Vụ việc du khách làm cháy nhà Mường: Tại sao chưa bị truy tố?

(ĐSPL) Gây hỏa hoạn, thiêu trụi toàn bộ di tích nhà sàn Lang cùng hơn 200 cổ vật, ước tính lên tơí cả chục tỷ đồng, thế nhưng tơí giờ 4 du khách vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Chưa đâỳ 24h sau khi nhóm du khách làm cháy toàn bộ ngôi nhà Lang – nhà sàn của vị quan Lang duy nhất còn sót lại cùng hơn 200 cổ vật trưng bày tại Bảo tàng Không gian Văn hóa Mường, danh tính của các đôí tượng đã được xác định rõ. Các chuyên gia khảo cổ ước tính, bộ sưu tập các cổ vật lên tơí cả chục tỷ đồng. Vâỵ nhưng cho tơí giờ, cơ quan công an tỉnh Hòa Bình vẫn chưa có động thái nào nhập cuộc. Xoay quanh vấn đề này, báo Đơì sống&Pháp Luật online đã có cuộc trao đôỉ vơí luật sư Trương Anh Tú, Hôị Luật sư Thành phố Hà Nôị, đại diện pháp luật của Bảo tàng.
Quá trình xác định danh tính các đôí tượng liên quan trực tiếp tơí vụ cháy cổ vật có khó khăn không thưa ông?
Vụ việc xảy ra do một nhóm khách tại Hòa Bình, gồm 2 nam 2 nữ đi trên hai ôtô, vào Bảo tàng Mường tham quan và sử dụng dịch vụ ăn uống trên nhà Lang. Trong thơì gian chờ đơị món ăn, nhóm khách tự ý đốt lưả ở bếp Mường trong nhà Lang để nướng ngô. Khi ngọn lưả bùng lên, khách hoảng loạn, không kêu trợ giúp từ nhân viên Bảo tàng, mà bỏ chạy, lên xe ôtô tháo chạy, dùng xe húc thẳng vào ba nhân viên Bảo tàng khi các nhân viên này muốn ngăn họ lại. Cũng may nhân viên của Bảo tang đã kịp ghi lại biển số xe. Chúng tôi nhanh chóng xác định rõ được các đôí tượng này. Họ đêù là những ngươì có địa vị xã hôị cao, đang cư trú tại tỉnh Hòa Bình và thuộc độ tuôỉ trên dươí 40. Chúng tôi đã chuyển vụ việc lên công an điêù tra tỉnh Hòa Bình.
Xét theo quy định Bộ luật hình sự và dân sự, các đôí tượng này có thể bị áp dụng các khung hình phạt thế nào?
Lý do cụ thể tại sao các đôí tượng này làm cháy nhà sàn cho tơí giờ chúng tôi chưa được biết. Vụ việc phải cần tơí cơ quan chức năng lâý lơì khai, truy tìm dâú hiêụ câú thành tôị phạm và khơỉ tố vụ án. Nêú xác định được các đôí tượng này cố tình gây cháy nhà sàn hơn 100 năm tuôỉ thì mức hình phạt các đôí tượng phải chịu sẽ rất nặng, cao nhất là chung thân. Còn nêú chỉ vì vô ý làm cháy, trong lúc hoảng loạn, bỏ chạy thì vụ việc sẽ chỉ dừng ở mức xử phạt dân sự. Mức độ bôì thường bao nhiêu cần phải có rất nhiêù ban ngành: bộ tài chính, văn hóa… bàn bạc cụ thể.
Cho đến nay, về phía cơ quan chức năng đã có những động thái gì tiến hành công tác điêù tra vụ việc này chưa thưa ông?
Đó cũng là một thắc mắc lớn từ phía chúng tôi. Các đôí tượng vẫn chưa hề được lâý lơì khai hay triêụ tập gì hết. Chúng tôi cũng chưa nhận được bất cứ liên lạc trao đôỉ sâu nào liên quan đến vụ việc từ phía công an điêù tra tỉnh Hòa Bình.
Qua vụ việc, ông đánh giá thế nào về ý thức giữ gìn cổ vật của ngươì dân Việt Nam nói chung?
Nhiêù ngươì dân có ý thức rất tốt trong việc giữ gìn, phục dựng cổ vật. Họ thậm chí còn tặng cho Nhà nước cả bộ sưu tập lớn của mình để con cháu đơì sau được tìm hiêủ, chime ngưỡng. Nhưng một bộ phận không nhỏ ngươì dân vẫn chưa có ý thức tốt. Họ vào bảo tàng, leo trèo, sờ mó hoặc thậm chí phá hoại các vật phẩm trưng bày. Vụ việc cháy nhà sàn này, theo tôi là một hôì chuông cảnh tỉnh du khách về ý thức giữ gìn và bảo tồn văn hóa, lịch sử.
Xin cảm ơn ông.
Nhìn lại hình ảnh trước và sau khi nhần bị thiêu rụi:
Bộ cồng chiêng, vật dụng và kết câú ngôi nhà trăm tuôỉ vững chắc
Chỉ sau một môì lưả nướng ngô của du khách, ngôi nhà đã bị thiêu trụi
Ngôi nhà Lang, vơí tuôỉ thọ hơn 100 năm, của gia đình quan Lang nhà bà Hà Thị Lơị thuộc địa phận Mường Chậm, huyện Tân Lạc, Hòa Bình, một công trình kiến trúc nguyên bản của nhà Lang - tầng lớp cao nhất trong xã hôị ngươì Mường - được gia đình lưu giữ qua nhiêù đơì, và được Bảo tàng Mường bảo tồn như một hiện vật văn hóa giá trị nhất đã bị thiêu hủy trên 90%, chỉ còn lại bộ khung cột. Gần 200 hiện vật được lưu giữ bên trong tái hiện nguyên bản đơì sống sinh hoạt của nhà Lang, bao gồm: bộ cồng chiêng, bộ sưu tập súng săn, bộ sưu tập đồ đồng sinh hoạt gồm sanh, ninh, mâm, châụ, nôì các cỡ, đèn đồng; các loại đồ gốm bát, đĩa, bình, lọ; các loại đồ gia dụng mây tre đan, rương, chăn, gôí… được Bảo tàng Mường tìm kiếm và sưu tập trong thơì gian gần 15 năm, đã bị thiêu hủy toàn bộ.

Hương Thảo