Hình ảnh xinh đẹp, thơ mộng của Đầm Vạc ngày xưa giờ đây chỉ còn đọng lại trong tâm trí, ký ức của người Vĩnh Yên. Làn nước trong xanh của Đầm ngày nào đã không còn nữa, thay vào đó là màu nước đen đục, ô nhiễm triền miên xuất hiện trên mặt đầm. Nguyên nhân do dân sống ven hồ ngâm tre, gỗ, vứt rác thải, đổ nước thải, xác gia cầm, gia súc chết xuống đầm. Không ít khu vực đầm còn có cả bàn thờ, bát hương, tro tàn của vàng mã, chăn, chiếu cũng được người dân quăng xuống, nom rất phản cảm; người dân chiếm dụng mặt nước của đầm, dùng lưới quây và nuôi trồng thủy sản theo phương pháp công nghiệp, lượng thức ăn chăn nuôi đổ xuống hồ quá lớn làm cho đầm này đánh mất khả năng tự làm sạch... Đặc biệt tình trạng xâm lấn đầm làm hàng quán, nhà nghỉ, nhà ở, nuôi trồng thủy sản...với diện tích rộng hàng chục ha.
Việc san lấp, xâm lấn Đầm Vạc để xây dựng các công trình nhà ở, hàng quán, nhà nghỉ và đắp bờ đập khoanh nuôi thủy sản hoặc cấy lúa, trồng rau làm cho lòng hồ ngày càng thu hẹp nhanh, đồng thời phá vỡ sự liên thông của dòng chảy, "chém nát" không gian cảnh quanh của mặt đầm, ảnh hưởng đến môi trường và mỹ quan chung của thành phố Vĩnh Yên. Tình trạng này xảy ra từ 5 đến 7 năm qua, nhưng tỉnh Vĩnh Phúc vẫn thờ ơ như không có chuyện gì đáng phải để ý tới.
ông Nguyễn Văn Lộc- Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường, cho rằng: Xung quanh Đầm Vạc hiện nay đã giao cho một số dự án lớn, điển hình như: Khách sạn Sông Hồng Thủ Đô, Sân gôn Đầm Vạc và khu đô thị Mậu Lâm, Công ty Thái Hoàng, Công ty Tiến Đạt... Trong số các Dự án vừa nêu, có một số dự án trước đây được giao đất vùng bán ngập và họ đã tự cơi nới rộng thêm, đắp cao thêm, lấn ra vùng lòng đầm. Việc làm sai trái này của một số chủ Dự án thường tổ chức vào ban đêm, diễn ra nhanh chóng và nằm ngoài tầm kiểm soát của các ngành chức năng tỉnh...chứ tỉnh Vĩnh Phúc không cho phép công ty nào được phép san lấp mặt nước đầm để lấy mặt bằng (!). Khi tìm hiểu sâu hơn việc lấn chiếm Đầm Vạc, nhiều người dân các phường Ngô Quyền, Đống Đa, Tích Sơn...của thành phố Vĩnh Yên, cho rằng: Việc lấn chiếm lòng đầm đã diễn ra khá phổ biến từ nhiều năm qua nhưng không có cơ quan nào lên tiếng ngăn chặn, bên cạnh các các dự án lớn thì việc lấn chiếm còn có rất nhiều hộ gia đình khác tham gia, phần lớn các hộ lấn chiếm ở Đầm Vạc là người thân của cán bộ chính quyền cơ sở hoặc được chính quyền, các ngành chức năng "bật đèn xanh".
Trong một cuộc họp bàn về việc thực hiện các công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, ông Nguyễn Văn Chức- Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đã bức xúc nói: "Tôi rất quan tâm và trăn trở vấn đề xâm lấn đất đai tại Đầm Vạc, tôi đề nghị tỉnh đưa Đầm Vạc vào trong danh sách công trình trọng điểm của tỉnh và nhanh chóng được đầu tư. Trước mắt, Đầm Vạc cần được kè đá xung quanh bờ để ngăn chặn tình trạng lấn chiếm đất đai và giữ gìn cảnh quan vùng đầm này để không tiếp tục bị xâm phạm".
Nguyễn Trọng Lịch