Được khai sinh từ năm 2003, qua gần 6 năm đi vào hoạt động và trưởng thành, đến nay Khu kinh tế mở Chu Lai đã có hơn 30 doanh nghiệp tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh và hơn 20 doanh nghiệp đang triển khai xây dựng với tổng vốn đầu tư gần 1 tỷ USD; giải quyết việc làm cho hơn 7000 lao động, chủ yếu là người địa phương; doanh thu hằng năm của các dự án trên địa bàn đạt khoảng 1200 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 30 triệu USD, vai trò của Khu kinh tế mở Chu Lai từng bước được khẳng định trong sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Nam và cả nước ta.
Tuy nhiên, qua gần 6 năm ấy, đầu tư phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai đã gặp không ít khó khăn, thăng trầm do nhiều nguyên nhân, trong đó có những thay đổi về cơ chế chính sách, định hướng đầu tư phát triển, con người chưa phù hợp... nên một phần nào đó đã làm suy giảm động lực phát triển của Khu kinh tế. Bên cạnh đó, những tác động ngoại biên về suy thoái kinh tế toàn cầu và lạm phát tăng cao đã làm giảm năng lực cạnh tranh của Chu Lai trong việc chinh phục các nhà đầu tư. Đặc biệt, có thể nói rằng hành trình đi tìm thương hiệu cho Chu Lai vẫn còn quá gian nan và vất vả nên Chu Lai chỉ mới dừng lại một khu kinh tế đơn thuần, chưa thể khẳng định mình bởi một chính danh thương hiệu như nhiều khu kinh tế mở đã từng có trên thế giới.
Xây dựng thương hiệu, yếu tố nền tảng cho khẳng định vị thế của Khu kinh tế mở Chu Lai
Có thể nói, qua gần 6 năm đi vào hoạt động, thương hiệu của Khu kinh tế mở Chu Lai gần như chưa được nhắc đến, chính vì vậy những tôn chỉ, mục đích của Chu Lai chưa đủ tầm để lan tỏa đến với các thị trường trong và ngoài nước, hệ quả tất yếu là kết quả thu hút đầu tư còn khiêm tốn, sản phẩm của Chu Lai chưa được nhiều người biết đến, gây trở ngại lớn trong công tác xúc tiến và kêu gọi đầu tư... Như vậy, yếu tố nào để xây dựng nên một thương hiệu mạnh cho Chu Lai, để trả lời câu hỏi này ta hãy tham khảo kinh nghiệm đi tìm bài toán thương hiệu của Hãng Toyota Nhật Bản quy chiếu cho Khu kinh tế mở Chu Lai.
Toyota đang đầu tư vào Chu Lai
Hãng Toyota Nhật Bản được biết đến với thương hiệu nổi tiếng toàn cầu và ngay logo của Toyota cũng nói lên điều đó. Thành tựu của Toyota được cam kết bởi sự bảo hành, bảo trì nghiêm ngặt đối với tất cả các dòng sản phẩm của Toyota, điều này đã tạo được lòng tin và yên tâm của từng đối tượng khách hàng. Chính vì thế, trước sự cố sai sót kỹ thuật để xảy ra sản phẩm không an toàn cho khách hàng vừa qua, hãng này đã vô cùng ân hận, không chỉ xin lỗi họ với tinh thần hết sức khiêm tốn, cầu thị mà còn chi rất nhiều tiền để đền bù khách hàng, với mục tiêu là quyết tâm bảo tồn giá trị thương hiệu đã được khẳng định của mình. Quay lại Khu kinh tế mở, nếu Chu Lai có chính sách cam kết với nhà đầu tư trong việc đảm bảo tiến độ thực hiện giải phóng mặt bằng, thời gian hoàn thành đầu tư cơ sở hạ tầng, giải quyết các thủ tục đầu tư... thì sự đảm bảo đó chắc chắn sẽ tạo được lòng tin đối với nhà đầu tư. Bên cạnh đó, Toyota có chính sách phân khúc thị trường rất hợp lý, họ biết phân chia thị trường tiêu thụ cho từng loại khách hàng với nhiều dòng xe khác nhau, điều này tạo cho khách hàng có nhiều sự lựa chọn phù hợp với túi tiền họ có. Đối với Chu Lai trong những năm qua, công tác thu hút đầu tư quá chú trọng vào những nhà đầu tư lớn, có tầm cỡ mà quên đi những doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong khi đó năng lực đáp ứng của Chu Lai cho những dự án lớn về cảng biển, hàng không, cơ sở hạ tầng thiết yếu, dịch vụ... còn thấp nên kết quả thu hút đầu tư hay nói cách khác sản phẩm của Chu Lai chưa bán được nhiều.
Vì vậy, Chu Lai cần có chiến lược phân khúc thị trường hợp lý, cần tạo ra những sân chơi cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ với nhiều loại hình kinh doanh khác nhau và chính điều này sẽ tạo ra thị trường tiêu thụ sản phẩm rộng lớn, tạo điều kiện cho sản phẩm của Chu Lai bán chạy hơn và được nhiều người biết đến, lẽ dĩ nhiên đi cùng với sự lớn mạnh của Khu kinh tế mở Chu Lai và yêu cầu tất yếu quy luật phát triển thị trường thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ này cũng sẽ tự cải thiện mình, nếu như không muốn tụt hậu. Ngoài ra, Toyota có chính sách giá rất hợp lý so với các đối thủ cạnh tranh, họ không chú trọng cao vào những dòng xe đắt đỏ mà chỉ đề ra chính sách giá phù hợp với công năng và tiện ích sử dụng; đối với Khu kinh tế mở Chu Lai, chính sách giá hoàn toàn có thể điều tiết được bởi chi phí cho đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu còn thấp so với các nơi khác, dân cư thưa thớt, địa chất tốt... và đây chính là cơ sở cho Chu Lai xây dựng chiến lược cạnh tranh về giá so với các nơi khác. Song song với đó, Toyata còn định vị cho mình sức mạnh của thương hiệu bằng việc sản phẩm của Toyota không phải là ế ẩm mà người tiêu dùng phải thương lượng giá để mua; đối với Chu Lai từ khi thành lập đến nay việc cấp phép đầu tư tương đối dễ dàng, tuy nhiên số nhà đầu tư triển khai trên thực tế còn thấp, có nhà đầu tư được Chu Lai gia hạn thời gian triển khai rất nhiều lần sau đó thu hồi nhưng rồi cũng cho phép nghiên cứu đầu tư lại, điều này cho thấy sản phẩm của Chu Lai bị nhà đầu tư trả giá quá nhiều, trong khi đây không phải là sản phẩm ế ẩm mà không có người mua.
Nhìn người mà ngẫm lại ta chính là sự tôn trọng quy luật tất yếu của thị trường. Sản phẩm có bán chạy hay không tùy thuộc rất lớn vào định vị thương hiệu và chiến lược makerting sản phẩm. Vì vậy, việc định vị thương hiệu Chu Lai trong giai đoạn này thiết nghĩ là điều cần thiết và hết sức cấp bách./.
