Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo cuối tuần qua nói rằng nước này đang phải đối mặt với một năm 2010 đầy khó khăn để duy trì nhịp độ tăng trưởng kinh tế và kích thích phát triển.
Ông Ôn Gia Bảo cho biết Bắc Kinh chưa thể dỡ bỏ các biện pháp kích thích kinh tế đã áp dụng vào cuối năm 2008 để đưa nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới này thoát khỏi khủng hoảng.
Chính phủ Trung Quốc đã khởi động gói kích thích kinh tế trị giá 586 tỷ USD vào cuối năm 2008 để thúc đẩy nhu cầu trong nước như một cách thức để khôi phục hoạt động xuất khẩu của nước này đang sụt giảm khi các thị trường châu Âu và Mỹ rơi vào suy thoái.
Sau đó, Bắc Kinh đã quay trở lại mức tăng trưởng 2 con số - 10,7% trong quý IV/09 - làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ nền kinh tế tăng trưởng quá nóng và các bong bóng tài sản có thể nổ tung trong tương lai.
Số liệu thống kê chính thức tuần trước cho thấy trong tháng 2/2010, lạm phát của Trung Quốc đã tăng tháng thứ 4 liên tiếp, trong khi hoạt động tín dụng mới chậm lại nhanh chóng, còn chỉ số giá tiêu dùng cũng tăng liên tục.
Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định gói kích thích kinh tế 586 tỷ USD có thể là con dao 2 lưỡi đẩy Trung Quốc rơi vào cuộc khủng hoảng lần thứ hai và biến quốc gia đông dân nhất thế giới này thành một Hy Lạp ở châu Á.
Giới đầu tư đang hết sức lo ngại về bóng ma khủng hoảng nợ do chính quyền các địa phương của Trung Quốc đang nợ những khoản khổng lồ, phần lớn trong số này được rót vào các dự án gần như không bao giờ có thể thu hồi vốn.
Giới chức địa phương, những người bị luật ngân sách cấm vay mượn trực tiếp, thường chuẩn bị tài chính cho những kế hoạch cải tạo cơ sở hạ tầng khổng lồ của mình bằng cách thành lập các cơ quan đầu tư phát triển thành thị để vay của ngân hàng bằng cách thế chấp tài sản, chủ yếu là đất đai.
Bên cạnh đó, họ tự ý mở thêm 8.000 công ty đầu tư địa phương chuyên phát hành cổ phiếu, trái phiếu và vay mượn các khoản vay có cam kết hỗ trợ của chính phủ.
Điều này đã đẩy mức tín dụng của Trung Quốc tăng hơn 95% trong năm 2009. Ước tính các công ty đầu tư của chính quyền địa phương đã vay mượn tổng cộng 11 nghìn tỷ Nhân dân tệ (1,68 nghìn tỷ USD Mỹ) từ năm 2004 cho tới cuối năm ngoái.
Do vậy. Trung Quốc có thể sẽ phải đối mặt với thâm hụt ngân sách khổng lồ, chiếm hơn 10% GDP trong năm nay. Lo ngại lớn nhất hiện nay là nếu như hoạt động kinh doanh bất động sản, thường được dùng để trả các khoản vay ngân hàng, bị thu hẹp, đặc biệt là khi bong bóng tài sản ở Trung Quốc nổ tung, thì chắc chắn khi đó Trung Quốc sẽ theo vết xe đổ của Hy Lạp.
Những phát biểu đầy lo lắng của giới chức cấp cao Trung Quốc trong thời gian gần đây là tín hiệu cho thấy Trung Quốc có thể sẽ sớm siết chặt lại hoạt động cho vay thế chấp của chính quyền địa phương, vốn đã kéo dài trong gần hai năm qua kể từ khi kinh tế toàn cầu sa vào vũng lầy suy thoái.
Nếu điều này diễn ra sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường lao động và hoạt động của hơn 8.000 công ty đầu tư do chính quyền các địa phương quản lý. Mục tiêu giải quyết thâm hụt ngân sách của Trung Quốc vì thế sẽ gian nan hơn nhiều.
Tiến Trung