- Ông có thể cho biết trong số hơn 700 chiếc xe mang biển kiểm soát (BKS) Lào tạm nhập qua cửa khẩu Quảng Trị, xe đã quá hạn tái xuất là bao nhiêu?
- Có 160 chiếc tạm nhập nhưng hai năm rồi mà chưa một lần tái xuất. Trong khi theo Nghị định thư giữa Việt Nam - Lào, thời hạn tối đa xe được tạm nhập là 30 ngày, sau đó phải tái xuất. Đứng ra nhập khẩu những chiếc xe này không chỉ là các cá nhân, mà còn có cả tổ chức. Chỉ riêng cơ quan hải quan không thể xử lý vấn đề này, mà cần có sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng như công an, giao thông... Chúng tôi đã cung cấp thông tin cho cơ quan công an để phối hợp điều tra.
- Việc truy tìm chủ nhân của những chiếc xe này gặp khó khăn gì?
- Đứng tên nhập khẩu những chiếc xe này đều là người Việt Nam. Trong quá trình làm thủ tục nhập khẩu, họ phải xuất trình CMND, hộ chiếu... Do vậy, công an có thể truy tìm được. Có trường hợp xe đã được sang tên, đổi chủ nhưng chiếm rất ít, đa số người nhập về là để sử dụng.
- Nếu không lách quy định để hợp thức hóa việc nhập xe, tổng số tiền thuế mà những chủ xe này phải nộp khoảng bao nhiêu?
- Dòng xe nhập nhiều nhất là bốn chỗ ngồi, với giá khoảng 500 - 700 triệu đồng. Nếu phải đóng thuế nhập khẩu thì giá bán trong nước phải trên 1 tỷ đồng. 700 chiếc xe này thực chất là của công dân Việt Nam mua tại Lào để sử dụng và chủ yếu sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam. Theo tính toán, khoản thuế trung bình 300 triệu đồng mỗi chiếc, như vậy, với chừng ấy chiếc thì họ trốn được thuế hơn 200 tỷ đồng. Ngoài ra, chủ nhân các xe BKS Lào cũng “né” được các khoản phí giao thông, bảo hiểm...
- Các cơ quan chức năng xử lý thế nào với số tiền thuế có nguy cơ thất thu rất lớn này?
- Chủ xe chỉ cần mỗi tháng đi đăng ký tái xuất một lần, rồi lại tạm nhập ngay sau đó là có thể lưu hành khắp cả nước. Đây chính là kẽ hở để các chủ xe lách mà cơ quan hải quan có biết cũng không thể xử lý.
Trong số 160 xe vi phạm đã đề cập ở trên, chúng tôi ra quyết định xử phạt, tạm giữ xe của một người. Song, chủ xe đã kiện ra tòa, tòa sơ thẩm bác kiến nghị tịch thu xe của hải quan. Chúng tôi tiếp tục kiến nghị, nhưng tòa án phúc thẩm cũng tuyên y án. Không những thế, người bị tịch thu xe còn yêu cầu cơ quan hải quan bồi thường vì gây thiệt hại cho họ trong quá trình xe bị thu giữ, chờ xử lý. Vụ việc này không chỉ khiến chúng tôi mất rất nhiều thời gian, công sức, mà còn ít nhiều gây nản lòng công tác đấu tranh với loại hình vi phạm này.
- Theo ông, cần có giải pháp nào để hạn chế tình trạng này?
- Tôi cho rằng cần phải có quy định chặt chẽ hơn đối với người Việt Nam có quyền sử dụng loại xe này. Mặt khác, cần có quy định xe phải tái xuất bao nhiêu ngày mới được tạm nhập trở lại, chứ không thể một vài giờ như hiện nay. Hơn nữa, chế tài xử phạt còn quá nhẹ cũng khiến những người này “lờn thuốc”. Hiện chỉ có quy định nếu quá hạn mà chưa tái xuất thì bị xử phạt hành chính. Kể cả trường hợp quá hạn 1 - 2 năm, mức xử phạt cao nhất 25 - 40 triệu đồng. Lách khoản thuế lên tới vài trăm triệu đồng nhưng khi phát hiện, chỉ bị xử phạt vài chục triệu đồng thì rất khó răn đe. Hơn thế, sau khi đóng phạt, họ đăng ký tái xuất rồi lập tức tạm nhập để sử dụng bình thường.
- Cảm ơn ông!
Thảo Nguyên (thực hiện)