Theo đề nghị của Ngân hàng và các địa phương: Ban chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra tại đồng bằng sông Cửu Long và ngành nông nghiệp kiến nghị Thủ tướng hỗ trợ toàn bộ lãi suất trực tiếp cho doanh nghiệp đối với lượng hàng tồn kho, đã thu mua tạm trữ theo chỉ đạo của Chính phủ từ nay đến cuối năm 2009. Đây là một hướng giải quyết tạm thời cho nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cá tra vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, đây là vấn đề phải cân nhắc kỹ, giải quyết hợp tình hợp lý, không thể cào bằng chính sách áp dụng cho doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc, chân chính cũng giống với những doanh nghiệp chạy theo lợi nhuận, gian dối.
Hiện, ước sấp sỉ cả trăm ngàn tấn hàng phi lê cá tra đang còn tồn kho. Từ cuối năm 2008, khi thị trường Nga ngưng nhập khẩu cá tra phi lê chất lượng kém thì các doanh nghiệp lại ào ạt đưa hàng này xuất sang Ai Cập và cũng bị thị trường này phản ứng. Lượng hàng cá tra phi lê đã đóng bao bì, gắn nhãn mác rồi, không thể xả ra để làm lại càng tốn thêm chi phí nhân công, bao bì, nhãn mác.... Do vậy, với lượng hàng phi lê cá tra tồn kho nây, các doanh nghiệp gần như rơi vào thế tiến thoái lượng nan. Điều này, cảnh báo khả năng xảy ra tình trạng trộn hàng khi xuất khẩu. Chính cách làm ăn không hay này, hàng hóa không bán được ngoài thiệt hại về kinh tế, cái lớn nhất là dàm mất uy tín chất lượng cá tra, một mặt hàng đặc sản của VN.
Giải pháp xử lý trước tiên là Cục Quản lý chất lượng Nông lâm thủy sản NAFIQUAVED kiểm tra, lấy ngẫu xét nghiệm, đánh giá chất lượng nguồn hàng cá tra phiiê tồn kho. Qua đó xác định số lượng doanh nghiệp, số lượng thực tế philê cá tra tồn kho, mức độ chất lượng sản phẩm... cái nào xuất khẩu được và cái nào không xuất khẩu được. Cá tra tồn kho nhiều là lỗi của doanh nghiệp, nhà nước không bỏ tiền để hỗ trợ cho doanh nghiệp đó. Đối với những lô hàng khác căn cứ theo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm có thể được tái chế để tiêu thụ nội địa nếu bảo đảm chất lượng. Một giải pháp khác, các sản phẩm phi lê cá tra tồn kho chất lượng giảm sút phải bị xử lý tiêu hủy hoặc dàm thức ăn cho gia súc. Thị trường xuất khẩu cá tra nước ta còn đầy triển vọng, dù gặp khó khăn về tiêu chuẩn kỹ thuật cao, thuế chống bán phá giá nhưng xuất khẩu cá tra và ba sa của Việt Nam vào Mỹ vẫn gia tăng. Thống kê của Hiệp hội Xuất nhập khẩu Thủy sản Việt Nam cho thấy riêng quý I/2009, xuất khẩu cá tra và ba sa sang Mỹ đạt hơn 22 triệu USD, tăng hơn 93% so với cùng kỳ năm 2008. Điều này cho thấy các doanh nghiệp bảo đảm tốt chất lượng sản phẩln cá tra, vẫn có đất sổng ở thị trường Mỹ khó tính. Bảo đảm uy tín, danh dự cho con cá tra Việt Nam trên thị trường thế giới là yêu cầu trước tiên, qua đó, bảo đảm cho khoảng 6.000 ha ao đầm nuôi cá tra phát triển ổn định, bền vững./.
Nguyễn Thắng