Xây dựng lực lượng phòng cháy, chữa cháy chính quy, hiện đại

Nhân dân - 

Năm 2011, cùng với các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh công bố Pháp lệnh Quy định việc quản lý của Nhà nước đối với công tác phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và tổng kết 10 năm thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy, lực lượng PCCC và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) cả nước đã triển khai nhiều biện pháp PCCC đạt được những kết quả tích cực, góp phần kiềm chế số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập do phương tiện PCCC; số lượng cán bộ, chiến sĩ và lực lượng chữa cháy tại chỗ chưa đáp ứng yêu cầu công tác PCCC và CNCH.

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về PCCC, năm 2011, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đã tham mưu, đề xuất các biện pháp thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 1634/CT-TTg ngày 31-8-2010 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chỉ đạo và thực hiện một số nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm trong công tác PCCC và CNCH. Năm qua, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH đã tham mưu, đề xuất Bộ Công an và Tổng cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội ban hành nhiều văn bản chỉ đạo thực hiện Chỉ thị 1634/CT-TTg. Theo đó, 63/63 UBND tỉnh, thành phố có kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn triển khai thực hiện Chỉ thị và tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Luật PCCC và kỷ niệm 50 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh công bố Pháp lệnh Quy định việc quản lý của Nhà nước đối với công tác PCCC.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức PCCC đã được tổ chức thường xuyên tại nhiều tỉnh, thành phố, cơ quan, nhà máy... với nhiều hình thức phong phú, nội dung sâu sắc, góp phần nâng cao ý thức và kiến thức PCCC cho cán bộ, công nhân, viên chức và người dân; việc tuyên truyền gương người tốt, việc tốt trong công tác PCCC và CNCH được chú trọng. Trong công tác xây dựng phong trào "Toàn dân PCCC", lực lượng Cảnh sát PCCC đã bám sát địa bàn, cơ sở, xây dựng mới các đội PCCC cơ sở và dân phòng, đặc biệt là lực lượng dân phòng tại các khu dân cư cách xa đội chữa cháy chuyên nghiệp, để lực lượng này trở thành nòng cốt trong phong trào "Toàn dân PCCC". Nhiều địa phương như Hải Phòng, Tiền Giang, An Giang, Sơn La... đã xây dựng và thực hiện có hiệu quả mô hình "Cụm cơ quan, doanh nghiệp an toàn PCCC"; cụm dân cư an toàn PCCC, "Dân vận khéo"...

Công tác kiểm tra các chuyên đề, cơ sở trọng điểm về cháy nổ được tăng cường, tập trung giải quyết những vấn đề nổi lên trong công tác PCCC như PCCC và thoát nạn đối với nhà cao tầng, chợ, trung tâm thương mại; cơ sở sản xuất tư nhân; kinh doanh và sử dụng khí ga; điều tra cơ bản và phân loại cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC... đã phát hiện và yêu cầu khắc phục hàng nghìn sơ hở, thiếu sót có thể dẫn đến cháy, nổ, góp phần bảo vệ an toàn các sự kiện quan trọng của đất nước, bảo vệ sản xuất và đời sống nhân dân. Năm 2011, toàn lực lượng đã kiểm tra và phúc tra PCCC 99.612 lượt cơ sở, lập 95.636 biên bản kiểm tra về PCCC, xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 10 tỷ đồng.

Năm qua, cán bộ, chiến sĩ làm công tác chữa cháy và CNCH đã tăng cường luyện tập trên thao trường, nhiều đơn vị có số giờ huấn luyện vượt chỉ tiêu, số phương án được xây dựng mới và được thực tập đều tăng, công tác thường trực sẵn sàng chữa cháy được coi trọng. Nhiều địa phương chú trọng việc xây dựng phương án chữa cháy, CNCH quy mô lớn, có sự tham gia của nhiều lực lượng như phương án chữa cháy tàu chở dầu tại cảng Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi; phương án phối hợp nhiều lực lượng xử lý tình huống cháy, nổ lớn tại Trung tâm phân phối khí Cà Mau; nhiều địa phương đã tham mưu, đề xuất UBND tỉnh, thành phố quan tâm đầu tư lắp đặt trụ nước chữa cháy, xây dựng bến bãi lấy nước, góp phần khắc phục tình trạng thiếu nước chữa cháy; việc kiểm tra nghiệp vụ chữa cháy và CNCH ở các địa phương được tổ chức chặt chẽ, nghiêm túc nên chất lượng công tác chữa cháy ngày càng được nâng cao.

Công tác hậu cần, trang bị và quản lý phương tiện chữa cháy và CNCH đã sử dụng tốt các nguồn kinh phí, các nguồn vốn ODA, các nguồn viện trợ của các quốc gia, các tổ chức quốc tế để từng bước tháo gỡ, giải quyết những khó khăn về phương tiện PCCC, CNCH; tổ chức thực hiện nhiều biện pháp hướng dẫn khai thác sử dụng, quản lý, bảo quản, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy nhằm phát huy hiệu quả, kéo dài tuổi thọ của phương tiện chữa cháy, bảo đảm phương tiện phục vụ tập luyện và chiến đấu; quan hệ quốc tế trong công tác PCCC được duy trì và phát triển. Công tác thẩm duyệt về PCCC cũng đạt được những kết quả tích cực, số công trình được thẩm duyệt về PCCC tăng so với năm trước.

Nhìn lại công tác PCCC năm 2011, các vụ cháy tuy giảm nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn PCCC có thể dẫn đến những vụ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng, những khó khăn, bất cập ảnh hưởng đến hiệu quả công tác PCCC và CNCH. Năm qua, cả nước xảy ra 1.548 vụ cháy, làm chết 75 người, bị thương 215 người, thiệt hại về tài sản trị giá 571,717 tỷ đồng. So năm 2010, số vụ cháy giảm 295 vụ (1.548/1.843 vụ), giảm 16%, thiệt hại về tài sản giảm 45,2 tỷ đồng (571,771/617 tỷ đồng), giảm 7,3%. Cháy rừng giảm 172 vụ (216/388 vụ), giảm 44,3%; thiệt hại do cháy rừng giảm 525 ha rừng (2.018/2.543 ha).

Xét về tổng thể, vẫn còn nhiều khó khăn về phương tiện chữa cháy và CNCH làm hạn chế hiệu quả của PCCC và CNCH... mạng lưới các đội cảnh sát PCCC vẫn còn mỏng, nhiều đội cảnh sát PCCC khu vực chưa đáp ứng được khả năng chống cháy lớn do lực lượng thiếu, phương tiện ít, chất lượng kém và địa bàn bảo vệ rộng... Hiện cả nước có 169 đội chữa cháy chuyên nghiệp, còn thiếu nhiều so yêu cầu thực tế. Theo quy định, một đội Cảnh sát PCCC và CNCH chỉ hoạt động hiệu quả trong phạm vi bán kính năm km, trong khi đó một số địa phương phải quản lý những địa bàn có bán kính lên tới 150 km. Lực lượng, phương tiện PCCC, CNCH còn thiếu nghiêm trọng, nhất là chiến sĩ lái xe chữa cháy, các phương tiện chữa cháy đặc chủng như chữa cháy trong hầm lò, chữa cháy nhà cao tầng, chữa cháy trên sông, biển, phương tiện CNCH; số lượng xe chữa cháy hoạt động tốt chỉ chiếm khoảng 30% tổng số xe; đầu tư cho phương tiện CNCH hầu như chưa có gì nên việc thực hiện công tác CNCH gặp rất nhiều khó khăn... Công tác xây dựng lực lượng PCCC cơ sở và dân phòng (lực lượng PCCC tại chỗ) chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đề ra, số đội PCCC cơ sở chỉ đạt khoảng 80%, số đội dân phòng chỉ đạt hơn 30%. Nguyên nhân chủ yếu do chưa có chính sách, chế độ cho người tham gia lực lượng này. Người đứng đầu cơ sở, chính quyền địa phương nhiều nơi chưa nhận thức hết trách nhiệm của mình trong công tác PCCC, còn chủ quan, thiếu quan tâm đến việc tổ chức công tác PCCC ở cơ sở cũng như chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện an toàn PCCC và kiến nghị của cơ quan Cảnh sát PCCC... dẫn đến nguy cơ cháy, nổ tại cơ sở, khu dân cư; ý thức, kiến thức PCCC của một bộ phận cán bộ, công nhân viên, người lao động và người dân chưa cao, chưa thấy được trách nhiệm của mình trong công tác PCCC và chưa nắm vững các biện pháp, cách thức PCCC; việc quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu về PCCC dẫn đến tình trạng không bảo đảm về giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy và CNCH. Nhiều khu dân cư nằm trong các ngõ, hẻm sâu, thậm chí đến hàng trăm mét, xe chữa cháy không tiếp cận được nên dễ xảy ra cháy lan. Nhiều khu cao tầng hiện đại, điều kiện an toàn PCCC cũng không đáp ứng yêu cầu, nhất là các khu chung cư tái định cư. Còn nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh hàng hóa, nguyên vật liệu là chất dễ cháy nằm xen kẽ trong các khu dân cư... nên đã xảy ra một số vụ cháy gây thiệt hại nặng về người và tài sản.

Để khắc phục những khó khăn, bất cập nói trên, tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác PCCC, kiềm chế số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cần có những giải pháp đồng bộ cho công tác PCCC và CNCH:

Thứ nhất, cần huy động nhiều nguồn kinh phí để tháo gỡ khó khăn về kinh phí hoạt động cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Trong những năm qua, ngoài việc sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã tích cực mở rộng quan hệ quốc tế để tranh thủ các nguồn vốn ODA, nguồn viện trợ của quốc tế trong việc đào tạo và đầu tư phương tiện PCCC và CNCH. Trong những năm gần đây, nhiều địa phương đã mạnh dạn trích số tiền này để đầu tư cho công tác PCCC và CNCH. Điển hình như tỉnh Nghệ An, năm 2010 đã trích 100%, năm 2011 trích khoảng 66% số tiền xử phạt vi phạm hành chính để đầu tư cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH của địa phương. Trên thực tế, tiền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa cũng được sử dụng để đầu tư trực tiếp cho công tác này. Do vậy, trong Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 123 về "Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC" trình Chính phủ ban hành có đề cập việc trích 70% tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC để đầu tư cho công tác bảo đảm an toàn PCCC.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; xây dựng, thành lập mới các đơn vị Cảnh sát PCCC và CNCH đáp ứng yêu cầu tại các tỉnh, thành phố. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến kiến thức và pháp luật về PCCC; xây dựng lực lượng PCCC tại chỗ và đầu tư nghiên cứu mô hình hoạt động của lực lượng PCCC cơ sở và dân phòng trong tình hình mới và nhân rộng các mô hình "Cụm dân cư an toàn PCCC"; "Cụm doanh nghiệp an toàn PCCC" trên phạm vi toàn quốc.

Thứ ba, tiếp tục triển khai các biện pháp nghiệp vụ đấu tranh ngăn chặn cháy lớn, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, các đơn vị cơ sở và toàn dân về trách nhiệm thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC; kiên quyết đấu tranh loại trừ các nguyên nhân dẫn đến cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng, tập trung vào các chuyên đề lớn như PCCC nhà cao tầng, chợ, trung tâm thương mại, các cơ sở sản xuất có nguy cơ cháy nổ cao, điện, xăng dầu, khí đốt hóa lỏng.


Tin mới