiện tích cực ngay trong cuối tháng 3 và tháng 4 nên hoạt động của doanh nghiệp không bị đình trệ mà còn có sự bứt phá khá ngoạn mục.
Mặt khác, sự tăng trưởng 27,7%, cao hơn mức kế hoạch năm 2008 (kế hoạch 2008 tăng 20 – 22%), còn có một phần quan trọng từ yếu tố tăng giá XK một số mặt hàng như: dầu thô tăng 130%, than đá tăng 47%, gạo tăng 40%, cao su và cà phê đều tăng tới 30%...Yếu tố tăng giá của các mặt hàng nêu trên đã làm kim ngạch XK tăng thêm gần 2 tỉ USD. Đây là điều rất may mắn và thuận lợi cho XK Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Nếu nhìn vào những con số thì yếu tố lượng chỉ làm tăng khoảng 400 triệu USD, cho thấy khả năng đẩy mạnh sản lượng XK của các mặt hàng giờ là rất khó khăn.
Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến cho rằng, sự tăng trưởng về giá trị kim ngạch XK này phần lớn là dựa vào tăng giá hàng hóa trên thị trường thế giới, còn bản thân các sản phẩm hàng hóa XK của Việt Nam chưa có gì cải thiện đáng kể so với thời gian qua. Vì vậy, tốc độ tăng trưởng này xem ra chưa có gì ổn định, vững chắc.