700 loài sinh vật bị đe dọa tuyệt chủng
Đa dạng sinh học là sự phong phú về gen, loài sinh vật và hệ sinh thái trong tự nhiên. Việt Nam là một trung tâm đa dạng sinh học của thế giới với các hệ sinh thái tự nhiên, phong phú và đa dạng. Tuy nhiên, theo thông tin từ lễ mít tinh kỷ niệm ngày Luật Đa dạng sinh học có hiệu lực (tổ chức ngày 1/7 tại Hà Nội) thì hiện có tới 700 loài sinh vật có mặt ở Việt Nam đang bị đe dọa tuyệt chủng.
Theo đó, mặc dù là một trung tâm đa dạng sinh học của thế giới, nhưng đa dạng sinh học ở Việt Nam hiện đang bị suy thoái nghiêm trọng. Diện tích các hệ sinh thái tự nhiên quan trọng liên tục bị thu hẹp. Số lượng cá thể và mức độ phong phú của các loài hoang dã đang bị suy giảm mạnh, nhiều loài đang có nguy cơ tuyệt chủng. Nguồn gen hoang dã cũng đang trên đà cạn kiệt và thất thoát nhiều. Nguyên nhân của sự suy giảm đa dạng sinh học do nhiều yếu tố tác động và con người cũng là một phần của yếu tố tác động đó.
Để ngăn chặn sự suy thoái đa dạng sinh học và các tác động đến hệ sinh thái và môi trương sống con người, đe dọa đến phát triển bền vững của đất nước, Luật Đa dạng sinh học đã được xây dựng và ra đời.
Từ người dân đến chính quyền đều còn mơ hồ
Ông Hồ Uy Liêm, Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam
Luật này quy định về bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học. Tuy nhiên, để Luật Đa dạng sinh học thực sự đi vào cuộc sống thì vẫn còn cả một quá trình dài với nhiều việc phải làm.
Theo ông Hồ Uy Liêm, Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam, vấn đề quan trọng nhất là nhận thức của con người về vấn đề đa dạng sinh học. Trước hết, phải là từ các cấp lãnh đạo Bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương. Theo ông Liêm, nhận thức về vấn đề này “còn rất mơ hồ”, trong khi đó thì công tác vận động, tuyên truyền và giáo dục đối với người dân còn rất yếu. Mọi người vẫn biết là “có một nguy cơ nào đấy”, nhưng đụng đến cuộc sống hàng ngày thì vẫn chưa rõ - ông Liêm nói.
Đơn cử như tại Chương 3, Điều 30 luật quy định quyền và nghĩa vụ của hộ gia đình, cá nhân sinh sống hợp pháp trong khu bảo tồn. Đây là một quy định liên quan hết sức thiết thực đối với những người sinh sống thuộc khu vực này. Tuy nhiên, để những người dân, thậm chí cả chính quyền địa phương hiểu và thực thi theo đúng Luật cần phải có rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc.
Ông Hồ Uy Liêm cũng phân tích: Sự phối hợp giữa cơ quan nhà nước và các tổ chức xã hội trong vấn để thực hiện Luật là hết sức quan trọng và phải thực hiện ngay. Hiện ở Việt Nam, các hội khoa học kỹ thuật, nhất là Hội bảo vệ Thiên nhiên môi trường có mặt khắp nơi. Thêm vào đó là những hội khác liên quan đến các hoạt động ngành nông nghiệp như Hội giống cây trồng, hội động vật, thực vật… Các nhà khoa học này phải phối hợp với các cơ quan chức năng ở địa phương để tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân. Ngay chính quyền địa phương cũng phải được hướng dẫn là thực hiện như thế nào và bắt đầu từ cái gì.
Tuệ Khanh
