Hình ảnh các nhà báo đeo máy ảnh, khoác túi năng động khi tác nghiệp đã trở thành hình ảnh được nhiều bạn trẻ mơ ước. Thời gian gần đây, nghề báo cũng luôn được xếp vào top những nghề "hot" nhất. Chính vì lẽ đó mà tỉ lệ các sinh viên dự thi vào các trường báo chí ngày càng tăng. Thế nhưng, không phải thí sinh nào học báo cũng có thể làm báo được. Bởi, nhiều người lựa chọn ngành này vì sở thích chứ không phải năng khiếu.
Thanh Ngọc, quê Hải Dương thi vào Học viện Báo chí tuyên truyền bằng khối D là một trường hợp như vậy. Thích trở thành một nhà báo nhưng suốt 4 năm học đại học, cô không viết một bài báo nào, kiến thức bị rơi vãi. Trong khi các bạn đổ xô đi tác nghiệp, viết bài cộng tác với các báo thì công việc cô lựa chọn làm thêm lại là gia sư ngoại ngữ, dịch thuật…
Cô không quan tâm cũng như không mặn mà với những bài giảng của các thầy cô trên lớp về chuyên môn, nghiệp vụ báo chí mà lại tập trung học ngoại ngữ. Ngọc đã nhiều lần muốn bỏ học vì những giờ trên lớp với những môn xã hội giống như bị… tra tấn. Sau khi tốt nghiệp đại học, Ngọc học thêm văn bằng 2 Trường Đại học Kinh tế với mong muốn sẽ trở thành một người làm kinh doanh giỏi. 4 năm học đại học của Ngọc thực sự trở thành "xôi hỏng bỏng không".
Khác với Ngọc, mơ ước của bố mẹ Nguyễn Hoài Nam là con trai sau này sẽ trở thành một bác sỹ. Mặc dù khối B không phải là thế mạnh của mình nhưng Nam vẫn đăng ký thi Đại học Y Hà Nội để không phụ sự mong đợi của bố mẹ. Tuy nhiên, trường Y luôn là trường thuộc "top" các trường lấy điểm chuẩn cao cũng như tỉ lệ chọi khá cao.
Sau năm đầu tiên thi thiếu 3 điểm, năm sau, Nam vẫn quyết tâm ôn thi để thi tiếp năm sau. Lại được sự động viên của bố mẹ nên Nam càng cố gắng. Thế nhưng, bao hy vọng đến lúc trường báo điểm thi, Nam lại càng thất vọng bao nhiêu. Cũng do công tác tư vấn tuyển sinh không được quan tâm nên đến năm thứ 3, Nam lại tiếp tục một lần nữa trượt Đại học Y Hà Nội chỉ vì thiếu 2 điểm.
Trên thực tế, với sức học của Nam, cậu sẽ dễ dàng đỗ ở các trường lấy điểm chuẩn thấp hơn. Chán nản, Nam cảm thấy xấu hổ với mình thì ít mà xấu hổ với bố mẹ và anh chị em họ hàng thì nhiều. Cậu trở nên trầm cảm, ít nói, tránh giao tiếp với mọi người vì sợ ánh mắt dò xét, bàn tán.
Còn rất nhiều trường hợp các học sinh chọn nhầm nghề, thi nhầm trường dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc. Theo ý kiến của chuyên gia tư vấn hướng nghiệp, nhà tâm lý học Quang Dương tại ngày hội tuyển sinh của Đại học Quốc gia Hà Nội, nhiều học sinh chọn trường theo sở thích chứ chưa xác định được ngành nghề đó có phù hợp với mình không. Nhiều học sinh chọn trường vì trường đó là trường "hot" chứ chưa tính đến chọn nghề.
Thế nhưng, sở thích dễ thay đổi theo tâm trạng, theo hứng… cũng có nghĩa là thích một nghề nào đó không có nghĩa là học được và làm được. Các học sinh nên lựa chọn nghề phù hợp với bản thân, sau đó mới nghĩ đến trường nào đào tạo tốt và chất lượng. Hiện nay, công tác hướng nghiệp, tư vấn mùa thi cho học sinh cuối cấp chủ yếu mới được diễn ra tại các trường phổ thông ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM...
Học sinh cần được tư vấn học nghề trước mỗi mùa tuyển sinh.
Tại các trường phổ thông tại các tỉnh, việc lựa chọn trường chủ yếu là do sở thích cũng như sự định hướng của gia đình với nhiều lý do như đảm bảo một công việc sau khi tốt nghiệp nhờ các mối quan hệ. Nhiều học sinh lại quan tâm đến tỉ lệ chọi và điểm chuẩn vào các trường là tiêu chí để đăng ký thi đại học dẫn đến ngành học không phù hợp với năng lực bản thân.
Vì vậy, trước mỗi kỳ tuyển sinh, nhà trường nên tổ chức các chương trình tư vấn mùa thi, hướng nghiệp. Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh cũng nên quan tâm đến năng lực của con mình, định hướng tốt để các thí sinh trước khi đặt bút đăng ký trường sẽ có ngành nghề phù hợp với năng lực bản thân
Phía Nam: Nhiều cơ hội cho thí sinh ngành điều dưỡng
Cả nước hiện có 11 trường ĐH, 20 trường CĐ đào tạo ngành điều dưỡng. Ở hệ trung cấp, ngành này còn được đào tạo tại nhiều cơ sở khác. Ngoài các trường công lập, Bộ còn giao chỉ tiêu đào tạo ngành này cho các trường dân lập. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Y tế, số cán bộ y tế bậc đại học (trong đó có cả điều dưỡng) ra trường hàng năm vào thời điểm 2015 vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển của các cơ sở y tế công lập và tư nhân.
Ở các bệnh viện trong khu vực, tỷ lệ điều dưỡng/bác sĩ đã được đưa ra là: 2,5/1 đến 3,5/1, tuy nhiên con số này ở nước ta mới chỉ đạt 1,7/1. Càng ở bệnh viện tuyến trên, khi số bệnh nhân nặng phải điều trị tăng cao hơn nhiều tuyến dưới thì tỉ lệ điều dưỡng lại càng thấp gây nhiều khó khăn, quá tải.
Bộ GD&ĐT đã đặt ra mục tiêu về đào tạo ngành này trong chiến lược phát triển nhân lực y dược, đáp ứng nhu cầu xã hội, phấn đấu vào năm 2015 đạt tỷ lệ 20 điều dưỡng từ trung cấp trở lên/10.000 dân và năm 2020 đạt tỷ lệ 25 điều dưỡng/10.000 dân.
Theo ông Lê Nguyên Bảo (Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Duy Tân), nhu cầu nhân lực ngành Điều dưỡng khu vực miền Trung và Tây Nguyên hiện rất cao. Tuy nhiên, tại khu vực này, các đơn vị đào tạo cử nhân điều dưỡng lại chỉ đếm trên đầu ngón tay.
H.Nga