Việc Vinalines công bố khoản lợi nhuận 62 tỷ đồng/24.700 tỷ đồng doanh thu cả năm 2011 thực sự gây ngạc nhiên cho nhiều người. Thậm chí, trước buổi tổng kết diễn ra vào giữa tháng 1/2011, lãnh đạo một công ty con của tổng công ty 91 này còn dự đoán rằng, Vinalines khó có thể thoát khỏi cảnh lần đầu tiên thua lỗ sau 15 năm thành lập.
Cần phải nói thêm rằng, năm 2011 thực sự là một năm bão tố đối với hạm tàu biển quốc gia Việt Nam này, khi chỉ trong 6 tháng đầu năm, Vinalines đã báo lỗ tới 660 tỷ đồng.
Mặc dù trong Báo cáo tổng kết năm 2011 và triển khai kết hoạch năm 2012 dài tới 15 trang, Vinalines không đưa ra bất kỳ lý giải nào cho việc thoát lỗ ngoạn mục nói trên, song nhiều người dự đoán rằng, cứu cánh chắc chắn không đến từ lĩnh vực vận tải biển.
Trên thực tế, tổng sản lượng vận tải của đội tàu Vinalines ước đạt 36,8 triệu tấn, chỉ tăng 1% so với thực hiện năm 2010, tăng 2% với kế hoạch năm 2011.
Được biết, đội tàu của toàn Tổng công ty hiện đạt khoảng 3,4 triệu tấn (bao gồm cả đội tàu trọng tải 795.000 tấn chuyển giao từ Vinashin). Trong số này, nhiều tàu có giá trị lớn được đầu tư gần đây đang hết sức chật vật trong tìm kiếm nguồn hàng.
“Áp lực đối với doanh nghiệp vận tải biển là rất lớn, bởi với mức lãi suất lên tới 23 - 24%/năm, việc trả lãi, gốc cho khoản vay đầu tư 30 - 40 tỷ đồng cho một tàu cỡ 20.000 tấn đã ngốn gần hết doanh thu kinh doanh tàu. Đó là chưa kể việc các tàu đang được cho thuê hạn định cũng bị đối tác ép thuê dưới giá thành”, ông Trần Thiện, Giám đốc Công ty Vận tải Biển Đông than thở.
Trái ngược với khối vận tải biển, khối cảng năm nay lại đóng vai trò chủ yếu trong việc cân bằng lợi nhuận cho Vinalines.
Theo ông Nguyễn Cảnh Việt, Tổng giám đốc Vinalines, tổng sản lượng hàng thông qua cảng do Vinalines quản lý ước đạt hơn 64 triệu tấn, tăng 10% so với thực hiện năm 2010 và 4% so với kế hoạch năm 2011. “Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2011 thấp hơn so với năm 2010, nhưng hoạt động xuất nhập khẩu vẫn đạt mức tăng trưởng tốt, trong đó có một số mặt hàng như cà phê, cao su, hàng dệt may, gỗ, thủy sản, gạo, sắt thép, máy móc thiết bị, đồ điện tử…, tạo điều kiện thuận lợi để các cảng hoàn thành kế hoạch về sản lượng”, ông Việt cho biết thêm.
Năm 2012, Vinalines phấn đấu tổng doanh thu đạt 27.200 tỷ đồng, tăng 10%; lợi nhuận đạt 120 tỷ đồng, tăng 93% so với thực hiện năm 2011. “Mức lợi nhuận này chỉ bằng 1/8 năm 2009, nhưng vẫn một áp lực rất lớn đối với Vinalines trong thị trường vận tải biển vẫn tiềm ẩn nhiều khó khăn do sự bất ổn của nền kinh tế thế giới và hiện tượng thừa cung trọng tải chưa kịp điều chỉnh cho phù hợp nhu cầu thị trường sẽ tiếp tục gây sức ép lên mức cước vận tải biển”, ông Bùi Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Vinalines dự báo.
Ngoài việc cầu cho cước vận tải không tiếp tục tụt giảm, Vinalines cũng còn phải mong cho hoạt động xuất nhập khẩu trong nước gia tăng để tạo chân hàng ổn định cho khối cảng biển - “đầu tàu” của hoạt động kinh doanh của Vinalines trong năm 2012.
Để tránh phải “neo” thuộc quá lớn vào sự phục hồi của thị trường vận tải biển, Vinalines đã đề ra một loạt giải pháp, trong đó tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư để đưa vào khai thác đồng bộ, tạo nguồn thu, như Cảng Cái Cui giai đoạn II (TP. Cần Thơ); Cảng Sài Gòn - Hiệp Phước giai đoạn I; Cảng container quốc tế Cảng Sài Gòn - SSA; Nhà máy sửa chữa tàu biển Vinalines phía Nam (Bà Rịa - Vũng Tàu); Cảng Sơn Trà (Đà Nẵng); Bến số 2 Cảng Ba Ngòi (Khánh Hòa); Cảng Năm Căn (Cà Mau); Bến 2, 3, 4 Cảng Cái Lân, Cảng tổng hợp Đình Vũ, Kho bãi container Vinalines tại Hải Phòng…
Bên cạnh đó, việc thực hiện Đề án Sắp xếp đổi mới và phát triển doanh nghiệp Tổng công ty giai đoạn 2011 - 2015 sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cũng sẽ là một nhiệm vụ trọng tâm của Vinalines.
“Trong 6 tháng đầu năm 2012, Vinalines sẽ hoàn thành việc cơ cấu, sắp xếp lại các doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc theo hướng tinh gọn, chuyên môn hóa, đồng thời tiến hành các thủ tục chuyển đổi một số doanh nghiệp sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần và công ty TNHH một thành viên”, ông Việt cho biết.