Văn phòng Rio Tinto tại Thượng Hải, Trung Quốc (Ảnh Bloomberg) Theo đó, Canberra đã vỡ tan hy vọng có những cuộc hội đàm cấp cao về việc Trung Quốc bắt giữ nhân viên Tập đoàn khai thác khoáng sản Rio Tinto.
Sớm nay, Ngoại trưởng Australia Stephen Smith cho biết, ông hy vọng sẽ đề cập chuyện bắt giữ bốn nhân viên Rio tại Trung Quốc với người đồng cấp Dương Khiết Trì bên lề cuộc họp an ninh khu vực ở Phuket, Thái Lan tuần này.
Tuy nhiên, ở động thái hồi đáp, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nói: "Hiện tại chưa có sắp xếp nào về vấn đề này”. Bà Khương Du đưa ra câu trả lời trong cuộc họp báo khi phóng viên hỏi liệu cuộc họp có thể diễn ra hay không. Bà nhấn mạnh: "Tôi không nghe về bất cứ sắp xếp nào quanh chuyện này, lịch trình của ngoại trưởng Dương rất bận rộn. Ông ấy có nhiều cuộc gặp song phương đã lên kế hoạch”.
Chính quyền Trung Quốc trong tháng này đã bắt giữ bốn nhân viên của Rio với cáo buộc họ liên quan tới trộm cắp bí mật quốc gia. Các quan chức Australia thì không nắm được nhiều chi tiết về cáo buộc từ phía Trung Quốc.
"Nếu người đồng cấp Trung Quốc của tôi ở đó, tôi hy vọng sẽ có cơ hội nói với ông về Stern Hu", Smith nói trên đài phát thanh Australia. Stern Hu là giám đốc của Rio, người mang hộ chiếu Australia cùng ba đồng nghiệp người Trung Quốc đã bị các nhân viên phản gián bắt giữ ở Thượng Hải hôm 5/7.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Australia với giá trị thương mại đạt 53 tỉ USD năm trước. Xuất khẩu quặng sắt chiếm khoảng 14 tỉ trong số này, dẫn đầu là Rio Tinto và BHP Billiton Ltd.
Rio đã cố gắng bảo vệ nhân viên của hãng, và khẳng định cáo buộc với những người bị bắt giữ là vô căn cứ.
Trong tháng 6, thương vụ trị giá 19,5 tỉ USD của hãng nhôm Chinalco, Trung Quốc nhằm gia tăng cổ phần ở Rio đã sụp đổ khi Rio quyết định hợp lực cùng BHP Billiton về hoạt động khai thác quặng sắt.
Chính phủ Australia và Rio từng tuyên bố việc bắt giữ trên không ảnh hưởng tới quan hệ thương mại. Tuy nhiên, có nghị sĩ phe đối lập tại Australia đã cảnh báo, hành động bắt giữ nhân viên Rio có thể dẫn tới việc thắt chặt luật lệ đầu tư vào những hãng khai thác tài nguyên ở Australia trong đó có các tập đoàn đến từ Trung Quốc.
Kỳ Thư (Theo Reuters)