Xử lý nhà máy chế biến tinh bột sắn gây ô nhiễm môi trường ở Tây Ninh

Nhân dân - 

ND - Gần 100 tấn cá trị giá 12 tỷ đồng của 18 hộ dân tại ấp Phước Lộc, xã Phước Vinh (Châu Thành, Tây Ninh) gần ngày thu hoạch bỗng dưng chết hàng loạt. Theo phản ánh của người dân và những điều tra ban đầu từ cơ quan chức năng cho thấy, thủ phạm chính là nước thải từ các Nhà máy chế biến tinh bột mì (sắn) ở huyện Tân Biên.

Cá chết hàng loạt

Hàng chục hộ dân sống tại huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh đang gửi đơn khiếu nại đến các cấp chính quyền sở tại về vụ Nhà máy chế biến tinh bột mì ở đây xả nước thải bừa bãi làm 40 bè cá chuẩn bị thu hoạch chết ngạt, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Theo đơn của bà con phản ánh thì trong những tháng gần đây, mặt nước ở khu vực Bực Lở trên sông Vàm Cỏ Đông liên tục có mầu tím và bốc mùi hôi thối. Nông dân đã áp dụng biện pháp cứu chữa tạm thời là bơm thêm ô-xy vào các bè giúp cá dễ thở hơn, đồng thời di chuyển bè chạy nước. Tuy nhiên, do nguồn nước bị ô nhiễm đã nhiều ngày, gặp nước ròng dẫn xuống tràn khắp sông Vàm Cỏ Đông đã nhanh chóng tận diệt 40 bè cá. Đưa chúng tôi ra bến sông nơi chỉ còn những cái bè trống rỗng, anh Trần Văn Mến, người bị thiệt nặng nhất trong 18 hộ dân bức xúc nói: Dốc hết cả vốn liếng, vay mượn bà con và ngân hàng, tôi đầu tư nuôi mấy bè, chọn toàn các giống cá có giá trên thị trường. Cá phát triển bình thường gần một năm rưỡi, đã gần đến ngày thu hoạch thì xảy ra cá chết hàng loạt. Với 40 nghìn con cá lăng nha đang chuẩn bị thu hoạch, tôi chắc mẫm sẽ có trong tay gần 1,5 tỷ đồng, trả hết nợ nần cũng còn khoảng 800 triệu đồng, ai ngờ cái danh tỷ phú cá lăng nha ngày nào giờ là biệt danh "trùm nợ". Trường hợp của ông Dương Văn Tẩu cũng vậy, 16 nghìn con cá lăng nha của ông chỉ còn hơn mười ngày nữa là xuất bè đã chết sạch sau một đêm nước ròng. Ông Tẩu nước mắt chảy ròng, xót xa nói: 16 nghìn con cá kia khi xuất bè bán rẻ lắm cũng được 650 triệu đồng, trong khi chết rồi bán chưa đến 30 triệu đồng. Theo báo cáo từ Hội Nông dân xã Phước Vinh về tình hình nguồn nước sông Vàm Cỏ Đông bị ô nhiễm dẫn đến cá chết cho thấy, trong 18 hộ dân có cá chết, hộ thiệt hại ít nhất cũng vài trăm triệu đồng, một con số không hề nhỏ với những hộ nông dân quanh năm suốt tháng "bán mặt cho sông, bán lưng cho trời".

Khi được người dân ở đây phản ánh, khiếu nại, chính quyền địa phương các ngành chức năng ở huyện Châu Thành và Phòng Cảnh sát-Môi trường, Công an tỉnh Tây Ninh tiến hành lấy mẫu cá và nước đi xét nghiệm. Tại Báo cáo kết quả kiểm tra mẫu nước mặt trên sông Vàm Cỏ Đông đoạn Đồi Thơ - khu vực ranh giới giữa huyện Châu Thành và huyện Tân Biên (nơi có hai nhà máy chế biến khoai, mì thường xuyên xả nước thải ra sông vào ban đêm) thể hiện: Hàm lượng COD vượt gấp 2,2 lần so với cột A 1 và gấp 1,47 lần so với cột A 2. Hàm lượng BOD5 vượt 3,5 lần với cột A 1 và 2, 3 lần so với cột A 2. Trong khi đó QCVN 08:2008/BTNMT quy định cột A 1 là sử dụng cho mục cấp nước sinh hoạt, cột A 2 dùng cho nước sinh hoạt nhưng phải áp dụng công nghệ xử lý phù hợp; bảo tồn động vật thủy sinh. Như vậy, từ kết quả xét nghiệm cho thấy tại thời điểm cá chết và sau đó vài ngày nguồn nước trong khu vực nuôi cá đã bị ô nhiễm, vượt quá quy chuẩn mà Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cho phép.

Ở một chứng cứ khác, sáu hộ dân ngụ tại tổ 7 ấp Hòa Bình, xã Hòa Hiệp, huyện Tân Biên, nơi có hai nhà máy mì đang hoạt động cũng xác nhận, vào các ngày 2-3-4 tháng 5-2009 nước thải từ các nhà máy mì đã đổ thẳng ra sông rất nhiều (chủ yếu từ 23 giờ đêm đến sáng). Anh Lê Văn Hó, nhà tại tổ 6, ấp Hòa Bình cho biết: Nhà tôi sát bờ sông và chỉ cách hầm chứa nước thải của các nhà máy mì khoảng 20 m cho nên có thể nghe rõ cả tiếng nước chảy cùng mùi hôi thối nồng nặc suốt ngày đêm...

Các nhà máy mì có "bức tử" sông Vàm Cỏ Đông (?)

Theo thống kê của các ngành chức năng tỉnh Tây Ninh, hiện tại trên địa bàn tỉnh có 83 cơ sở chế biến mì với công suất hơn 3.500 tấn bột/ngày, tương đương 12 nghìn tấn củ tươi. Và mặc dù UBND tỉnh đã có chủ trương không cấp giấy phép mới cho các nhà máy chế biến tinh bột mì nữa, nhưng trên thực tế các nhà máy chế biến tinh bột khoai, mì ở tỉnh Tây Ninh đã có giấy phép vẫn tự ý nâng công suất chế biến lên gấp hai lần, gây phức tạp trong xử lý ô nhiễm môi trường, mà Doanh nghiệp tư nhân Sầm Nhất là một minh chứng rất rõ ràng.

Năm 2005, Doanh nghiệp Sầm Nhất được cấp phép hoạt động với công suất chỉ 15 tấn củ tươi/ngày. Tuy nhiên, doanh nghiệp này mỗi năm đều nâng dần công suất cho đến nay đã vượt gấp 20 lần, tương đương 300 tấn củ tươi/ngày. Cũng chính từ sự "vượt rào" này mà đến nay Doanh nghiệp Sầm Nhất và hầu hết các doanh nghiệp chế biến bột mì ở Tây Ninh vẫn chưa thể xây dựng được hệ thống xử lý nước thải. Bởi nếu theo công suất thiết kế thì không đủ tiêu chuẩn làm hệ thống xử lý nước thải bi-ô-ga, còn theo công suất thực tế thì phải đề nghị UBND tỉnh điều chỉnh trong giấy phép, mà tỉnh thì vẫn giữ nguyên quan điểm không cho nâng công suất. Vì thế, các nhà máy mì ở tỉnh Tây Ninh vẫn mặc sức xả nước thải ra sông Vàm Cỏ Đông như lời ông Ngô Đức Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Môi trường (thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường) đã khẳng định: Hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa có cơ sở chế biến tinh bột mì nào đạt tiêu chuẩn quy định về bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất, nhất là khâu xử lý nước thải sau sản xuất...

Trở lại sự việc cá chết. Nông dân nuôi cá bè ở xã Phước Vinh, huyện Châu Thành đang chờ đợi những kết quả xử lý việc gây ô nhiễm môi trường trên sông. Một kết luận chính thức từ các ngành chức năng vẫn chưa đến tay người dân, trong khi các nhà máy thì vẫn nhởn nhơ hoạt động (?). Thiết nghĩ, đã đến lúc các ngành chức năng ở tỉnh Tây Ninh không nên chần chừ nữa mà cần nhìn thẳng vào vụ việc, giải quyết triệt để vấn đề xử lý môi trường cũng như can thiệp kịp thời để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho 18 hộ dân nuôi cá bè trên sông Vàm Cỏ Đông đang bị thiệt hại đáng kể.

TRÍ HẢI

Tin mới