Các thương nhân cho rằng, không ngại tham gia chương trình bình ổn dài hơi nhưng sợ nhất là “ngắn” vốn và cơ quan chức năng quản không chặt.
Trung gian “lo hộ” nguồn cung
Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Nguyễn Đức - Giám đốc Trung tâm thương mại nông sản An Sinh (Hà Nội) cho biết: “Không chỉ tôi mà tất cả các doanh nghiệp bán hàng theo hệ thống đều sẵn sàng tham gia các chương trình bình ổn. Tuy nhiên, Nhà nước cần quan tâm đến những vướng mắc của doanh nghiệp như vốn và khâu kiểm soát thị trường. Giá nông sản trên thị trường lúc trầm, lúc bổng là do khâu kiểm soát thiếu chặt chẽ. Như vậy, sẽ xảy ra tình trạng tiểu thương trên thị trường tự do nhập hàng với giá cao hơn, các đơn vị sản xuất sẽ chọn họ thay vì bán cho chúng tôi với mức giá ổn định”.
Đại diện Siêu thị BigC Thăng Long (Hà Nội) cũng cho biết, để tham gia chương trình bình ổn giá, bản thân siêu thị phải nỗ lực rất lớn: Thương lượng với đơn vị sản xuất để được thu mua “dài hơi” với giá ổn định; Nhập hàng với số lượng lớn nhất; Hỗ trợ vốn cho đơn vị sản xuất...
Ông Châu Nhất Trung, Tổng Giám đốc Cty TNHH Huỳnh Gia Huynh Đệ (huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) thì khẳng định: “Nếu được thành phố ưu đãi cho vay vốn dài hạn khoảng 8 năm, doanh nghiệp chúng tôi cam kết bình ổn giá trên 10 năm. Có nguồn vốn dồi dào, chúng tôi sẽ mạnh dạn đầu tư dài hạn ngay từ khâu sản xuất để hạ giá thành sản phẩm”. Đó cũng là ý kiến nhận được nhiều sự đồng tình của các doanh nghiệp khác, dù thực tế rất khó... xảy ra.
Hầu hết lãnh đạo các siêu thị, trung tâm thương mại cho rằng sẵn sàng tham gia thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về bình ổn giá nhưng họ lo ngại nhất là nguồn vốn và khâu kiểm soát thị trường của các cơ quan chức năng.
Không nên bình ổn tràn lan các mặt hàng
Ông Vũ Vinh Phú, nguyên Phó Giám đốc Sở Thương mại Hà Nội (nay là Sở Công Thương) cho rằng: “Để liên tục bình ổn giá, thị trường cần giải quyết tận gốc nút thắt của giá bằng cách triển khai đồng bộ từ khâu sản xuất đến khâu lưu thông, hệ thống bán buôn, bán lẻ. Không nên làm nhiều mặt hàng mà chỉ áp dụng với 8 mặt hàng thiết yếu như than, điện, xăng dầu, lương thực thực phẩm, thuốc chữa bệnh, dầu ăn, đường, sữa. Việc tăng giá xăng liên tục trong thời gian qua là do tính độc quyền vẫn tồn tại và do không có dự trữ quốc gia. Nước ta có nhiều mặt hàng phụ thuộc tới 80% vào giá thế giới, do đó chúng ta phải chủ động bằng cách dự trữ. Phải đề ra các ngưỡng tăng giá có thể xảy ra trong năm để có kế sách dự phòng chủ động”.
Một chuyên gia kinh tế cho rằng, chúng ta đang buông lỏng khâu bán buôn. Vì trên thực tế hiện nay rất nhiều các nhà sản xuất không bán trực tiếp cho đại lý mà sản phẩm lại thông qua một công ty phân phối khác. Do đó, sản phẩm ra thị trường hoàn toàn phụ thuộc vào công ty phân phối đó, nên tình trạng găm hàng chờ giá vẫn phổ biến.
Một nghịch lý từ trước vẫn xảy ra là những đơn vị bán hàng theo hệ thống, thực hiện khá nghiêm các quy định của Nhà nước thì vẫn hay được các cơ quan chức năng lui tới kiểm tra. Trong khi thị trường tự do, nơi thường xuyên làm giá biến động, lại ít khi được ngó tới và không có biện pháp kiểm soát hiệu quả. Để thị trường lành mạnh, việc đẩy mạnh sản xuất, nắm được hệ thống bán buôn (khâu lưu thông), kiểm soát thị trường lành mạnh, tiến hành niêm yết giá... là những điều tối quan trọng cần phải làm tiên quyết. Đừng để xẩy ra tình trạng thị trường có kẻ làm loạn giá nhưng cơ quan chức năng không phạt được ai.
Mai Hạnh