>> 100 show truyền hình hay nhất mọi thời đại
Walter Cronkite - phát thanh viên truyền hình huyền thoại của đài CBS News
(Ảnh: Time)
Walter Leland Cronkite, người đi đầu, và sau này trở thành phát thanh viên truyền hình bậc thầy của nước Mỹ với giọng nói vô cùng truyền cảm, được mệnh danh là "Người đàn ông trung thực nhất nước Mỹ" đã qua đời vào hôm thứ 6, ngày 17/7/2009 tại nhà riêng ở New York. Ông thọ 92 tuổi.
"Người đàn ông trung thực nhất nước Mỹ"
Từ năm 1962 đến năm 1981, Cronkite xuất hiện đều đặn trên kênh thời sự của nước Mỹ, luôn tạo cảm giác tin tưởng cho người xem và cùng nước Mỹ trải qua rất nhiều vinh quang cũng như thảm kịch, ông đã cùng nước Mỹ trải qua thời kỳ diễn ra các sự kiện như nước Mỹ lần đầu đưa người lên mặt trăng, những cuộc chiến tranh mà Mỹ tham dự, trong một thời kỳ mà các tin tức thời sự thống trị cuộc sống của người dân Mỹ.
Bài liên quan
Chùm ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Walter Cronkite
Ông trở thành một nhân vật thuộc về quốc gia, được biết tới với phong thái đưa tin lạnh lùng, chất giọng đặc trưng và câu kết luận quen thuộc: "Vâng, và mọi việc diễn ra như vậy đấy." Ông trở thành "Chú Walter" thực sự trên nhiều phương diện: được kính trọng, được mến mộ và được lắng nghe.
Cùng với Chet Huntley và David Brinkley của đài NBC, Cronkite là một trong những phát thanh viên truyền hình nổi tiếng đầu tiên. Năm 1995, tức là 14 năm sau khi ông nghỉ làm ở chương trình "Bản tin tối" của đài NBC, một tạp chí truyền hình vẫn xếp ông ở vị trí số 1 ở 7 hạng mục trên tổng số 8 hạng mục dành cho phóng viên truyền hình. (Ông kém phát thanh viên Maria Shriver ở hạng mục thứ 8: Sự hấp dẫn).
Ông là một ngôi sao bất đắc dĩ. Ông luôn lúng túng khi bị khán giả theo đuổi để gặp ông hơn cả các chính trị gia mà ông phỏng vấn. Thậm chí, ngạc nhiên hơn là có rất nhiều người gợi ý ông chạy đua vào Nhà Trắng. Trong khi bản thân ông luôn tự coi mình là một người đưa tin cổ điển - chức danh của ông ở kênh "Bản tin tối" của CBS là biên tập viên - và khán giả của ông cũng cổ điển như ông vậy.
Là phát thanh viên truyền hình và nhà báo, Cronkite đưa tin về các cuộc chiến, các thảm họa tự nhiên, các vụ nổ hạt nhân, các chính sách bước ngoặt và những cuộc chinh phục vũ trụ.
Vào ngày Tổng thống John F.Kennedy bị ám sát, Cronkite đã đánh mất sự điềm tĩnh vốn có trong giây lát, và thông báo Tổng thống đã chết tại bệnh viện Parkland Memorial ở Dallas. Ông bỏ chiếc kính gọng đen và lau nước mắt. Ông đã khiến hàng triệu người xúc động. Đó là hình ảnh rất hiếm thấy ở một người đàn ông vốn không thích biểu lộ cảm xúc cá nhân khi lên hình.
"Tôi là người phát thanh viên truyền hình, một phóng viên, một người dẫn chương trình, một biên tập viên - không phải một bình luận viên hay một nhà phân tích. Tôi không bắt buộc phải đưa ra bình luận như một chuyên gia." - ông trả lời phỏng vấn của tạp chí Christian Science Monitor năm 1973. Nhưng, một khi ông đã đưa ra lời bình luận, nó lập tức có ảnh hưởng vô cùng to lớn.
Năm 1968, ông đến Việt Nam và trở lại Mỹ với một chương trình hiếm có đặc biệt về chiến tranh Việt Nam. Ông cho rằng cuộc chiến là đang đi vào thế bế tắc và ủng hộ một giải pháp hòa bình. Tổng thống Lyndon B.Johnson sau khi xem chương trình truyền hình này, đã nói rằng "Nếu tôi đánh mất Cronkite, nghĩa là tôi đã mất miền trung nước Mỹ" - Ông Moyers, cố vấn của Tổng thống Lyndon B.Johnson thời điểm đó đã kể lại như vậy.
Người đặt niềm tin ở khán giả của mình
Sau tất cả, kể cả những bình luận của ông về chiến tranh - hoặc bởi vì chúng - mà Cronkite trở nên vĩnh cửu với hình ảnh một người chỉ biết nói sự thật. Có thể ông có được lợi thế khi làm việc trong thời kỳ mà đơn giản là người Mỹ tin tưởng ở chính quyền hơn bây giờ. Nhưng cũng có thể bởi ông đã gặt hái được một sự thật rằng - bằng cách gọi sự vật với đúng tên của nó, ông đã chứng minh rằng một nửa sự thật không phải là sự thật.
Và điều quan trọng hơn, ông có niềm tin rằng khán giả của mình, ngay cả trong những thời kỳ chia rẽ sâu sắc của lịch sử, đủ tỉnh táo để hiểu bản chất của sự việc. Và cuối cùng, điều phân biệt Walter Cronkite, có thể là không phải là niềm tin mà khán giả đặt nơi ông. Mà bởi ông là một nhà báo đủ giỏi và đủ khôn ngoan để biết đặt niềm tin nơi khán giả của mình.
"Ngay từ khi mới vào nghề, ông ấy đã là một trong những phóng viên khát tin nhất, đầy sức cạnh tranh và không một ai đánh bại được Walter Cronkite trong các sự kiện, và khi ông càng dày dặn kinh nghiệm hơn, càng thành công hơn, thì một điều kỳ lạ là ông ấy vẫn không hề thay đổi, ngọn lửa hoang dã trong ông ấy vẫn tiếp tục cháy" - David Halberstam, nhà báo đoạt giải Pullitzer đã viết như vậy về Cronkite trong cuốn sách về truyền thông của mình "The Power That Be".
"Walter luôn có ý nghĩa hơn một phát thanh viên truyền hình," Tổng thống Obama đã phát biểu như vậy khi biết tin ông qua đời. "Cronkite là một người mà chúng ta có thể tin rằng sẽ chỉ bảo cho chúng ta về hầu hết những vấn đề quan trọng nhất; một tiếng nói tin cậy trong một thế giới đầy phản trắc. Ông ấy là gia đình. Ông ấy khiến chúng ta tin tưởng và ông ấy không bao giờ làm cho ta thất vọng."
"Walter Cronkite là một tấm gương cho những người làm báo hình, bởi một cách giản dị, ông đã cố gắng hết sức để nói với chúng ta sự thật, về những điều thực sự đang diễn ra, với một lòng dũng cảm và không hề thiên vị," Chủ tịch ABC News David Westin nói. "Chúng ta sẽ nhớ ông, nhưng sẽ tiếp tục làm việc theo tinh thần của ông để lại".
(Mời xem chùm ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của huyền thoại Walter Cronkite)
Quan niệm của Cronkite về nghề báo
Trả lời các câu hỏi của độc giả tạp chí TIME, Cronkite đã bày tỏ quan điểm của mình đối với nghề báo.
- Ông đã nghỉ hưu và nói rằng mình hiện giờ là nhà báo tự do. Vậy ông trả lời sao nếu công chúng nói rằng: "Ồ, vâng, tôi biết các nhà báo đều tự do, và đó là lý do vì sao truyền thông ngày nay đầy rẫy sự thiên kiến, chủ quan?
Cronkite: Tôi không nghĩ một nhà báo tự do cần thiết phải là người cánh tả hay cánh hữu. Một nhà báo tự do, đối với tôi - và cũng phù hợp với một vài định nghĩa trong từ điển - là phải biết phản biện trước bất cứ đức tin đặc biệt nào, với bất cứ đảng phái hay nhóm người nào, nhưng lại phải xác lập cho mình một niềm tin, một quan điểm dựa trên thực tế và phải phản ánh được trung thực thực tế đó. Đó là định nghĩa của tôi. Tôi không bao giờ bỏ phiếu cho bất cứ đảng nào. Tôi bỏ phiếu theo quan điểm cá nhân, cho từng vấn đề một.
- Trong thời gian làm phát thanh viên truyền hình, có thời điểm nào ông thấy khó khăn khi phải kìm nén cảm xúc?
Cronkite: Ồ có chứ, điều này diễn ra hàng ngày. Nhưng điều này không có gì bất thường hay tuyệt vời hết. Đó là điều mà tất cả những người làm ở tuyến đầu như chúng tôi đều phải làm. Đó là một phần được qui định trong nghề nghiệp của chúng tôi. Chúng tôi phải học cách đặt cảm xúc cá nhân sang một bên, và cố gắng mô tả hiện thực càng giống với thực tế càng tốt, chúng tôi luôn cố gắng đưa tin càng trung thực với sự kiện càng tốt.
- Ông nghỉ không làm ở kênh thời sự tối của đài CBS từ năm 1981, sau 19 năm. Hiện nay đã có đến 3 phát thanh viên truyền hình ở vị trí của ông, thời gian thậm chí còn lâu hơn ông. Vậy họ đảm nhận công việc đó quá lâu, hay là ông đã từ bỏ công việc của mình quá sớm?
Cronkite: Tôi đã nghỉ quá sớm, tôi nghĩ vậy. Tôi nghĩ cũng không có vấn đề gì ở đây hết. Nếu tôi biết trước rằng tình hình sức khỏe của tôi sẽ đi lên, cũng như gia đình của tôi sẽ vẫn tiếp tục phát triển như thế, thì có lẽ tôi sẽ ở lại vị trí của mình lâu hơn một chút nữa.
- Hàng ngày ông thu thập tin tức từ nguồn nào?
Cronkite: Tôi là người nghiện đọc báo. Tôi xem thời sự mỗi tối. Tôi quan sát xung quanh. Chương trình yêu thích của tôi là bản tin của Jim Lehrer trên kênh PBS.
- Ông có xem các chương trình trò chuyện (talk show) trên các kênh truyền hình cáp?
Cronkite: Tôi không thích các chương trình ồn ào. Mặc dù các chương trình này đều nhằm mục đích thể hiện cuộc sống hôm nay, và tôi cũng thấy chúng rất hữu ích. Nhưng bản thân tôi không thích các chương trình thuần giải trí, nên hiếm khi xem các chương trình như vậy.
- Theo ông, câu chuyện nào sẽ ăn khách trong thời đại ngày nay?
Cronkite: Quốc hội. Đó là nơi mà các luật được thông qua, nơi các luật bị bác bỏ và chúng ta chưa đưa tin thời sự diễn ra ở Quốc hội như cách chúng ta cần phải làm. Nếu phải chọn một vấn đề, chúng ta phải chọn Quốc hội bởi một khi Quốc hội đã thông qua một quyết định nào đó, thì công chúng không còn cơ hội để phản biện hay phản ứng nữa.
Bảo Bình (tổng hợp)
Mời xem thêm: Chùm ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Cronkite - người đàn ông trung thực nhất nước Mỹ