50 năm rồi, những chiến sĩ ngày nào có người giờ đã ngoài 90 tuổi, đa phần đã về lại với đời thường. Ấy vậy nhưng khi nghe tới câu hiệu “Đây là Đài Phát thanh Giải phóng, tiếng nói của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam…” ngày nào thì những đôi mắt kia như sống lại những tháng ngày gian khổ, hào hùng.
Vừa chiến đấu vừa tác nghiệp
Nơi ấy, căn phòng ván gỗ ở chiến khu năm xưa, nơi bao “tiếng nói của Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam” được phát đi từ Đài Phát thanh Giải phóng như hiện lại qua từng lời, từng nếp trán của kỹ thuật viên, dũng sĩ diệt xe tăng Phan Thanh Dũng ngày nào. Chớm đôi mươi, người thanh niên Phan Thanh Dũng đã bí mật vào chiến khu để chiến đấu. “Khi được bố trí về đài, tôi cũng hơi bất ngờ vì chỉ nghĩ lên chiến khu làm bộ đội, cầm súng diệt xe tăng. Vào cuộc rồi mới biết, ai ở đó cũng là chiến sĩ. Sau khi học một khóa huấn luyện chuyên môn, tôi được đưa về bộ phận kỹ thuật của đài. Khi đối diện với kẻ thù, tất cả anh em trong đài đều cầm súng chiến đấu”.
Trong đôi mắt ông, những thước phim lịch sử của những trận càn dữ dội ầm ào trở lại. Chiến dịch Junction City (1967), quân Mỹ với những binh chủng hiện đại, hùng hậu quyết biến “chủ lực Việt cộng” thành “con gà con” và cắt đứt tuyến sóng từ Đài Phát thanh Giải phóng đã bị ta phản kích dữ dội. “Anh em trong đài khi đó vừa chiến đấu vừa dẫn đường cho quân chủ lực để đón đầu tiêu diệt địch”. Anh kỹ thuật viên Dũng khi ấy tham gia vào tổ du kích trực chiến, trực tiếp bắn cháy một xe tăng của địch chỉ bằng súng “bá đỏ”. Sáng hôm sau trên làn sóng của Đài Phát thanh Giải phóng, những chiến công đã được truyền đi khắp nước. “Cảm giác khi truyền chiến thắng trên chính làn sóng của mình đảm trách thật sung sướng, hạnh phúc” - ông Dũng bồi hồi nhớ lại. Cũng trong cuộc đối đầu này, các chiến sĩ của Đài Giải phóng đã lập công vang dội khi bắn cháy hai trực thăng, một xe M113.
Một buổi thu phát sóng của Đài Phát thanh Giải phóng ngay trên chiến trường ác liệt. Ảnh: Tư liệu
Có thời gian địch càn quét dữ, cùng với lãnh đạo đầu não, Đài Giải phóng phải chuyển sang hoạt động ở biên giới Campuchia. Đối mặt với đói, lạnh, sốt rét rừng, thế nhưng việc đảm bảo hoạt động liên tục cho đài là nhiệm vụ đặt ra trên hết. “Chúng tôi cùng thương yêu nhau như anh em một nhà, gian khổ luôn có nhau. Có khi địch càn ác liệt, không tổ chức phát sóng được, anh em cũng tìm cách để những thông tin trên chiến trường miền Nam đến với đồng bào trong nước và dư luận thế giới bằng cách truyền tín hiệu morse hoặc gửi băng, tài liệu về cho đài ở phía Bắc để tiếp sóng, đảm bảo cho sự phát sóng liên tục của đài”.
Nhiều chiến sĩ của đài đã vĩnh viễn ra đi để chắp cánh cho những thông tin được truyền đi liên tục trong suốt giai đoạn lịch sử đầy ác liệt.
Chiến thắng trên sóng
Tiếng nói của cách mạng qua Đài Phát thanh Giải phóng rất có uy lực; Mỹ, chính quyền Sài Gòn và các đài Tây phương đều theo dõi lắng nghe. “Chúng ta đã dùng “binh chủng” này để đấu tranh một cách trực diện với kẻ thù, đem lại kết quả nhiều mặt trên mặt trận binh vận, ngoại giao” - ông Nguyễn Khắc Cần, người đã trực tiếp làm công tác biên tập nội dung của Đài Giải phóng A (nguyên Phó Giám đốc Đài Tiếng nói nhân dân TP.HCM), sôi nổi kể lại.
Làn sóng của đài ngày càng trở thành “binh chủng” hết sức lợi hại để chiến đấu với kẻ thù. Cuộc “chiến tranh trên sóng” đã diễn ra căng thẳng không kém gì trên chiến trường. Ngày 1-4-1965, Tòa án quân sự Vùng 3 chiến thuật của chế độ Sài Gòn tuyên án tử hình “tên Việt cộng Nguyễn Văn Hai” (tên giả một cán bộ biệt động của ta). Ngay lập tức, Đài Phát thanh Giải phóng lên tiếng đáp lại vào lúc 21 giờ ngày đó rằng: “Nếu Sài Gòn xử bắn người công dân yêu nước Nguyễn Văn Hai thì Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam sẽ xử bắn tên trung tá tình báo Mỹ Gustav Hertz”. Được tin đó, địch chùn tay ngay...
Một lần khác, tướng “râu kẻm” Nguyễn Cao Kỳ, Chủ tịch Ủy ban Hành pháp chính quyền Sài Gòn, ra lệnh lập pháp trường cát ngay tại chợ Bến Thành, hẹn sáng hôm sau sẽ đem chiến sĩ ta ra bắn. Nghe tin, Trung ương Cục chỉ thị cho đài lên án vụ án này. Lập tức tổ Thời sự đài có ngay bài cảnh cáo: “Nếu chúng gây nợ máu, đồng bọn chúng, lính Mỹ bị ta bắt còn nhiều sẽ gánh chịu hậu quả”. Thế là đêm hôm đó và sáng hôm sau, đài BBC lập tức đưa tin sứ quán Mỹ đã can thiệp với Kỳ để đình hoãn việc đó. BBC cũng bình luận luôn về thắng lợi trên, xem như Nguyễn Cao Kỳ đã bị “khóa tay”.
* * *
Miền Nam hoàn toàn giải phóng. Sài Gòn rợp trời cờ hoa. Từng dòng người túa ra đường, nét mặt hân hoan niềm vui độc lập. Trong đoàn người trở về tiếp quản Sài Gòn ngày đầu ấy có những chiến sĩ trên tuyến sóng của Đài Phát thanh Giải phóng. Và khi cả nước đang rộn ràng mừng chiến thắng, phía sau phòng thu, có một đội ngũ không ào xuống đường mà lặng lẽ tiếp những cánh sóng vang lên bài ca chiến thắng “Đây là Đài Phát thanh Sài Gòn giải phóng...”. Họ đã “ém” niềm vui, hạnh phúc trong tim để truyền niềm hạnh phúc ấy đến hàng vạn con tim cả nước.
| Tiếp bước truyền thống oai hùng Tại cánh rừng thuộc căn cứ Mã Đà - chiến khu Đ, Đài Phát thanh Giải phóng - cơ quan của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chính thức phát sóng buổi đầu tiên vào ngày 1-2-1962. Đã có 24 cán bộ, công nhân viên, biên tập viên của đài ngã xuống trong khi làm nhiệm vụ và trong những lần chiến đấu trực diện với quân thù. Tiếp nối truyền thống vẻ vang và oai hùng của Đài Phát thanh Giải phóng, Đài Tiếng nói nhân dân TP.HCM hôm nay đã và đang nỗ lực tiếp bước cha anh xây dựng sự nghiệp phát thanh phát triển không ngừng. Từ chỗ sau khi tiếp quản chỉ có một kênh AM 610 KHz, nay đài đã có thêm hai kênh FM thông tin thương mại và giải trí phát trên kênh 99,9 MHz và kênh giao thông đô thị trên kênh 95,6 MHz với tổng cộng 62 giờ phát trong một ngày. |
HÀ PHƯƠNG - LÊ MINH