Về thăm quê Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Báo Công Thương - 

Ve tham que Dai tuong Vo Nguyen Giap

Những ngày cuối tháng 8 này, từ chợ Tréo- thị trấn Kiến Giang đi dọc theo con đường “Ông Giáp” (tên người dân huyện Lệ Thủy đặt cho con đường bê tông rộng hơn 10 mét dẫn về quê Đại tướng Võ Nguyên Giáp), hai bên đường lúa tái sinh đang chín tới vàng ươm, trĩu hạt.

Nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp

CôngThương - Cả ngôi làng An Xá- nơi Đại tướng sinh ra và lớn lên nói riêng, xã Lộc Thủy nói chung như vào hội. Từ ngày 19/8 đến nay dù đang vào vụ gặt nhưng các thôn, đội vẫn tham gia nhiều sinh hoạt cộng đồng: văn nghệ, thi đấu bóng chuyền… đặc biệt con sông Kiến Giang dậy sóng với những chiếc ghe (nam có, nữ có) đang tập luyện chuẩn bị cho ngày Hội đua ghe truyền thống vào dịp 2/9 sắp đến. Tiếng mõ đánh lốc cốc dồn dập trên những chiếc ghe đua, bơi dưới sông, tiếng hò reo rộn ràng của người dân chạy theo hai bên bờ sông, có lẽ đúng như anh Bùi Hữu Lãnh- Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty xăng dầu Quảng Bình nói “Chỉ có ở Kiến Giang”. Dịp này nếu có ai hỏi thì từ người lớn đến trẻ nhỏ trong làng đều chỉ một lời “Mừng thọ đại tướng 100 tuổi”.

Dù ai đi Tây, về Đông/ Mồng hai tháng chín cũng mong về nhà/ Về nhà xem hội quê ta/ Dưới sông bơi trải, nhà nhà cờ bay...

Anh Võ Văn Tuấn- chủ nhiệm HTX An Xá, một thanh niên trẻ mới “gánh” trách nhiệm làm chủ nhiệm HTX mấy năm nay cho biết, An Xá trước đây nghèo lắm, đồng chiêm trũng không lo đủ miếng ăn, cái mặc cho dân làng nên thanh niên lớn lên là bỏ xứ ra đi lập thân lập nghiệp. Bây giờ khác nhiều rồi! Đồng lúa trước đây chỉ làm được một vụ còn lại bỏ hoang chờ… lụt thì bây giờ đã có thêm vụ lúa tái sinh- hạt ngon, bán được giá hơn hẳn cả chính vụ. Nhiều người tha phương đã trở về cùng đóng góp xây dựng quê hương. Với họ “Quê ông Giáp” là niềm tự hào không gì có thể đánh đổi được.

Vào thăm Nhà lưu niệm của Đại tướng khuất trong một xóm nhỏ. Ngôi nhà gỗ 3 gian, 2 chái nằm giữa một khu vườn nhiều cây xanh thật bình yên, khác xa cuộc đời đầy sóng gió của vị Đại tướng tài ba. Kể về việc làm nhà lưu niệm vào dịp chuẩn bị đón “Cụ” vào thăm năm 2004, nhiều người dân An Xá đầy cảm động. Với suy nghĩ, muốn tạo cảm giác “tiện nghi” cho Đại tướng khi về thăm lại ngôi nhà xưa bên bến nước Kiến Giang, nên con cháu và chính quyền địa phương cùng chung sức tu sửa, nâng cấp ngôi nhà. Nhiều người muốn đưa thêm vào một số đồ nội thất hiện đại nhưng khi nghe Đại tướng nói: "Nếu tu sửa lại được ngôi nhà giống ngôi nhà của Ba mẹ ngày xưa thì nên làm". Thế là, tất cả được tháo ra, mang đi trả lại nguyên trạng như xưa.

Ông Võ Đại Hàm- người cháu được đại tướng cưu mang từ nhỏ đang trông giữ Nhà lưu niệm, kể với chúng tôi ngày Đại tướng về thăm quê, nhìn thấy ngôi nhà xưa cũ Đại tướng căn dặn con cháu: "Phải cố gắng giữ gìn ngôi nhà cẩn thận vì đó là ngôi nhà của ông bà mình để lại và đã được con cháu cùng chính quyền góp sức trùng tu. Phải làm sao để ngôi nhà và vườn tược luôn có bàn tay chăm sóc của con người để khi bà con đến thăm người ta không cảm thấy nó lạnh lùng”. Rồi cụ quay sang dặn tôi: "Khi khách đến, cháu phải đón tiếp niềm nở, tận tình. Những gì cháu biết chính xác thì nói, những gì chưa biết chính xác thì không nên nói".

Ông Hàm kể tiếp: Mỗi lần cụ về quê, nơi đầu tiên cụ đến là nghĩa trang liệt sĩ huyện, nơi những người con Lệ Thủy đã nằm xuống khi đi theo cụ suốt hai cuộc kháng chiến, trong đó có liệt sĩ Võ Quang Nghiêm- người cha kính yêu của cụ; đến thắp hương trên mộ mẹ và những người thân trong gia đình đã khuất. Trở về ngôi nhà nhỏ, cụ thắp hương cho tổ tiên, ông bà, cho người vợ- người đồng chí thân yêu, liệt sĩ Nguyễn Thị Quang Thái. Cụ hỏi thăm những người bạn thuở thiếu thời xem ai còn ai mất, cụ bắt tay từng người bà con, làng xóm. Ra vườn, cụ đến thăm từng gốc cây, từ cây mít bao lần bị bom đạn cày xới vẫn còn đó; cây khế sau nhà đã hơn 100 năm tuổi… Mấy năm sau này sức khỏe không cho phép cụ về thăm quê thì cụ luôn gọi điện về thăm hỏi, nhất là khi có lụt lớn đổ về, giọng của cụ đầy lo lắng: "Bà con làng xóm thế nào, có bị thiệt hại chi không? Nhà mình có sao không, cây cối trong vườn có bị đổ không?". Khi tết đến, dù không có cụ nhưng ngôi nhà vẫn rất ấm cúng vì ba ngày tết, ngày nào cũng có bà con làng xóm đến thăm nhà, y như đang có cụ ở nhà vậy. Biết vậy, tết năm nào cụ cũng gửi cả bánh chưng, mứt tết từ Hà Nội vào để mời bà con làng xóm. Không vào được cụ nhắc nhở cô Hồng Anh, chú Điện Biên- con của cụ và các cháu thay nhau về quê, thắp hương tổ tiên, ông bà.

Kể về cụ, ông thanh niên xung phong- Hoàng Văn Hoảnh bồi hồi cho biết, mỗi lần về quê, Đại tướng thể hiện quan tâm đặc biệt về nghề làm chiếu truyền thống ở An Xá. Đại tướng luôn căn dặn phải cố giữ lấy nghề này và phải làm tốt hơn nữa, phải làm được chiếu hoa chứ không phải cứ làm mãi loại chiếu trơn như vậy!

Đọc 5 tập lưu bút và xem những hình ảnh lưu niệm, như thể cả 5 châu đều hội tụ cả về đây. Khách từ Nam chí Bắc, đủ cả 64 tỉnh thành trong cả nước. Đó là lễ trao học bổng cho học sinh giỏi và học sinh nghèo vượt khó ngay trước sân nhà lưu niệm. Đoàn cựu chiến binh thành phố Cần Thơ, gồm 22 cụ ông, cụ bà tuổi từ 70 đến 85 đến thăm đi bằng xe đạp. Khách quốc tế đến nhiều nhất là Nga, Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản... Có vị khách khi nhìn thấy ngôi nhà và làng quê đã thảng thốt: Một miền quê nghèo, một ngôi nhà đơn sơ như thế này lại là nơi sinh ra một vị Tướng tài như thế. Thật đáng tự hào!

Làng An Xá, bây giờ là làng văn hóa sạch đẹp. Các đường làng ngõ xóm đều bê tông hóa. Từ cổng làng đi dọc theo bờ sông Kiến Giang đến đập Thùi cuối làng hàng chục ngôi nhà cao tầng bề thế còn thơm mùi sơn mới. Trường Mầm non khu vực An Xá được khánh thành và đưa vào sử dụng năm 2006. Trường Tiểu học mới đưa vào sử dụng tháng 8/2010 này. Tất cả nhằm tiến tới trường đạt chuẩn Quốc gia trong năm học 2010 – 2011. Nhưng có lẽ công trình có ý nghĩa nhất đối với làng quê An Xá là công trình Cấp nước sạch cho cả xã Lộc Thủy được tổ chức Đông Tây hội ngộ cùng Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng đài nước và hệ thống đường ống chính đã chính thức cấp nước từ tháng 5/2010. Niềm mong đợi của người dân Lộc Thủy hàng trăm năm qua đã trở thành sự thật. Họ không còn phải uống nước phèn, chắt bóp từng giọt nước mưa khi mùa hè đến. Ông Dương Công Toản - Chủ tịch UBND xã không dấu được niềm vui: Công trình bảo đảm cung cấp đủ nước sạch cho 1.126 hộ với trên 5.000 nhân khẩu ở 2 thôn Tuy Lộc và An Xá. Việc đưa công trình này vào sử dụng sẽ chấm dứt cơ bản tình trạng thiếu nước sạch sinh hoạt của người dân. Không những thế, họ còn có thể sử dụng vào việc tưới cho các diện tích rau màu và phục vụ chăn nuôi…

Tuy vậy, quê hương Lộc Thủy, làng An Xá vẫn chưa phải đã làm thỏa nguyện mong ước của Đại tướng. Người dân vẫn còn lắm khó khăn, chưa thể làm giàu trên đồng ruộng quê mình. Nghề dệt chiếu truyền thống như Đại tướng mong ước chưa trở thành hàng hóa, thậm chí đang có nguy cơ mai một khi người dân thiếu vốn, chưa được tập hợp vào một làng nghề, một tổ hợp tác. Trong chiến tranh chống Mỹ, Đại tướng là người tiên phong “mở đường” vào Nam nhưng bây giờ từ Thị trấn Kiến Giang về đến quê nhà của Đại tướng là … tắc. Vì dự án mở tiếp cung đường này ra quốc lộ dù đã bàn thảo nhiều năm nay hiện vẫn đang còn nằm trên giấy…

Với tấm lòng kính yêu “Vị đại tướng của nhân dân”, “Mừng thọ Người tròn 100 tuổi” người dân An Xá- Lộc Thủy đang rất cần sự chung tay, góp sức của mọi người, mọi doanh nghiệp, các cấp chính quyền… Để An Xá luôn là máu thịt của những người con Quảng Bình khi xa quê luôn có ý thức trở về. Và khi đến thăm nhà lưu niệm, ai cũng có thể tự hào rằng: Nơi đây đã sinh ra một vị tướng vĩ đại!

Trần Minh Tích

Nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Tin mới