Tổng thống Medvedev trong chuyến thăm Namibia
Đã lâu rồi người ta không thấy nhà lãnh đạo Nga nào xuất hiện ở châu Phi. Cách đây 3 năm, Tổng thống Nga khi đó là ông Putin mới tiến hành chuyến thăm đầu tiên của một nguyên thủ Nga tới châu lục này. Bận rộn đối phó với những khó khăn trong nước và sức ép của phương Tây, một thời gian dài, nước Nga hầu như quên mất châu Phi trong các hoạt động đối ngoại của mình, cho dù đã có một thời ảnh hưởng của Liên Xô trải dài suốt từ Ai Cập, Syria ở Bắc Phi đến Angola, Mozambique ở miền Nam.
Giờ đây, khi nước Nga đang trên con đường lấy lại vai trò của một siêu cường, thì châu Phi nổi lên như một trong những tâm điểm chú ý có tầm chiến lược mà Matxcơva không thể bỏ qua. Điều này xuất phát từ thực tế là trong cuộc đua giành ảnh hưởng toàn cầu hiện nay, nước nào cũng phải lo bảo đảm cho mình nguồn nhiên liệu và nguyên liệu như dầu lửa, than đá, quặng sắt, uranium, đồng, nhôm… Trong khi đó thì châu Phi lại có thừa những nhiên liệu và nguyên liệu trên. “Lục địa đen” hiện sở hữu gần 10% trữ lượng dầu mỏ của thế giới, nguồn kim cương và uranium thuộc nhóm đứng đầu thế giới. Chính vì thế mà vài thập kỷ gần đây, các công ty, tập đoàn hàng đầu của Trung Quốc, Mỹ, Pháp, Anh… đổ xô đến châu lục này tranh giành các hợp đồng khai khoáng với quy mô lên tới hàng tỷ USD trong mỗi dự án.
Tầm nhìn chiến lược không cho phép nước Nga chậm chân trong cuộc đua này. Không phải ngẫu nhiên mà tháp tùng Tổng thống Medvedev trong chuyến công du đến châu Phi lần này, người ta thấy sự có mặt của 400 tập đoàn và công ty lớn của Nga, trong đó có những cái tên nổi tiếng như Gazprom, Rosneft, Lukoil, Novatek… Với sự hậu thuẫn cùng tài thuyết phục khéo léo của Tổng thống Medvedev, người từng có thời là ông chủ của Gazprom, các tập đoàn của Nga đương nhiên không trở về tay không.
Chuyến thăm còn chưa kết thúc nhưng hiện Nigeria đã chọn Gazprom trong số 15 công ty làm nhà đầu tư chính trong việc khai thác và sản xuất khí gas của nước này, nước có trữ lượng khí lớn thứ 7 thế giới. Gazprom và Công ty quốc doanh Xăng dầu quốc gia Nigeria đã ký thỏa thuận lập liên doanh xây dựng các khu khai thác gas và vận chuyển nhiên liệu. Các công ty con của Rosatom thì hy vọng sẽ ký được hợp đồng về khai thác mỏ uranium ở phía Tây Namibia. Còn công ty độc quyền về kim cương của Nga, Alrosa, công ty đã hoạt động ở Angola từ năm 1990, cũng có nhiều cơ hội ký được những thỏa thuận mới.
Chậm chân nên Nga vẫn còn đang tụt lại phía sau, chưa thể cạnh tranh hay vượt qua các hãng của phương Tây và Trung Quốc trong việc giành chiếm thị phần đối với nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào ở châu Phi. Nhưng với những hợp đồng năng lượng rất giá trị vừa ký được, nước Nga đang có bước đi quan trọng đầu tiên trên chặng đường dài để lấy lại tầm ảnh hưởng của mình trên “lục địa đen”.