Xây dựng hệ thống Cảng cạn để phát triển thương mại

Giáo dục Thời đại - 28/12/2009 12:18

Xay dung he thong Cang can de phat trien thuong mai

(GD&TĐ) - Bộ Công Thương vừa tổ chức hội thảo lấy ý kiến các bộ, ngành có liên quan để hoàn chỉnh Đề án Quy hoạch Tổng thể phát triển thương mại Việt Nam giai đoạn 2009 - 2015. Theo đó, các Cảng cạn sẽ được xây dựng gắn với các tuyến giao thông chính và cách cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng hóa chính từ 50 tới 100 km.

Bộ Công Thương cho biết, hệ thống cơ sở hạ tầng xuất nhập khẩu, thương mại bán lẻ, bán buôn, trung tâm hội chợ triển lãm sẽ được quy hoạch xây dựng cụ thể trong thời gian tới. Với quy hoạch hệ thống kết cấu hạ tầng xuất nhập khẩu, các Cảng cạn sẽ được xây dựng gắn với các tuyến giao thông chính và cách cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng hóa chính từ 50 tới 100 km.

Cụ thể, tuyến Hà Nội - vùng cảng Hải Phòng có 1 trung tâm, tuyến Hà Nội - vùng cảng và cửa khẩu Quảng Ninh có 3 trung tâm, tuyến Hà Nội - vùng cửa khẩu Lạng Sơn có 1 trung tâm, tuyến Hà Nội - vùng cửa khẩu Lào Cai có 2 trung tâm, các hành lang nan quạt đi biên giới phía Bắc khác có 4 trung tâm, tuyến Quảng Ninh - Hải Phòng - Thái Bình - Nam Định - Ninh Bình hiện có 1 trung tâm và phát triển thêm 1 trung tâm, tuyến phía Nam Hà Nội - Hà Nam - Ninh Bình có 1 trung tâm.

Tuyến Hà Nội - vùng cửa khẩu Lạng Sơn có 1 trung tâm Cảng cạn (ảnh: Trần Nhật)

Tại các tỉnh phía Nam, hành lang Đông Nam theo Quốc lộ 51 đi Bà Rịa - Vũng Tàu và hành lang phía Đông theo Quốc lộ 1A đi Biên Hòa có 1 trung tâm, hành lang phía Bắc theo Quốc lộ 13 đi Bình Dương - Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư (Lộc Ninh, Bình Phước) có 1 trung tâm, hành lang Tây Bắc theo Quốc lộ 22 đi Tây Ninh có 1 trung tâm, hành lang Tây Nam theo Quốc lộ 1A đi Long An, Tiền Giang, Cần Thơ có 1 trung tâm.

Đối với quy hoạch hệ thống kết cấu hạ tầng thương mại bán buôn, TP. HCM, Hà Nội và Đà Nẵng, mỗi thành phố có 1 sở giao dịch hàng hóa. Cả nước sẽ có 16 trung tâm bán buôn hàng hóa, 36 trung tâm phân phối hàng hóa, 11 kho hàng công và 26 tổng kho phân phối theo mô hình cash & carry.

Hệ thống kết cấu hạ tầng thương mại bán lẻ cũng được lên kế hoạch quy hoạch chi tiết. Đối với siêu thị, tiêu chuẩn cơ bản xác định quy hoạch siêu thị sẽ được áp dụng những quy định tại Quy chế Siêu thị, Trung tâm thương mại do Bộ Thương mại ban hành năm 2004. Bộ Công thương sẽ không xác định số lượng, vị trí siêu thị tại các tỉnh, thành phố, mà chỉ xác định quy hoạch mang tính định hướng về thời điểm và quy mô siêu thị tương ứng với tiêu chuẩn để các địa phương lập quy hoạch chi tiết.

Với trung tâm thương mại, cũng sẽ không có xác định cụ thể về số lượng, vị trí tại các đô thị trong cả nước. Trung tâm thương mại sẽ được xây dựng tại trung tâm đô thị lớn.

Với loại hình trung tâm mua sắm, chỉ được xây dựng tại khu vực ngoại vi của đô thị tiêu chuẩn đô thị loại 2 trở lên, các tỉnh, thành phố sẽ lập quy hoạch chi tiết.

Góp ý với Dự thảo, đại diện các Bộ Tài chính, Xây dựng, Kế hoạch và Đầu tư... đều cho rằng, phương án huy động nguồn lực tài chính để xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng này là rất quan trọng. Quy hoạch sẽ có điều kiện thực hiện tốt khi chỉ ra được trách nhiệm của Nhà nước, của nhà đầu tư trong việc đầu tư xây dựng từng loại kết cấu cơ sở hạ tầng thương mại.

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, giữa tháng 1/2010, Dự thảo Quy hoạch này sẽ được hoàn chỉnh và trình lên cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt. Đây là cơ sở quan trọng cho các nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư trong lĩnh vực thương mại cũng như là cơ sở để các địa phương cấp phép cho các doanh nghiệp nước ngoài mở cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất.

Cảng cạn (ICD-Inland Container Depot) là một mắt xích quan trọng trong vận tải đa phương thức, là điểm tập kết hàng container xuất để chuyển ra cảng (được lưu giữ tại các bãi tập kết container chờ xếp lên tàu) và ngược lại nhận hàng container nhập từ cảng về để rút hàng lẻ giao cho các chủ hàng. Các ICD đóng vai trò rất to lớn trong việc giải phóng hàng nhanh, giảm áp lực đóng rút container hàng hóa tại cảng, dành không gian tối đa trong cảng cho việc tác nghiệp với tàu. Có thể nói các ICD thực chất là sự rộng mở của các cảng biển. Các hoạt động tại các ICD như xếp dỡ, phân phối, lưu kho, bãi… cũng tương tự các hoạt động tại các cảng biển.

Hiện tại, các ICD của ta hầu hết là sân sau của các cảng hay các công ty giao nhận, vận chuyển, phát triển chủ yếu ở khu vực phía Nam, nhỏ lẻ ở phía Bắc và hoàn toàn chưa có ở miền Trung. Khu vực miền Nam có các ICD: Tại TP. HCM có ICD Phước Long, ICD Transimex, ICD Tây Nam, ICD Tân Tạo. Tại Bình Dương có Sóng Thần. Tại Long An và Cần Thơ mỗi địa phương có một ICD. Đồng Nai có ICD Biên Hòa, ICD Đồng Nai. Khu vực miền Bắc có ba ICD là ICD Gia Lâm (Hà Nội), ICD Thụy Vân (Phú Thọ) và ICD Hải Dương. Ngoài ra, hiện một số tỉnh thành đã và đang xây mới hoặc được phê duyệt các dự án xây mới các ICD ở địa phương mình như Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Thuận…

Các ICD miền Nam do khối lượng hàng hóa thông qua cảng khu vực này rất lớn, chiếm đến 80% lượng hàng hóa của cả nước và với lợi thế nối liền với cảng biển cả bằng hệ thống giao thông đường thủy và đường bộ nên đã phát huy được vai trò vốn có của mình trong việc làm điểm trung chuyển hàng hóa giữa các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cảng biển. Tuy nhiên, các ICD này toàn nằm gần cảng chứ không phải gần khu công nghiệp tập trung để phát huy lợi thế hơn nữa trong việc tập trung nguồn hàng, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp có hàng xuất nhập khẩu giảm giá thành vận chuyển.

Các ICD miền Bắc lại chỉ kết nối với hệ thống giao thông quốc gia duy nhất là đường bộ mà chưa có các kết nối với đường biển và đường sông. Chính vì lý do đó mà phạm vi hoạt động của các ICD này cũng có một số hạn chế, chủ yếu cung cấp dịch vụ vận tải đường bộ, cho thuê kho bãi là chính.

Cũng giống như hầu hết các cảng Việt Nam, việc trang bị các thiết bị xếp dỡ chuyên dụng các ICD chưa đáp ứng nhu cầu cọng với việc bố trí, sắp xếp hàng hóa trong kho bãi chưa thật sự tốt, khoa học dẫn đến các tác nghiệp hàng hóa vẫn chưa phát huy được hiệu quả trong việc góp phần giải phóng hàng hóa nhanh chóng được.

Bất cập hơn nữa là đa số các ICD hiện tại đang nằm gần khu dân cư hoặc trong khu vực dân cư, điều này gây nên áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ, làm cho tắc nghẽn giao thông liên tục xãy ra. Mà tình trạng kẹt xe nhiều giờ liền liên tục xãy ra trên Xa lộ Hà Nội, Đường Nguyễn Tất Thành … tại Thành phố Hồ Chí Minh những tháng gần đây minh chứng cho sự bất hợp lý này. Hơn thế nữa, việc lưu thông của một số lượng lớn xe container vào các khu dân cư gây nên tình trạng ô nhiễm khói bụi đến môi trường đưa đến những tác động không tốt đến sức khỏe người dân.

Quang Anh

Tin mới