"Vàng trắng" Quảng Trị cuốn phăng theo bão

Nhân dân - 04/10/2013 17:15

NDĐT - Bão số 10 đi qua Quảng Trị làm gần 10.000 ha cây cao su gãy đổ, tập trung ở các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh và Cam Lộ, thiệt hại ước tính lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Đó là thiệt hại nặng nề nhất do bão mà người trồng cao su phải gánh chịu.

Tan hoang rừng cao su

Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh Lê Văn Hiền cho biết: Bão số 10 có sức gió mạnh cấp 11, 12 theo hướng từ biển vào, kèm theo mưa lớn đã gây thiệt hại nặng về nhà cửa và cây trồng của người dân, làm hơn 4.000 ha cây cao su trên địa bàn bị gãy đổ, nhiều diện tích thiệt hại đến 70- 80%. Nhiều vườn cao su bị gãy được trồng cách đây 10-15 năm, ước tính thiệt hại hơn 1.200 tỷ đồng, gần bằng ngân sách tỉnh Quảng Trị thu trong một năm. Hầu hết vườn cao su của người dân mới đưa vào thu hoạch vụ đầu nên công sức, vốn đầu tư chăm bón chưa thu lại được. Sau cơn bão, chắc chắn nhiều gia đình sẽ lâm cảnh nợ nần chồng chất vì tiền vay ngân hàng đang đến kỳ trả nợ...

Đi qua những vườn cao su xanh tốt bị gãy đổ la liệt ở ba huyện Vĩnh Linh, Gio Linh và Cam Lộ mới thấy hết được thiệt hại do bão gây ra và xót xa cho tiền tỷ của người trồng cao su bị cuốn trôi theo bão. Nhiều cây cao su có đường kính từ 20 - 30 cm bị gãy ngang thân, thân lìa gốc ngổn ngang và vô số cây bật rễ, ngả nghiêng...

Bên những thân cây cao su gãy vừa mới đốn hạ xong, mủ ứa ra trắng xóa, chị Trần Thị Hoa, 45 tuổi, ở thôn Nam Cường, xã Vĩnh Nam (Vĩnh Linh) nói trong nước mắt: “Bao nhiêu công sức vợ chồng tôi bỏ ra chăm sóc cây cao su, giờ thu về chỉ là một đống củi. Hơn 700 cây cao su tiểu điền của gia đình, cho cạo mủ mấy năm nay, bão quật ngã chỉ còn lại vẻn vẹn mấy chục cây. Giờ đang vào vụ thu hoạch, miếng ăn đến nơi thì "trời" lấy đi mới đắng lòng chứ”.

Chị Hoa cho biết, thu nhập mỗi ngày của gia đình từ cây cao su bình quân vài trăm nghìn đồng. Chị dành hơn phần dồn nửa trả nợ ngân hàng, phần còn lại chi tiêu trong gia đình và nuôi con ăn học. Điều mà chị lo lắng nhất là khoản nợ ngân hàng chưa xong, rồi đây không biết lấy gì để trả...

Dừng tay đốn hạ những thân cây cao su gãy, lau mồ hôi túa ra trên gương mặt, ông Nguyễn Đức, ở thôn Nông Trường, xã Vĩnh Hiền (Vĩnh Linh) cho biết: “Sau khi bão tan, người dân trồng cao su ùa ra vườn thấy cây nghiêng ngả, gãy đổ như vựa bị bom B52 oanh tạc, ai ai cũng bật khóc, cả một gia tài lớn cuốn phăng theo bão chỉ trong chớp mắt. Bây giờ lại tốn thêm thời gian, tiền bạc để thu dọn cây, sửa sang lại vườn tược. Mấy hôm nay, chúng tôi giúp nhau kéo dựng thẳng lại những cây cao su bị nghiêng ngả, bật gốc đè lên những cây còn nguyên vẹn, và cưa xẻ, thu gom những thân cây bị gãy mà lòng quặn thắt”. Ông bảo, ở đây mủ cây cao su được xem là "vàng trắng", vì không có loại cây gì khác thu tiền nhiều như cây cao su. Nhiều gia đình từ nghèo khó đã khá giả lên nhờ vào cây cao su. Giờ tất cả phải làm lại từ đầu. Dự định mua xe máy, làm nhà, cho con đi học và hy vọng khá lên từ cây cao su đã bị bão cuốn trôi chỉ trong chốc lát…

Khi được hỏi, liệu sau này anh có trồng lại vườn cao su không, không chút do dự ông Đức trả lời: “Trồng chứ, nhưng phải vài năm sau mới có thu hoạch”. Điều ông cũng như bao người nông dân khác lo lắng nhất là những cơn bão liệu có tiếp tục tán phá vườn cây cao su mới nữa không?

Để cây cao su đứng vững trên vùng đất nhiều thiên tai

Trao đổi về giải pháp bảo vệ rừng cao su trong mùa mưa bão, Giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị Nguyễn Văn Bài cho biết: Ngoài nguyên nhân chính khiến cây cao su bị gãy đổ hàng loạt do bão số 10 quá lớn, thân cây giòn không chịu được sức gió mạnh, còn do người trồng cao su chỉ chú trọng đến việc mở rộng diện tích mà không quan tâm đến việc trồng cây tạo vành đai chắn gió cho vườn cao su. Bà con nông dân khi kiến thiết vườn cây cao su thường chạy theo số lượng nên trồng với mật độ quá dày tạo nên sức cản gió lớn khiến cây nhanh chóng gãy đổ khi gặp bão. Nhiều hộ dân khai thác cao su chạy theo lợi nhuận nên cạo mủ theo kiểu “vắt kiệt” khiến cây cao su yếu không đủ sức chống chịu được với gió bão...

Nói về quy hoạch vùng cao su để hạn chế thiệt hại do bão gây ra, ông Nguyễn Văn Bài cho rằng, sẽ rà soát lại diện tích, quy hoạch và ưu tiên chọn những vùng xa biển, kín gió, phù hợp với thời tiết, khí hậu, đất đai của tỉnh, nhất là những vùng phía tây các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ, Hướng Hóa, Đakrông để phát triển cao su, đảm bảo tính hiệu quả và ổn định lâu dài. Tránh chạy theo lợi nhuận mà phát triển cao su xuống vùng gần biển là không hợp lý. Chọn những giống cao su ngắn thời gian khai thác, cho sản lượng mủ cao, chịu được sức gió. Thay đổi quy trình kỹ thuật trồng cây, từ trồng hàng song song sang trồng hàng dọc theo hướng gió đông từ biển thổi vào, để tạo khoảng trống cho gió lùa. Ở những vùng không kín gió sẽ không để cây cao su phát triển quá cao, có thể cắt ngọn khi cây đã lên từ 2 - 3 mét. Tuân thủ nghiêm kỹ thuật trồng bờ lô chắn gió đúng quy định, có thể trồng phi lao đủ độ dày hoặc những loại cây thân vững chắc, chịu được sức gió mạnh; đồng thời có thể nghiên cứu, ứng dụng một số giải pháp trồng cao su chịu gió của nước ngoài…

Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị Nguyễn Đán cho biết về giải pháp khắc phục và định hướng phát triển cây cao su ở các địa phương hiện nay như sau: Trước mắt, động viên người dân kịp thời khôi phục lại vườn cao su, chống đỡ, tỉa cành những cây có khả năng tái sinh, tập trung chăm sóc những vườn cây ít bị ảnh hưởng để sớm đưa vào khai thác, sau đó thu dọn vệ sinh những cây đã bị ngã, đổ. Muốn trồng lại cây cao su, người nông dân phải tính toán thật kỹ về nguồn vốn, giống, kỹ thuật chăm bón, địa điểm trồng...Tuy nhiên, không phải bằng mọi giá phải trồng lại cây cao su. Chính quyền địa phương cần định hướng cho nông dân nên trồng cây gì cho phù hợp, tránh được rủi ro, mang lại hiệu quả kinh tế...

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, diện tích cây cao su hiện nay trên địa bàn tỉnh Quảng Trị hơn 19.000 ha. Diện tích cây cao su các địa phương đưa vào quy hoạch và phát triển đến năm 2020 là 38.000 ha, trong giai đoạn 2011-2015 là 23.400 ha. Qua thiệt hại về cây cao su do bão số 10 gây nên, tỉnh Quảng Trị nên điều chỉnh kế hoạch và có định hướng phát triển, chọn lựa cây trồng mới phù hợp với thời thiết, khí hậu của vùng đất, có sức chống chịu với gió bão thay thế cây cao su để hạn chế thiệt hại.

Để vườn cao su mang lại nguồn “vàng trắng” cho mình, hơn ai hết chính người trồng cao su phải chủ động các biện pháp bảo vệ cũng như tuân thủ quy trình kỹ thuật khai thác cây cao su khi đến kỳ thu hoạch...


Cây cao su gãy đổ , người trồng cao su ở huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) nợ nần thêm chồng chất.


Chị Lê Thị Miếc, ở thôn Hiền Dũng, xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) lặng người bên cây cao su bị gãy.


Người dân ở huyện Vĩnh Linh chặt bỏ cây cao su bị gãy.

NGUYỄN VĂN HAI