Người trong cuộc lên tiếng
Ông Trần Văn Làm (ủy viên Ban Thường vụ Hội Nông dân Việt Nam): Không tạo tiền lệ xấu
Quan điểm của Hội là không mặc cả nữa mà phải giải quyết theo pháp luật, đã làm sai lại còn cò kè từng đồng như ban phát cho nông dân. Dù thế nào đi nữa Hội sẽ luôn đồng hành cùng người dân để đòi lại công bằng.
Nếu tính 14 năm về trước, đời sống người dân trong khu vực sung túc, môi trường trong lành. Bây giờ vùng này trở thành môi trường chết, sức khỏe người dân không đảm bảo nên số tiền đưa ra yêu cầu được bồi thường là quá khiêm tốn. Mạch nước ngầm trong lòng đất đã bị ô nhiễm.
14 năm qua Vedan xả thải một cách vô tội vạ như vậy thì môi trường nào chịu cho nổi. Vedan là công ty lớn và hiểu được luật nhưng vẫn cố tình vi phạm luật, nếu không xử lý rốt ráo sẽ tạo nên tiền lệ xấu và cứ thế không lẽ các công ty khác khi vi phạm cũng tìm cách chạy chọt cho qua chuyện sao? Đây là cố tình và coi thường pháp luật Việt Nam, cũng vì lợi nhuận mà đánh mất đạo đức kinh doanh.
Ông Đoàn Văn Sơn (phó chủ tịch UBND, huyện Cần Giờ, TP.HCM): Như một cuộc trả giá!
Về cách tính toán thiệt hại, Vedan có cách tính của Vedan, chúng tôi có cách tính của chúng tôi.
Tuy nhiên, một điều mà Vedan phải công nhận đó là sản lượng hải sản thực tế đánh bắt được của nhân dân huyện Cần Giờ hằng năm chia cho diện tích mặt nước bị ảnh hưởng để tính mức thiệt hại.
Mỗi năm người dân trong khu vực đánh bắt được 3.300 - 5.700 tấn thủy sản. Vedan đưa ra mức bồi thường cuối cùng là 16 tỷ đồng là không thể chấp nhận được.
Đến lúc này Vedan cứ giữ thái độ bảo thủ như thế này thì có thêm bao nhiêu cuộc họp nữa vẫn không đạt được thương lượng. Hiện nay, người dân huyện Cần Giờ đang rất bức xúc về việc công ty tiếp tục kéo dài thời gian.
Sau cuộc họp này chúng tôi quyết định gặp Vedan ở tòa án, như vậy sẽ không còn mức bồi thường 45,7 tỷ đồng nữa mà là 107 tỷ đồng. Tôi có nói với tổng giám đốc Công ty Vedan là sai phạm nếu biết khắc phục và bồi thường kịp thời thì chưa chắc đã là xấu.
Giờ đây thì chỉ còn cách gặp nhau ở tòa, vì quyền lợi của người dân, UBND và Hội Nông dân huyện Cần Giờ quyết theo kiện đến cùng.
LS Nguyễn Văn Hậu (Văn phòng Luật sư Nguyễn Văn Hậu & Cộng sự): Nên khởi kiện
Theo quy định của pháp luật, tổ chức và cá nhân gây tổn hại môi trường do hoạt động của mình phải bồi thường thiệt hại.
Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT) được ban hành năm 2005 dành riêng 5 điều cho các quy định về bồi thường thiệt hại do ô nhiễm, suy thoái môi trường (từ Điều 131 - 135, mục 2).
Luật BVMT (năm 2005) đã thể hiện một bước tiến đáng kể trong quá trình "hiện thực hóa" nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền - một nguyên tắc được xem là đặc trưng của lĩnh vực môi trường. Sở Tài nguyên Môi trường cũng có thể kiện Vedan về việc phá vỡ môi trường đa dạng sinh học.
Mức bồi thường 45,7 tỷ đồng là mức chúng tôi căn cứ theo cách tính của Viện Môi trường và Tài nguyên mang tính khoa học. Tôi nghĩ nên khởi kiện Vedan ngay trong tháng 7 này.
Tôi cũng muốn nói một điều, ngoài việc Hội Nông dân khởi kiện Vedan đòi mức bồi thường thiệt hại thì Bộ Tài nguyên & Môi trường cũng nên vào cuộc đòi lại sự trong sạch của dòng sông Thị Vải, bảo vệ môi trường của Việt Nam. Khởi kiện là cách tốt nhất để Vedan không còn kỳ kèo theo kiểu trả giá mong ta ngã lòng.
Ông Nguyễn Thanh Hùng (phó trưởng phòng Quản lý tài nguyên TP.HCM): Phải bồi thường thiệt hại môi trường
Mức Vedan đưa ra đền bù cho nông dân là con số quá nhỏ cho những thiệt hại về sinh hoạt hiện nay và chưa tính đến mức bồi thường về môi trường.
Khi đi khảo sát mới thấy thiệt hại khủng khiếp mà không thể dùng tiền là phục hồi ngay môi trường được.
Phải mất vài chục năm hoặc cả trăm năm cũng chưa thể làm cho môi trường trở lại như trước đây.
Ngoài việc đền cho nông dân, Vedan phải đền cho sự thiệt hại môi trường nhẹ nhất là gấp 3 - 5 lần mức đền cho nông dân hiện nay.
Ý kiến từ Vedan
Ông Yang Kun Hsiang (tổng giám đốc Công ty Vedan): Giá chót là 16 tỷ đồng
Cách tính toán về mức bồi thường thiệt hại của chúng tôi và Viện Tài nguyên & Môi trường có sự chênh lệch lớn. Đồng thời, những tài liệu mà ông Đoàn Văn Sơn chuyển cho bên công ty chúng tôi còn có chỗ chưa hợp lý.
Theo chuyên gia của Vedan dẫn nguồn của Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản 2, mật độ đánh bắt cá bình quân trên lưu vực sông Mê Kông bình quân 30 tấn/km2 và sông Hồng là 4,96 tấn/km2.
Nếu cộng trung bình của vùng ảnh hưởng nhân 3 lần thì bình quân chỉ đạt 16,8 tấn/km2. Viện Môi trường & Tài nguyên đưa ra giá cá là 50.000đ/kg.
Vedan đồng ý mức tính 45.000đ/kg, vì vậy đề nghị mức đền bù trong khoảng 12 - 20 tỷ đồng và cụ thể là 16 tỷ đồng, nếu không chấp nhận thì chúng ta đành gặp nhau ở tòa. Chúng tôi sẽ có văn bản chính thức trả lời về việc này vào ngày 28/7.
Nguyễn Anh - Đỗ Ngà (thực hiện)
