Ngày 31/12 tới, Việt Nam chính thức kết thúc nhiệm kỳ hai năm làm thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc, trong đó có hai tháng trên cương vị Chủ tịch HĐBA.
Hai năm qua, tình hình thế giới có nhiều biến động. Khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu đã tác động tới mọi mặt của đời sống xã hội, kể cả các vấn đề an ninh toàn cầu thuộc phạm vi trách nhiệm của HĐBA. Suy thoái kinh tế toàn cầu cũng tác động tới nhiều Mục tiêu Thiên niên kỷ, đặc biệt là mục tiêu cắt giảm đói nghèo và tác động lớn tới an ninh lương thực, làm nghiêm trọng thêm căn nguyên của bạo lực và nhiều cuộc xung đột trên thế giới.
Bạo lực và xung đột lan rộng ở nhiều khu vực, nhất là ở Châu Phi, Trung Đông và Nam Á. Tiến trình hòa bình Trung Đông liên tục bị đẩy ra khỏi quỹ đạo. Cơ chế kiểm soát hạt nhân có nguy cơ rơi vào khủng hoảng. Các chương trình phát triển hạt nhân của Iran và CHDCND Triều Tiên nhiều lần rơi vào bế tắc. Nhu cầu gìn giữ hòa bình tăng lên mức cao chưa từng có và LHQ đã phải triển khai 117.000 quân nhân, cảnh sát và nhân viên dân sự, cao nhất trong lịch sử gìn giữ hòa bình, tới 17 phái bộ ở cả năm châu lục.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu cũng trở thành vấn đề an ninh toàn cầu, ảnh hưởng tới cuộc sống của cả loài người và đe dọa sự tồn tại của nhiều cộng đồng dân cư ven biển. Những điểm nóng đó đã làm cho hoạt động của HĐBA hai năm qua trở nên dồn dập.
Thứ trưởng Ngoại giao, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn đại diện Việt Nam tại LHQ Lê Lương Minh cho biết, tuy chỉ giữ cương vị thành viên không thường trực, nhưng Việt Nam đã có những đóng góp lớn vào công việc chung của HĐBA. Đặc biệt trong hai tháng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên của HĐBA (tháng 7/2008 và 10/2009) Việt Nam đã chủ động tổ chức nhiều cuộc thảo luận về những vấn đề đang được cộng đồng quốc tế quan tâm, trong đó đáng chú ý là cuộc thảo luận mở hôm 5/10/2009 về chủ đề “Phụ nữ và Hòa bình - An ninh”, do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm trực tiếp chủ trì.
Đây là đề mục được cộng đồng quốc tế quan tâm, do nó có ý nghĩa nhân đạo sâu sắc, đó là bảo vệ phụ nữ và các em gái, những người bị tác động nặng nề nhất của xung đột, đồng thời đề cao trách nhiệm hàng đầu của HĐBA trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. HĐBA đã thông qua Nghị quyết 1889 do Việt Nam dự thảo và được 20 nước đồng tác giả, đề ra một loạt biện pháp nhằm bảo vệ quyền lợi và phát huy vai trò của phụ nữ trong mọi giai đoạn của tiến trình hòa bình.
Trong hai tháng Việt Nam làm chủ tịch, HĐBA đã thảo luận và quyết định hàng loạt vấn đề liên quan tới nhiều điểm nóng, như Somalia, Sudan, CHDC Congo, Chad và CH Trung Phi, Afghanistan, Iraq, Trung Đông, Libăng, Kosovo, Haiti và nhiều nơi khác nữa.
Tuy đây là lần đầu tiên Việt Nam trở thành thành viên HĐBA LHQ, nhưng những đóng góp tích cực và có trách nhiệm của Việt Nam trong các hoạt động của HĐBA, đặc biệt là trong xử lý hiệu quả các công việc của Hội đồng khi Việt Nam giữ cương vị Chủ tịch, đã được nhiều nước và nhóm nước đánh giá cao, đã góp phần khẳng định thêm vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Linh Đức