Kỳ I: Bài học "nước xa, lửa gần"!
Khiếm khuyết lớn từ tòa nhà đạt tiêu chuẩn ISO
Theo thông tin chính thức từ trang web của Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 34 - Hancorp 34 (thuộc Tổng công ty Xây dựng Hà Nội) - đơn vị chủ đầu tư chung cư JSC 34, thì: "khu văn phòng làm việc và nhà ở JSC 34 tại 164, Khuất Duy Tiến, quận Thanh Xuân (TP. Hà Nội) có giá trị 145 tỷ đồng, đạt tiêu chuẩn ISO về chất lượng xây dựng nhà cao tầng". Và tất cả thông tin về chung cư cũng chỉ có vậy.
Dòng thông tin ngắn ngủi này là tất cả sự cam kết về chất lượng xây dựng công trình từ phía chủ đầu tư. Tuy nhiên, vụ hỏa hoạn xảy ra tại tòa nhà này ngày 10/3 vừa qua khiến 2 người thiệt mạng thực sự là "giọt nước làm tràn ly" về sự lo ngại chất lượng xây dựng công trình nhà cao tầng hiện nay.
Thượng tá Tô Xuân Thiều, Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC), Công an TP. Hà Nội cho biết, nguyên nhân ban đầu của vụ cháy chung cư trên là do lửa phát ra từ buồng chứa rác của tòa nhà. Tại hiện trường vụ cháy, các cán bộ khám nghiệm đã nhận thấy thiết kế của tòa nhà có nhiều điểm bất hợp lý.
Thứ nhất, theo quy định về phòng, chống cháy nổ, đường ống đổ rác phải được thiết kế bằng thép, bê tông chịu nhiệt, nhưng đường ống này tại chung cư JSC 34 đã không được làm đúng quy định.
Thứ hai, cửa xả rác của từng tầng được thiết kế liền kề, song song với cầu thang máy và đối diện với buồng thang thoát hiểm. Chính vì vậy, đám cháy ở ống xả rác đã ảnh hưởng đến đường thoát hiểm của người dân. Ngoài buồng thang thoát hiểm trên, cuối hành lang của mỗi đơn nguyên trong tòa nhà còn có một cầu thang bộ, nhưng không được thiết kế buồng thang. Trong vụ cháy này, cầu thang hở trên đã khiến khói bốc từ tầng dưới lên, bịt tất cả đường thoát nạn của người dân. Chung cư JSC 34 cũng không có hệ thống chữa cháy tự động, nên phụ thuộc vào lực lượng bên ngoài.
Theo báo cáo của Công an TP.Hà Nội, hầu hết các nhà chung cư đều được cơ quan PCCC thẩm định và duyệt về PCCC trước khi thi công và nghiệm thu hệ thống PCCC trước khi đưa vào sử dụng. Nhưng người dân không thể không đặt câu hỏi, cơ quan chức năng của Hà Nội đã đứng ở đâu kể từ khi dự án được cấp phép xây dựng đến khi hoàn thành và bán cho khách hàng. Bằng cách nào mà tòa nhà 18 tầng này lại được công nhận là "đạt tiêu chuẩn ISO về chất lượng xây dựng nhà cao tầng"?
Hạ tầng xung quanh dang dở...
Theo quan sát của chúng tôi, chung cư JSC 34 nằm trong khu vực quy hoạch đô thị mới phía Tây Nam Hà Nội. Ngay cạnh là hàng loạt các công trường xây dựng, bãi đậu xe tải và một trạm trộn bê tông cỡ lớn. Mặc dù là một chung cư cao tầng cỡ lớn, nhưng đường vào khu nhà (ngõ 164, Khuất Duy Tiến) lại chưa hoàn thành, đường hẹp và rải đá cấp phối sơ sài. Con ngõ ngày ngày vẫn phải "cõng" hàng trăm lượt xe trộn bê tông vào ra, nên bị cày nát.
Báo cáo giám sát tình hình xây dựng các khu đô thị mới của UBND TP. Hà Nội mới đây đã báo động về tình trạng các chủ đầu tư thường chỉ chú trọng đến việc xây nhà để bán, mà "quên" mất việc xây dựng và khớp nối các công trình hạ tầng giữa bên trong và bên ngoài khu đô thị. Hệ quả là, hàng loạt các "ốc đảo" đô thị ra đời mà không có mối liên hệ hữu cơ với toàn bộ đời sống đô thị.
Trong vụ cháy ngày 10/3 vừa qua tại tòa chung cư JSC 34, lực lượng PCCC Công an TP.Hà Nội đã phải rất vất vả xoay xở để cứu các nạn nhân của vụ cháy này.
Người dân "mất bò mới lo làm chuồng"!
Đại tá Nguyễn Đức Nghi, Phó giám đốc CATP. Hà Nội cho biết, trong phạm vi toàn Thành phố, hiện có 364 nhà cao tầng (từ 10 tầng trở lên) được sử dụng làm khách sạn, trung tâm thương mại, văn phòng, chung cư cao cấp, chung cư phục vụ tái định cư... Trong quá trình vận hành, khai thác sử dụng, nhiều tòa nhà chung cư chưa đảm bảo an toàn về PCCC. Mặc dù Công an TP. Hà Nội đã nhiều lần cảnh báo, nhưng cả người dân lẫn chủ đầu tư vẫn phớt lờ.
Nguyên nhân, thủ phạm, trách nhiệm cá nhân của các cơ quan quản lý... trong vụ cháy tại chung cư JSC 34 là gì thì vẫn còn phải chờ đợi kết luận chính thức từ phía cơ quan công an, nhưng theo Đại tá Nghi, vấn đề không thể không nhắc đến là ý thức chấp hành của người dân sống trong các tòa nhà chung cư cao tầng.
Người dân có thể bỏ ra hàng tỷ đồng để mua các căn hộ này, nhưng lại không hề chú ý đến các quy định về PCCC, khi vào sinh sống lại không có ý thức giữ gìn môi trường và an ninh cho ngôi nhà của mình. Rất nhiều người đun nấu than tổ ong, than hoa, hút thuốc lá, đốt vàng mã... rồi đổ tro than đang cháy vào ống đổ rác, nên luôn tạo ra nguy cơ gây cháy. Cho dù ngôi nhà có hiện đại đến đâu, nhưng người sử dụng không có ý thức giữ gìn, bảo vệ thì nguy cơ xảy ra hỏa hoạn luôn luôn hiện hữu.
Vụ cháy tại chung cư JSC 34 vừa qua một lần nữa là bài học về ý thức giữ gìn an toàn cho chính bản thân mình, cộng đồng, ý thức tự cứu mình trước khi được người khác cứu bởi "nước xa không cứu được lửa gần"!.
Kỳ 2: Hậu quả của việc "quên" mua bảo hiểm cháy nổ