Hầm đường bộ ở nút giao thông Kim Liên - Đại Cồ Việt - một công trình trọng điểm của Hà Nội đã được sử dụng. Ảnh: Bá Hoạt
Sau một ngày làm việc tích cực, với tinh thần trách nhiệm cao, Hội nghị lần thứ 16 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố (khóa XIV) đã hoàn thành tốt nội dung, chương trình đề ra. Hội nghị đã thảo luận, góp nhiều ý kiến vào các báo cáo: Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của thành phố 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2009; công tác triển khai lập quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng, đoạn qua Hà Nội.
Các đồng chí Thường trực Thành ủy điều hành thảo luận đã tóm tắt ý kiến, kết luận từng nội dung. Tôi xin nhấn mạnh một số vấn đề cơ bản sau:
1. Về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2009
Một sự trùng hợp có ý nghĩa rất quan trọng, là chúng ta sơ kết tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm vào thời điểm gần tròn một năm thành phố thực hiện Nghị quyết 15 của Quốc hội về mở rộng địa giới hành chính. Gần một năm qua là thời gian không dài, nhưng với tinh thần đoàn kết, hợp tác, trách nhiệm, các cấp, các ngành thành phố đã tập trung chỉ đạo hoàn thành một khối lượng công việc hết sức to lớn. Việc chuyển giao, hợp nhất, vận hành bộ máy mới bảo đảm thông suốt và có hiệu quả; nhiều mặt công tác có chuyển biến tích cực, tạo không khí phấn khởi, đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân Thủ đô. Bên cạnh những thuận lợi, chúng ta cũng gặp không ít khó khăn, thách thức cả trước mắt và lâu dài: khối lượng công việc phải xử lý, giải quyết tăng hơn trước; phạm vi, lĩnh vực quản lý rộng hơn; địa bàn nông nghiệp, nông thôn, vùng sâu, vùng xa và tỷ lệ hộ nghèo tăng thêm; thu nhập bình quân đầu người giảm, khoảng cách giàu - nghèo giữa các vùng, miền lớn hơn; việc sắp xếp cán bộ, ổn định bộ máy, bố trí nơi làm việc có những khó khăn nhất định v.v... Tình hình thời tiết, thiên tai phức tạp, dịch bệnh luôn xuất hiện, có lúc nghiêm trọng. Đặc biệt, việc xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội với quy mô mới, trong thời kỳ mới đặt ra nhiều yêu cầu, đòi hỏi rất cao cả về năng lực lãnh đạo, quản lý và điều hành...
Phát huy những kinh nghiệm, kết quả đạt được, vượt lên những khó khăn, thách thức, trong những tháng qua, thực hiện nghiêm túc quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị: “Tập trung cao độ mọi nỗ lực ngăn chặn suy giảm kinh tế, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý, bền vững, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, chủ động phòng ngừa lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; trong đó mục tiêu hàng đầu là ngăn chặn suy giảm kinh tế”, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu, tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp, nhằm ngăn chặn suy giảm, duy trì tăng trưởng kinh tế, tạo được chuyển biến tích cực trên một số lĩnh vực, như: quản lý đô thị, đặc biệt là các giải pháp tổ chức lại các tuyến, các nút giao thông lớn, khắc phục đáng kể tình trạng ùn tắc giao thông nội đô; đã khẩn trương tiến hành rà soát đồng bộ gần 750 dự án đã được cấp phép đầu tư, trên cơ sở đó phân loại, đánh giá tính hiệu quả, khả thi của các dự án; đã triển khai một số dự án cải tạo các khu chung cư cũ và thực hiện hạ ngầm hệ thống cáp điện thành công ở một số tuyến phố; văn hóa, xã hội có chuyển biến, tiến bộ; an ninh quốc phòng được củng cố, trật tự an toàn xã hội có chuyển biến tích cực; có những chính sách thiết thực, kịp thời bảo đảm an sinh xã hội, từng bước cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân, nhất là người nghèo, người bị thiệt hại do thiên tai, đối tượng chính sách; giải quyết kịp thời các vấn đề dân sinh bức xúc và khiếu kiện phức tạp, nhất là những vấn đề có liên quan đến lĩnh vực quản lý, sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và tình hình diễn biến phức tạp tôn giáo trên địa bàn Thủ đô. Các công trình, dự án trọng điểm kỷ niệm 1000 năm Thăng Long được chỉ đạo thực hiện quyết liệt và có hiệu quả hơn.
Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị các cấp tiếp tục được đẩy mạnh và tạo được chuyển biến mới, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền, phát huy vai trò của Mặt trận tổ quốc, tổ chức đoàn thể các cấp trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của thành phố. Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" được triển khai sâu rộng, sáng tạo và đạt được những kết quả thiết thực, có tác động tích cực đối với việc rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân. Một trong các nhiệm vụ trọng tâm và là khâu đột phá, công tác cán bộ được quan tâm chỉ đạo, trong 6 tháng, đã điều động, luân chuyển 57 cán bộ diện Thành ủy quản lý, từ các sở, ban, ngành thành phố tăng cường cho các quận, huyện, đảm nhận các chức vụ phó bí thư và phó chủ tịch. Nhìn chung, số cán bộ được điều động, luân chuyển đã nhanh chóng nắm bắt công việc, tham gia cùng cấp ủy, chính quyền triển khai thực hiện kịp thời những công việc thuộc chức trách, nhiệm vụ được giao. Công tác quy hoạch cán bộ được triển khai đồng bộ, tích cực và đạt kết quả tốt. Quy hoạch được 845 cán bộ diện Thành ủy quản lý, hoàn thành quy hoạch nhân sự chuẩn bị cho Đại hội Đảng các cấp của thành phố vào năm 2010.
Với tinh thần quyết tâm và những giải pháp quyết liệt, cụ thể nêu trên, 6 tháng đầu năm 2009, kinh tế của Hà Nội có mức tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước. Tổng sản phẩm nội địa (GDP) 6 tháng đầu năm tăng 4,12% (tăng gần 1% so với quý I-2009). Tổng thu ngân sách đạt khá, 6 tháng đầu năm đạt gần 39,5 ngàn tỷ đồng, bằng 56% dự toán năm. Tổng nguồn vốn huy động của các tổ chức tín dụng trên địa bàn tăng 10,7% so với cuối năm 2008.
Tuy nhiên, kết quả thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế 6 tháng đầu năm đạt thấp so với kế hoạch. So với mục tiêu và quyết tâm chúng ta đã đề ra thì mức tăng trưởng kinh tế 6 tháng qua là thấp so với tiềm năng và yêu cầu phát triển của Thủ đô. Do nhu cầu thị trường tiêu thụ sản phẩm giảm mạnh, nhiều doanh nghiệp phải ngừng sản xuất hoặc sản xuất cầm chừng, nhiều làng nghề gặp khó khăn, số lao động thiếu việc và bị mất việc làm tăng lên. Do suy thoái kinh tế thế giới, xuất khẩu là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, 6 tháng qua chỉ đạt 3.120 triệu USD, giảm 9,9% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị sản xuất nông nghiệp giảm 3,5%. Do ảnh hưởng của đợt mưa lũ cuối năm 2008, tổng diện tích gieo trồng vụ Đông chỉ đạt 156.253ha, giảm 41.875ha và bằng 78,86% so với cùng kỳ năm 2008.
Tình hình kinh tế - xã hội thành phố 6 tháng cuối năm 2009 dự báo còn diễn biến phức tạp. Thiên tai, dịch bệnh vẫn tiềm ẩn và có thể bùng phát, nhất là dịch cúm A/H1N1... Bằng mọi biện pháp, chúng ta quyết tâm tổ chức thực hiện thật tốt tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị về ngăn chặn suy giảm kinh tế, cố gắng phấn đấu đưa mức tăng trưởng GDP 6 tháng cuối năm đạt từ 7,5 - 8% và GDP bình quân cả năm đạt từ 5,5 - 6%. Đây là những thách thức rất lớn đặt ra với các cấp, các ngành của thành phố.
Để phấn đấu đạt được mục tiêu chủ yếu nêu trên, 6 tháng cuối năm 2009 thành phố cần tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả nhiều nhiệm vụ, giải pháp vừa đồng bộ, vừa kiên quyết. Trước tình hình khó khăn, càng đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác cải cách hành chính, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tham nhũng. Kiên quyết khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, không dám chịu trách nhiệm cá nhân đối với công việc.
Thành phố cần tập trung mọi nguồn lực, khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của Thủ đô, đẩy mạnh công tác xã hội hóa để huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển. Đồng thời, sử dụng có hiệu quả nguồn vốn kích cầu của Chính phủ, của thành phố, ưu tiên tập trung hỗ trợ cho các lĩnh vực phát triển sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, đầu tư hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội nông thôn, nhất là những vùng khó khăn. Phát triển mạnh nông nghiệp và kinh tế ngoại thành, tạo sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn.
Bên cạnh đó, thành phố phải khẩn trương hơn nữa trong việc triển khai các hoạt động chuẩn bị cho Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Lễ phát động thi đua Cả nước hướng tới kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, ngày 14-6-2009 vừa qua: "Việc kỷ niệm Thủ đô tròn 1000 tuổi phải được tiến hành bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, gắn các hoạt động kỷ niệm với phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Hơn lúc nào hết, Thủ đô Hà Nội phải đi đầu trong cả nước về mọi mặt, tập trung các giải pháp chống suy giảm kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng, bảo đảm an sinh xã hội, hoàn thành các công trình trọng điểm, bảo đảm chất lượng để kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, phát triển văn hóa, xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, đẩy nhanh và làm tốt công tác quy hoạch Thủ đô phù hợp với địa giới hành chính mới được mở rộng... từ đó quảng bá giới thiệu với cả nước và bạn bè quốc tế về truyền thống văn hiến Thăng Long - Hà Nội, thành tựu phát triển kinh tế - xã hội và thế mạnh của Hà Nội".
Để thực hiện tốt quan điểm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các cấp, các ngành cần tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ, có chất lượng các công trình, dự án trọng điểm kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, các cấp, các ngành cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, để khơi dậy và tạo được các phong trào mạnh mẽ, rộng khắp trong mọi tầng lớp nhân dân, thực hiện tốt việc xây dựng nếp sống kỷ cương, văn minh, thanh lịch bằng những việc làm cụ thể, thiết thực hằng ngày, như: nghiêm chỉnh chấp hành luật lệ giao thông; không xả rác ra đường và những nơi công cộng; ứng xử có văn hóa, văn minh với mọi người; thực hiện nói lời hay, làm việc tốt… Nếu như ở thành phố chúng ta, ai cũng quý trọng, giữ gìn môi trường xung quanh, trước hết là từ gia đình, ngõ phố, cho đến các công viên, di tích lịch sử, văn hóa, công trình công cộng của thành phố, v.v…; nếu như ai cũng làm được như nhóm các bạn trẻ vẽ tranh đường phố, thấy những hành vi bôi bẩn lên công trình đường hầm giao thông Kim Liên - Đại Cồ Việt, đã tự nguyện kịp thời tổ chức đi sơn lại, làm sạch tường; nếu như ai cũng để xe máy, xe ô tô đúng nơi quy định, v.v… thì Thủ đô của chúng ta nhất định sẽ là Thủ đô văn minh, hiện đại; xanh, sạch, đẹp, xứng đáng với truyền thống thanh lịch, văn minh, ngàn năm văn hiến.
Cùng với việc phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức thực hiện hiệu quả 9 chương trình công tác của Thành ủy; 5 nhiệm vụ trọng tâm và 2 khâu đột phá của thành phố, 6 tháng cuối năm 2009 cũng đang đặt ra cho Đảng bộ thành phố những công việc đặc biệt quan trọng. Đó là việc phải tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền, chất lượng hoạt động của MTTQ và đoàn thể các cấp. Cần tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu kiện và các vấn đề bức xúc tại các địa phương, các cơ quan, đơn vị, nhất là những vụ việc liên quan đến trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo các cấp.
Như đã lưu ý, nhắc nhở tại Hội nghị cán bộ chủ chốt toàn thành phố, đó là, trong quá trình triển khai các nhiệm vụ từ nay tới Đại hội Đảng các cấp, phải kiên quyết khắc phục tư tưởng càng gần đến đại hội thì một bộ phận cán bộ càng né tránh, ngại va chạm, không dám chịu trách nhiệm trước công việc được giao. Cần phải nói một cách thẳng thắn rằng, đó là cách “giữ mình” không chính đáng, không xuất phát từ lợi ích chung. Điều mà chúng ta luôn khuyến khích cán bộ, đảng viên phải chăm lo giữ gìn, lúc bình thường cũng như đi vào đại hội, là phải giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng; là thực hiện thật tốt dân chủ trong Đảng; là phải gắn bó máu thịt với nhân dân; là trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng; là không được tham ô, tham nhũng để bảo vệ sự trong sạch và uy tín của Đảng... Những cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm, hết lòng vì công việc chung, nếu có sai sót, khuyết điểm thì chúng ta phải chân thành giúp đỡ, tạo điều kiện cho cán bộ sửa chữa, khắc phục. Chúng ta cần phải giới thiệu, lựa chọn những cán bộ, đảng viên có phẩm chất như vậy, chứ không phải lựa chọn, giới thiệu những người luôn giành việc dễ cho mình, nhường việc khó cho người khác, chức vụ thì muốn nhận, nhưng trách nhiệm thì né tránh.
Chúng ta chuẩn bị triển khai Chỉ thị của Bộ Chính trị về Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XI của Đảng. Quán triệt tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, trong diễn văn bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ mười: “Việc chuẩn bị và tiến hành Đại hội Đảng các cấp phải theo tinh thần đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng; phát huy dân chủ, tăng cường đoàn kết, giữ vững kỷ cương, coi trọng chất lượng hiệu quả, không phô trương hình thức”.
2. Về công tác triển khai lập quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng, đoạn qua trung tâm Hà Nội
Quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng, đoạn qua Hà Nội là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc quy hoạch, cải tạo, xây dựng và khai thác những lợi thế của sông Hồng nhằm phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện cuộc sống của người dân, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của Thủ đô. Đây là dự án đã được nghiên cứu trong khuôn khổ Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô được phê duyệt từ năm 1998 và được thành phố báo cáo, đề nghị Bộ Xây dựng xem xét như là một phần của Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội.
Mục tiêu của dự án đi đôi với việc cải tạo đoạn sông chảy qua thành phố Hà Nội (cũ) phải bảo đảm an toàn về lũ, phát triển kinh tế - xã hội, môi trường đô thị; đồng thời đây là cơ hội phát triển khu vực hai bên sông Hồng trở thành đô thị văn minh, hiện đại, có không gian cây xanh, mặt nước, tôn thêm vẻ đẹp và diện mạo mới của Thủ đô, góp phần cải thiện điều kiện sống cho hàng chục vạn dân sống hai bên sông; bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa, tạo không gian và cảnh quan hai bên bờ sông Hồng, cải tạo môi trường và phát triển bền vững. Từ những mục tiêu và ý nghĩa hết sức quan trọng đó, việc lập quy hoạch cần làm tốt công tác tuyên truyền để mọi người hiểu rõ các mục tiêu và sự cần thiết của dự án, tạo sự đồng thuận của các tầng lớp nhân dân.
Đây là dự án lớn, có nhiều nội dung, có ý nghĩa quan trọng và có tính đặc thù cao, có tác động và ảnh hưởng rộng lớn tới xã hội và đông đảo dân cư trên địa bàn thành phố, nhất là những người sống trong phạm vi chịu ảnh hưởng trực tiếp. Vì vậy cần nghiên cứu, đề xuất các giải pháp, chính sách phù hợp, đồng bộ, sát thực tế trong bố trí tái định cư, giải phóng mặt bằng, theo hướng vừa đan xen cải tạo, vừa giải tỏa, xây dựng lại; xem xét cụ thể khả năng giữ lại những di tích lịch sử, văn hóa, làng nghề, giảm bớt số hộ dân phải di dời, đền bù, giảm chi phí đầu tư, tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần ổn định đời sống nhân dân và bảo đảm tính khả thi cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện dự án. Bên cạnh việc tranh thủ sự giúp đỡ và kinh nghiệm của chuyên gia Hàn Quốc, thành phố cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, tranh thủ ý kiến rộng rãi của các cơ quan nghiên cứu, các chuyên gia, trước khi báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2009 và năm tiếp theo của Đảng bộ thành phố là hết sức nặng nề. Với tinh thần “Đoàn kết, năng động, sáng tạo, kỷ cương, văn minh, thanh lịch”, phát huy kết quả và kinh nghiệm đạt được, ngay sau Hội nghị Thành ủy, các cấp, các ngành, đoàn thể thành phố cần tập trung chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt hơn nữa, thực hiện tốt các chương trình hành động, kế hoạch của Thành ủy; hoàn thành các chỉ tiêu Đại hội X của Đảng và Đại hội XIV Đảng bộ thành phố đã đề ra.
Phạm Quang Nghị
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội