Văn hóa giao tiếp trong nhà trường

Van hoa giao tiep trong nha truong

PN - Ngày 10/12, Trung tâm Phát triển nghiệp vụ sư phạm, Viện Nghiên cứu giáo dục - Trường ĐH Sư phạm TP.HCM tổ chức Hội thảo "Giáo dục văn hóa giao tiếp trong nhà trường", bàn về mối quan hệ giữa thầy và trò hiện nay.

Theo ThS Trần Đình Thích (Trường ĐH Cần Thơ), một số giá trị văn hóa, trong đó có mối quan hệ thầy - trò đang bị rạn nứt.

HS Trường THCS Lương Thế Vinh (Q.1) - Ảnh: Trần Huy

Trò không tôn trọng thầy, coi thường thầy, chửi thầy, đánh thầy, tạt axít thầy... nhưng nguyên nhân từ đâu? Khảo sát trên 280 SV thuộc các khoa khác nhau tại Trường ĐH Sư phạm Đồng Tháp, Nghiên cứu sinh (NCS) Huỳnh Mộng Tuyền - giảng viên trường này, cho biết: "Văn hóa ứng xử của con trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều vào văn hóa ứng xử của cha mẹ, thầy cô. 41% ý kiến SV cho rằng, họ có "ấn tượng xấu" đối với những hành vi ứng xử thiếu văn hóa của thầy cô giáo như chửi mắng, trừng phạt khiến các em bị đau khổ về thể xác, tinh thần... Trong nhiều trường hợp do thiếu kỹ năng, thầy cô giáo đã "cậy" vào sức mạnh của kỷ luật, quyền lực, thậm chí là bạo lực... Chính giáo viên dạy cho HS cách ứng xử theo kiểu hễ sai là chửi, mắng, đánh. HS lại mang bài học này áp dụng với bạn và rất có thể "bài học" ấy sẽ được "di truyền" sang thế hệ sau, khi các em trở thành cha mẹ, thầy cô giáo".

GS Trần Ngọc Thêm cho biết, nhiều người thầy trên lớp thì rất hay nhưng lại khuyên HS đừng nói sự thật. Với kiểu giáo dục đó thì "thói dối trá sẽ phát triển và thông tin luôn bị bóp méo".

Phát biểu tại hội thảo, TS Dương Ánh Tuyết (Trường ĐH Quảng Bình) đã nhấn mạnh vai trò, vị trí cực kỳ quan trọng của người thầy.

Có ba loại giá trị cơ bản hình thành nhân cách con người gồm: văn hóa trí tuệ, văn hóa đạo đức và văn hóa thẩm mỹ. Ba giá trị này chỉ có thể thực hiện qua giao tiếp - là quá trình tương tác giữa thầy và trò để hình thành và hoàn thiện nhân cách cho học trò. Trong quá trình tương tác đó, để học trò "kính nể", người thầy phải có kiến thức chuyên môn tốt, có trí tuệ sâu rộng. Biểu hiện cụ thể của của văn hóa trí tuệ là thầy chỉ nên coi mình là người đi trước, trong quá trình giảng dạy không áp đặt mà cần đối thoại, gợi ý, hướng dẫn, tạo cảm hứng, nhiệt tình và lòng đam mê học tập, sáng tạo của HS.

Người thầy cũng phải xác định, dạy trò không chỉ bằng trí tuệ mà còn phải bằng nhân cách đạo đức của chính bản thân mình. Biểu hiện của giá trị này là rất đa dạng, nhưng dễ thấy nhất là: đối xử công bằng với mọi HS, quan tâm đúng mực, giải quyết mọi vấn đề có tình có lý, biết đấu tranh trước những tiêu cực. Đặc biệt cần phải tránh xa vụ lợi, nhất là sự vụ lợi đến từ người học.

Cuối cùng là văn hóa thẩm mỹ. TS Tuyết cho rằng, ở bất kỳ hoàn cảnh nào người thầy cũng phải rèn để có được cảm xúc, thị hiếu và lý tưởng thẩm mỹ chân chính. Đặc biệt, trước học trò, người thầy càng phải biết hỉ, nộ, ái, ố đúng lúc, đúng chỗ, đúng người và đúng cách. Từ trang phục lên lớp, cung cách ứng xử, ngôn ngữ, phong thái đều phải đoàng hoàng, lịch sự, chuẩn mực.

M. Nhật - Nhật Phương