Ảnh: Ria Novosti
“Nền tảng của một mối quan hệ dựa trên tinh thần tin tưởng lẫn nhau đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ hợp tác tương lai cũng như đặt nền tảng cho khả năng điều chỉnh mối quan hệ song phương”, ông Viktor Kremeniuk nói.
Ngày 2/7, phát ngôn viên Bộ quốc phòng Nga Andrei Nesterenko cho biết: “Chủ đề chính trong các buổi đối thoại giữa Tổng thống Nga Dmitry Medvedev và người đồng nhiệm Mỹ Barack Obama nhân chuyến thăm Nga lần này là vấn đề tìm kiếm một bản Hiệp ước mới, thay thế cho Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược giai đoạn 1 (START 1) vốn sẽ hết hiệu lực vào tháng 12/2009”.
Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Nesterenko cho biết, nhân sự kiện này, hai vị Tổng thống sẽ có buổi tổng kết lại những kết quả đã đạt được đồng thời vạch ra phương hướng cho những nỗ lực tiếp theo.
START 1 (được ký năm 1991) quy định Nga và Mỹ phải cắt giảm số đầu đạn hạt nhân xuống còn 6.000 và số thiết bị phóng hạt nhân xuống còn 1.600 mỗi bên.
Sau đó (2002), một thỏa thuận khác về vấn đề cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược giữa Nga và Mỹ tiếp tục được ký tại Moscow. Và theo thỏa thuận này, Mỹ và Nga phải cắt giảm từ 1.700 đến 2.200 đầu đạn hạt nhân cho đến tháng 12/2012.
Năm 2005, Nga đề xuất một thỏa thuận cắt giảm vũ khí mới với kỳ vọng Washington sẽ đồng ý áp dụng không chỉ với việc cắt giảm số lượng đầu đạn hạt nhân mà còn giới hạn tất cả các loại thiết bị mang đầu đạn hạt nhân hiện hành.
“Không còn vấn đề nào quan trọng hơn việc tìm ra một bản Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới”, ông Kremeniuk nhấn mạnh. Bên cạnh đó, vị quan chức này cũng cho rằng, hai nhà lãnh đạo đứng đầu của Nga và Mỹ cần phải đạt được một thỏa thuận về những giữ liệu và tiêu chuẩn chung nếu còn muốn tiếp tục tìm kiếm một bản thỏa thuận mới thay thế cho START 1 vào cuối năm nay.
Ngoài ra, ông Kremeniuk cũng không ngần ngại khi chỉ ra một thực tế rằng những vấn đề xoay quanh thỏa thuận cắt giảm vũ khí chiến lược còn rất phức tạp. Mặt khác, sức mạnh quân sự của NATO vẫn được đánh giá là vượt trội so với Nga – một nước vốn đang nỗ lực nhằm thu hẹp khoảng cách này bằng cách xây dựng những kho vũ khí hạt nhân. Chính vì thế, Nga sẽ không muốn chịu áp đặt quá nhiều cũng như phải tuân thủ quá nhiều hạn chế về vấn đề này. Thêm vào đó, những gì đang diễn ra cho thấy, Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ không từ bỏ kế hoạch của người tiền nhiệm George W.Bush nhằm thiết lập hệ thống lá chắn tên lửa tại châu Âu. Đáp lại, Nga cho dù không có kế hoạch triển khai hệ thống tên lửa phòng thủ nào song cũng có ý định tăng cường tích lũy số đầu đạn hạt nhân và phương tiện vận chuyển hạt nhân. Vì thế, theo quan điểm của Nga, xét theo một khía cạnh nào đó, một bản Hiệp ước START mới sẽ là phản tác dụng.
Về phần mình, ông Kremeniuk khẳng định, Nga luôn sẵn sàng cho một mối quan hệ hợp tác lành mạnh, hiệu quả với Mỹ, đồng thời hy vọng Tổng thống Obama sẽ tỏ ra thiện chí trong việc giải tỏa những mối lo ngại của Nga.
Ngày hôm nay (6/7), Tổng thống Obama sẽ đến Moscow và dự kiến sẽ có buổi tiếp xúc với người đồng nhiệm nước chủ nhà Dmitry Medvedev và Thủ tướng Nga Vladimir Putin.
Ngày 3/7, trợ lý Tổng thống Nga Sergei Prikhodko cho biết, ông Obama và ông Medvedev sẽ ký vào một bản thỏa thuận khung nhằm vạch ra phương hướng cho những nỗ lực tiếp theo nhằm tìm kiếm một bản thỏa thuận thay thế cho START 1. Trong khi đó, nguồn tin chính thức từ điện Kremlin vẫn khẳng định lập trường cứng rắn của Nga về mối quan hệ không thể tách rời giữa việc cắt giảm vũ khí tấn công và phòng thủ chiến lược, đồng thời khẳng định mối quan hệ này cần được đề cập đến trong bản Hiệp ước mới. Thậm chí ngày 5/7, ông Medvedev còn tuyên bố, Nga sẽ không chấp nhận cắt giảm số lượng vũ khí hạt nhân trừ khi Mỹ nhượng bộ trong kế hoạch lá chắn tên lửa tại châu Âu