Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN hành trình bằng đường bộ từ Thái Lan qua Lào đến cửa khẩu Lao Bảo (Việt Nam).
CôngThương - Việt Nam thực hiện vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010 trong bối cảnh kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi sau suy thoái. Đây cũng là năm ASEAN hoàn tất việc đưa Hiến chương ASEAN vào cuộc sống, tạo cơ sở pháp lý cho Cộng đồng ASEAN. Với uy tín đang ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế, Việt Nam tin tưởng sẽ góp phần quan trọng trong quá trình thúc đẩy liên kết giữa ASEAN với các quốc gia bên ngoài cũng như các tổ chức, diễn đàn quốc tế.
Hướng đến một ASEAN vững mạnh trên cả ba trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa- xã hội, trong vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010, Việt Nam xác định các trọng tâm: Nỗ lực cùng các nước nội khối hình thành Cộng đồng ASEAN với gần 600 triệu dân vào năm 2015; tăng cường đoàn kết, liên kết ASEAN, hoàn tất và đưa Hiến chương ASEAN vào cuộc sống; thực hiện có hiệu quả lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; tăng cường hơn nữa hợp tác nội khối đi đôi với hợp tác bên ngoài để cùng phát triển và đối phó với thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam cũng xác định rõ những thách thức phải đối mặt khi đảm nhiệm vị trí Chủ tịch ASEAN trong năm 2010.
Hiện, các đối tác lớn như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, New Zealand, EU… đang có mối quan hệ tốt đẹp với ASEAN trên nhiều lĩnh vực kinh tế, văn hóa, an ninh, quốc phòng… Các đối tác hy vọng trên cương vị Chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ tạo được sự khác biệt trong việc liên kết giữa ASEAN và thế giới. Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc cũng khẳng định: “Năm 2010, Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN, còn Hàn Quốc là Chủ tịch nhóm G20, hai nước sẽ có điều kiện hợp tác tích cực hơn, thúc đẩy hợp tác song phương cũng như hợp tác trong khuôn khổ ASEAN – Hàn Quốc ngày càng phát triển”.
Đà Nẵng- điểm cuối trên tuyến hành lang kinh tế Đông- Tây.
ASEAN là một tổ chức khu vực, việc đẩy mạnh quan hệ hợp tác với các quốc gia có liên quan như Ấn Độ, Trung Quốc hay những nhóm có ảnh hưởng như G20, cùng tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề kinh tế toàn cầu là hết sức cần thiết. Nhưng trên thực tế, lĩnh vực đối ngoại của ASEAN hoàn toàn không đơn giản, bởi tồn tại khá nhiều sự khác biệt. Theo các nhà nghiên cứu chiến lược ngoại giao, trên cương vị Chủ tịch, Việt Nam cần trổ tài ngoại giao để giữ được sự hòa hợp trong khu vực. Ngoài thuyết phục Myanmar tổ chức bầu cử theo đúng lịch trình cam kết, Việt Nam còn phải đóng vai trò cầu nối, giải quyết những bất đồng giữa các thành viên ASEAN, gần nhất là giải quyết tranh chấp giữa Thái Lan và Campuchia về ngôi đền Preah Vihear, giữa Indonesia và Malaysia về đảo Ambalt… Thực tế, các nước trong ASEAN đều đã và đang đạt được nhiều thỏa thuận trên các lĩnh vực. Nhưng để tiến tới một Cộng đồng ASEAN liên kết, Hiến chương ASEAN phải được thực hiện bằng những văn bản, thỏa thuận mang tính cam kết, ràng buộc chặt chẽ các nước trong nội khối. Với tư cách là Chủ tịch ASEAN, Việt Nam phải tạo cho được sự đồng thuận trong việc thực hiện các kế hoạch do mình đưa ra bằng cách thực hiện lộ trình tiến tới một Cộng đồng ASEAN. Và tầm nhìn của lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN không chỉ cho năm 2010 mà cần dài hơi hơn nữa mới có thể đạt mục tiêu trở thành Cộng đồng trong 5 năm tới.
Theo ông Surin Pitsuwan, Tổng thư ký ASEAN, Việt Nam là điển hình của một quốc gia phát triển nhanh và có những chính sách đổi mới hiệu quả, được nhiều liên minh trên thế giới ủng hộ. Thêm vào đó, vị trí cửa ngõ vào Đông Nam Á của Việt Nam là yếu tố quan trọng để các đối tác trên thế giới cân nhắc kế hoạch đầu tư, phát triển thương mại. Thông qua Việt Nam, chắc chắn ASEAN sẽ được lợi từ mạng lưới này của Việt Nam.
Hiệp hội ASEAN có tiềm năng để trở thành một lực lượng kinh tế có thể cạnh tranh với các nền kinh tế mới nổi. Vì vậy, sự hội nhập sâu hơn của ASEAN là cần thiết để tối đa hóa sức mạnh hợp lực nội khối và giữ cho khu vực này gắn kết hơn với các nhà đầu tư và kinh tế quốc tế. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm khẳng định, quan điểm của Việt Nam là ASEAN là một khối, một khối trung tâm trong quan hệ với các đối tác ngoài khu vực, chứ không phải từng nước Đông Nam Á riêng lẻ, trong đó, Việt Nam là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm. Việt Nam sẽ thông qua các quan hệ của mình, thúc đẩy việc hợp tác giữa ASEAN với các cường quốc như Mỹ, Nga, Ấn Độ và các cường quốc Đông Á, cũng như các khu vực khác như EU, Vùng Vịnh, hay Mỹ Latinh. Là Chủ tịch, nhưng Việt Nam sẽ luôn đặt lợi ích của khối ASEAN lên trước lợi ích riêng của mình. “Ngay cả những vấn đề tranh chấp trên biển Đông, mọi thương thảo, đối thoại với Trung Quốc cũng được tiến hành với tư cách một khối ASEAN”, Phó Thủ tướng nói.
Trong năm đảm nhiệm chức Chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ tổ chức, chủ trì nhiều hội nghị lớn, trong đó có Hội nghị cấp cao ASEAN, Hội nghị cấp cao giữa ASEAN với các đối tác, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các nước đối thoại và gần 10 Hội nghị Bộ trưởng khác… Việt Nam cũng sẽ thay mặt ASEAN tham dự một số diễn đàn quốc tế và khu vực khác. Theo Tổng thư ký ASEAN, hiếm có nước thành viên ASEAN nào lại có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc tiếp nhận chức Chủ tịch ASEAN như Việt Nam. Việt Nam là nước đầu tiên trong ASEAN thành lập Ủy ban Quốc gia ASEAN để chuyên lo về vấn đề này, do Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm làm Chủ tịch. “ASEAN sẽ có một vị Chủ tịch năng động, tự tin, sáng tạo trong năm 2010”, Tổng Thư ký ASEAN tin tưởng nói.
Cùng với sự hỗ trợ của các nước thành viên ASEAN, đặc biệt với kinh nghiệm hai năm là thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an, hai lần là Chủ tịch của Hội đồng này, góp phần giải quyết khá nhiều vụ việc mang tầm thế giới, Việt Nam tự tin sẽ hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch ASEAN.
Hải Vân
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN hành trình bằng đường bộ từ Thái Lan qua Lào đến cửa khẩu Lao Bảo (Việt Nam).