Hình ảnh những nữ sinh đánh nhau cho thấy vũ lực đã trở thành "phương tiện giao tiếp" để các học sinh giải quyết khi gặp mâu thuẫn, xung đột. Bạo lực học đường không còn là vấn đề của phái mạnh mà giờ đây phái yếu cũng chọn làm phương tiện "nói chuyện" với nhau. Hiện tượng này minh chứng cho việc định hướng giá trị trong lối sống của một lớp trẻ đang thực sự có vấn đề.
Quá trình tham vấn học đường cho thấy, nhiều học sinh ngày nay thiếu hẳn những "căn cơ” về lòng nhân ái, về chuyện ứng xử và những kỹ năng sống. Không thể không đề cập đến một số trường đã buông lơi việc dạy dỗ đạo đức, mà đặc biệt là hình thành giá trị nhân văn trong mỗi con người. Để giải quyết vấn đề này, ngoài kỷ luật để răn đe, người trong cuộc còn rất cần khơi gợi trái tim, tấm lòng cũng như sự rung cảm với những chuẩn hành vi đẹp.
Không hiếm những em học sinh đến với chúng tôi tâm sự là các em đang cảm thấy bơ vơ, lạc lõng. Chính các em nhận ra mình đang bị dồn nén, có nhiều điều muốn nói nhưng không biết phải giải tỏa như thế nào. Xung năng ấy đã thôi thúc các em phản ứng bằng những hành vi xa lạ. Đánh nhau để khẳng định mình, đánh nhau để giải tỏa tâm lý, đánh nhau vì những mâu thuẫn không được giải quyết, đánh nhau để dằn mặt đối tượng, để gây scandal... Tất cả là những vết đen trong văn hóa học đường.
Những người tham gia đánh nhau đã vô cảm, những học sinh ngồi xem càng vô cảm hơn, bởi họ ngồi ngoài nên đủ tỉnh táo để nhận ra trái phải. Đau lòng khi sự ứng xử trong tinh thần tập thể, tinh thần phản biện, tranh đấu... không hề tồn tại. Những định hướng như thế có lẽ sẽ làm cho mỗi người không biết đi về đâu cho tương lai mới.
Đã đến lúc cần xây dựng lại văn hóa học đường để con người thấm đẫm những giá trị ấy. Đó không sẽ chỉ là sự biểu hiện tạm thời trong trường học mà sẽ theo ta cả trong cuộc sống thường nhật, trong suốt cuộc đời.
TS Huỳnh Văn Sơn (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM)