Theo Tân hoa xã, Bí thư Khu tự trị Tân Cương Vương Lạc Tuyền cho biết, lệnh giới nghiêm được ban hành tại U-rum-chi, thủ phủ Khu tự trị Tân Cương, từ 21 giờ ngày 7-7 đến 8 giờ ngày 8-7 nhằm ngăn chặn các vụ bạo loạn leo thang. Chiều 7-7, tình trạng hỗn loạn vẫn tiếp diễn tại một số khu vực thuộc thành phố U-rum-chi. Toàn bộ các cửa hàng mặt đường đều đóng cửa. Nhiều người đổ xô đến bệnh viện nhân dân thành phố để tá túc tránh nạn. Chính quyền địa phương đã huy động lực lượng an ninh 20.000 người, gồm cảnh sát vũ trang, cảnh sát đặc nhiệm, lính cứu hỏa và binh sĩ quân đội để lập lại trật tự trong thành phố. Đã có tổng cộng 156 người thiệt mạng, trong đó có 27 phụ nữ, kể từ khi bạo loạn bùng phát hôm 5-7. Cảnh sát đã bắt giữ 1.434 nghi phạm gây bạo loạn.
Cảnh sát Tân Cương cho biết, họ đã có bằng chứng cho thấy nhóm ly khai thiểu số Đại hội Duy Ngô Nhĩ Thế giới (WUC) đã lập kế hoạch và chỉ đạo vụ bạo loạn. Đứng đầu nhóm này là bà Rê-bi-a Ca-đia, bị bắt giữ năm 1999 với tội danh gây tổn hại đến an ninh quốc gia. Người phụ nữ này được thả năm 2005 để sang Mỹ chữa bệnh. Trước đó, phát biểu trên truyền hình, Chủ tịch Khu tự trị Tân Cương Nu Bê-cri tố cáo các lực lượng khủng bố, ly khai và cực đoan đã lợi dụng vụ bất đồng giữa các công nhân người Duy Ngô Nhĩ và người Hán tại một nhà máy sản xuất đồ chơi ở tỉnh Quảng Châu để kích động bạo loạn.
Cũng trong ngày 7-7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương tuyên bố, các vụ gây bạo lực tại Khu tự trị Tân Cương không phải là một cuộc biểu tình hòa bình mà là hành động phá hoại. Ông Tần Cương nói: “Những ai gọi vụ bạo lực này là một cuộc biểu tình hòa bình là hành động đổi trắng thay đen hòng đánh lừa dư luận”. Ông Tần Cương còn khẳng định chính quyền sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các phóng viên trong và ngoài nước đưa tin về tình hình Khu tự trị Tân Cương. Văn phòng thông tin của Chính phủ Trung Quốc đã sắp xếp cho khoảng 60 phóng viên nước ngoài tới đưa tin tại Tân Cương.
Trong khi đó, cơ quan lãnh sự của Trung Quốc ở La Hay (Hà Lan) ngày 7-7 đã phải đóng cửa sau khi bị những người biểu tình ném đất đá. Lãnh sự quán Trung Quốc ở thành phố Muy-ních (Đức) cũng bị những người lạ mặt tấn công. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương đã kịch liệt lên án hành động tấn công các phái Bộ ngoại giao của nước này ở Hà Lan và Đức. Ông Tần Cương đề nghị chính quyền nước sở tại tôn trọng các thỏa thuận quốc tế và có biện pháp bảo đảm an toàn cho các cơ quan ngoại giao cũng như các nhà ngoại giao Trung Quốc.
“Việt Nam quan tâm theo dõi tình hình xảy ra gần đây ở Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, Trung Quốc và tin rằng Chính phủ Trung Quốc đã và đang có những biện pháp phù hợp nhằm sớm khôi phục tình hình, duy trì an ninh trật tự, ổn định xã hội ở khu vực này”.
BẢO ANH