Sản xuất lúa bền vững
Lúa hè thu trên đồng ruộng tỉnh Vĩnh Long đã chín, chỉ khoảng một tuần nữa bà con nông dân sẽ xuống đồng thu hoạch rộ. Cùng với cán bộ Chi cục BVTV tỉnh, chúng tôi đã có những buổi lội đồng với bà con nông dân 3 xã Tân Long, Tân Hưng và Thuận An (huyện Mang Thít, Bình Tân và Bình Minh), thăm mô hình sản xuất bền vững có dùng phân bón Neb-26.
Ông Nguyễn Văn Liêm, Chi cục trưởng Chi cục BVTV cho biết, từ năm 2003 nông dân tỉnh Vĩnh Long đã áp dụng thành công mô hình sản xuất 3 giảm 3 tăng. Từ 3 giảm 3 tăng, Chi cục BVTV tỉnh Vĩnh Long tiếp tục xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, thí điểm tại 3 huyện Mang Thít, Bình Tân và Bình Minh trong vụ hè thu năm 2009, với sự tham gia của 75 hộ gia đình, trên diện tích 15 ha dùng phân bón Neb-26 đồng thời giảm lượng thóc gieo sạ, giảm phân bón và thuốc trừ sâu, cải tạo đất.
Hiện đã đánh giá được kết quả các mô hình. Theo ông Liêm, ở các chân ruộng sản xuất bền vững có dùng sản phẩm phân bón Neb-26, có sự tương phản rõ nét với các chân ruộng đại trà đối chứng. Qua kiểm tra đồng ruộng ông Liêm cho rằng, mặc dù Neb-26 là loại phân bón thế hệ mới được sản xuất tại Mỹ, do Cty Nghĩa Thành nhập khẩu và độc quyền phân phối tại Việt Nam, nhưng là vụ đầu thử nghiệm trên đồng ruộng tỉnh Vĩnh Long, nên phải xây dựng mô hình nhỏ có đối chứng. Ở góc độ chuyên môn, các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, lúa trúng mùa hơn các chân ruộng khác, hiệu quả kinh tế rõ cao hơn. Các mục tiêu đặt ra “1 phải, 5 giảm" đều đạt được.
Ngay vụ đầu nông dân đã “mê” Neb-26
Chúng tôi lội ruộng cùng với nông dân và nghe họ kể về Neb-26. Nhìn những thửa ruộng trong mô hình sản xuất bền vững, có bón phân bón Neb-26, lúa chín vàng ở xã Tân Long, bắt mắt hơn hẳn các thửa ruộng đối chứng. Ông Nguyễn Văn Gõ, Trạm trưởng Trạm BVTV huyện, chỉ đạo kỹ thuật mô hình nhận xét: Nhìn chung ruộng mô hình lúa khỏe, sạch bệnh, sắp thu hoạch bộ lá vẫn vàng gừng không khô đầu, lúa không đổ, bông dài, hạt mẩy chắc, sáng, ít rụng khi thu hoạch. Còn việc giảm chi phí trong sản xuất ra sao?
Nông dân Đinh Hữu Biên ở ấp Tân Hiệp cho biết: Gia đình ông có 9 công ruộng cấy giống tài nguyên 128, trong đó có 2 công trong mô hình. Trước đây gia đình bón 10kg urê/công, xịt thuốc trừ sâu 2-3 lần, năng suất 22 giạ/công, nay dùng Neb-26 vụ đầu chưa tin, nên chỉ dám giảm 4 kg urê/công, lúa khỏe, sạch bệnh, chỉ phải xịt thuốc sâu 1 lần. Năng suất dự kiến thu hoạch 26giạ/công. Nông dân Lê Văn Hiệp cấy 12 công, trong đó có 2 công trong mô hình sản xuất bền vững được bón Neb-26, cho 2 giống lúa tài nguyên 128 và giống mới Miền Tây 547. Anh Hiệp đánh giá mỗi công giảm được 4 kg urê, lúa sạch bệnh phát triển tốt gia đình không phải xịt thuốc trừ sâu lần nào.
Dự kiến giống tài nguyên 128 đạt năng suất trên 5,5 tấn/ha còn giống Miền Tây 547 lúa tốt chưa từng thấy, phải đạt trên 6 tấn/ha. Không chỉ các hộ nông dân trong mô hình sản xuất bền vững có dùng phân bón Neb-26 ở xã Tân Long trúng mùa mà nông dân ở xã Tân Hưng và Thuận An (huyện Tân Bình và Bình Minh) cũng chung niềm vui trúng mùa như vậy. Ông Nguyễn Nhất Vũ, ấp trưởng ấp Hưng Nghĩa, xã Tân Hưng cho biết, vụ này 25 hộ nông dân trong ấp tham gia mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững có sử dụng phân bón Neb-26. Các gia đình đều trúng vụ, có năng suất cao hơn hẳn ruộng đối chứng. Ruộng nhà ông Vũ cấy giống lúa OM 5464 theo hướng dẫn đã giảm được 40% đạm urê so với trước đây (4/10kg/công).
Ở vùng này vụ hè thu nhiều sâu bệnh, các ruộng kề bên nhà ông Vũ (không trong mô hình sản xuất bền vững), bà con phải xịt tới 6-7 lần thuốc trừ sâu. Ruộng mô hình nhà ông Vũ chỉ xịt 2 lần, lúa đã sạch bệnh, ước năng suất khoảng trên 5 tấn/ha. Theo ông Vũ, vụ đầu bón Neb-26 thấy có hiệu quả rõ, tính toán giữa khoản tiền mua Neb-26 bón cho lúa, với khoản tiền thu được do năng suất tăng, giảm lượng phân bón urê, giảm tiền mua thuốc BVTV, giảm tiền thuê xịt thuốc, vụ đông xuân bà con sẽ làm tới.
Nông dân Nguyễn Văn Khỏe ở ấp Thịnh Tiến C, xã Thuận An, huyện Bình Minh có 10 công cấy giống lúa IR 59656, trong đó có 5 công trong mô hình và 5 công đối chứng. Ông Khỏe cho biết, với lượng Neb-26 cấp cho mô hình 200cc chỉ dùng đủ cho 3 công, nhưng ở khu ruộng này, tui có 5 công liền và để tiện chăm sóc cũng như lúa chín một lần tiện công thu hoạch, tui bón cho cả 5 công ruộng, tính ra mỗi công chỉ bón có 40cc (trong khuyến cáo phải bón 70-75cc). Giờ thì lúa của tui đã trỗ thoát, đẹp chưa từng thấy.
Theo khuyến cáo đã bón Neb-26 thì giảm 50% lượng phân urê, tui thực hiện đúng, chỉ dùng 5 kg urê/công, (trước đây là 10kg). Nếu tui dùng Neb-26 bón đúng như khuyến cáo thì lúa của tui còn tốt nữa. Vì lúa tốt, ruộng của tui không phải xịt lần thuốc trừ sâu nào, trong khi đó các chân ruộng khác không trong mô hình bền vững, vụ này vẫn bón nhiều đạm, vẫn phải xịt sâu bệnh nhiều lần và năng suất lúa lại không thể bằng ruộng nhà tui. Không chỉ tui mê anh Neb-26 ngay từ vụ đầu, mà bà con qua thăm ruộng nhà tui, cũng mê Neb-26 rồi đó.