(CATP) Cuộc bạo loạn mới bùng phát ở thủ phủ Urumqi làm cho Khu tự trị Tân Cương (tây bắc Trung Quốc) bất ổn. Những diễn biến phức tạp về an ninh và trật tự buộc chính quyền Trung Quốc tăng cường an ninh ở khu vực nhạy cảm này.
Biến động này do lực lượng khủng bố, ly khai và cực đoan lợi dụng vụ bất đồng giữa các công nhân người Duy Ngô Nhĩ và người Hán tại một nhà máy sản xuất đồ chơi ở tỉnh Quảng Châu để kích động bạo loạn hôm 5-7-2009. Hậu quả cuộc bạo động đã gây thương vong cho khoảng hơn 1.200 người, trong đó có 156 người chết và 1.080 người bị thương. Theo Tân Hoa Xã, Giám đốc Sở Công an Tân Cương Lưu Dược Hoa cho biết hơn 260 xe ôtô, trong đó có 190 xe buýt, 10 xe taxi và 2 xe cảnh sát đã bị đốt phá, hơn 200 cửa hàng và 14 ngôi nhà bị phá hủy. Đến sáng 7-7, những phần tử quá khích lại tụ tập gây rối thêm, nhưng sau đó lực lượng cảnh sát đã nhanh chóng ổn định tình hình.
Để đối phó và ngăn chặn các vụ bạo loạn có thể lại xảy ra và tiến hành cuộc điều tra về vụ gây rối, cảnh sát Tân Cương đã bắt giữ 1.434 người tình nghi liên quan các vụ bạo lực này. Hơn 100 quan chức thuộc các sắc tộc đã đến Urumqi để tham gia thẩm vấn những người tình nghi. Chính quyền Tân Cương đã huy động lực lượng an ninh 20.000 người, gồm cảnh sát vũ trang, cảnh sát đặc nhiệm, lính cứu hỏa và binh sĩ quân đội để lập lại trật tự trong thành phố.
Đến nay, tình hình đã được kiểm soát. Chính quyền thành phố Urumqi cũng ra thông báo khẩn cấp, yêu cầu kiểm soát giao thông tại một số khu vực nhằm duy trì trật tự xã hội và đảm bảo cho các cơ quan nhà nước hoạt động bình thường. Lực lượng cảnh sát, an ninh và quân đội đã thiết lập thêm nhiều trạm kiểm soát tại các khu vực chủ chốt ở Urumqi và một số vùng ngoại ô để ngăn chặn bạo lực tái bùng phát. Lệnh giới nghiêm được ban hành từ 20 giờ (giờ địa phương) tại Urumqi.
Kết quả điều tra ban đầu mà chính quyền Khu tự trị Tân Cương cho biết có bằng chứng cho thấy nhóm ly khai thiểu số Đại hội Duy Ngô Nhĩ thế giới (WUC), có trụ sở tại Munich (Đức), đã lập kế hoạch và chỉ đạo vụ bạo loạn. Cuộc bạo loạn do Rebiya Kadeer đứng đầu WUC chủ mưu. Cảnh sát Trung Quốc cũng thu thập được một số thông tin cho thấy các đối tượng gây rối đang âm mưu tiếp tục kích động bạo loạn ở một số thành phố khác trong khu vực. Chủ tịch Khu tự trị Tân Cương, ông Nur Bekri khẳng định nhà chức trách sẽ sử dụng biện pháp mạnh nhất có thể để ngăn chặn bạo loạn.
Khu tự trị Tân Cương có hơn 21 triệu dân, trong đó có gần 11 triệu người thuộc các dân tộc thiểu số như Duy Ngô Nhĩ, Mông Cổ và Hồi.