Nếu 20 năm qua, Trung Đông là chảo lửa của các cuộc xung đột vì dầu mỏ thì trong những thập kỷ tới nay điểm nóng sẽ bắt nguồn từ các cuộc xung đột liên quan tới nguồn nước.
Theo một báo cáo của Liên Hiệp Quốc, tới giữa thế kỷ này sẽ có hơn 50% dân số thế giới đối mặt với nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng, đặc biệt tại khu vực Trung Đông. Nước mưa và băng tuyết tan chảy tại nước này, sẽ chảy qua biên giới, trở thành nguồn nước cho quốc gia láng giềng. Xung đột có thể bùng phát nếu nguồn nước đó bị đe dọa.
Trên thực tế, cũng tại Trung Đông, năm 1967, ngay trước thời điểm xảy ra Cuộc chiến 6 ngày, Syria đã tiến hành xây đập trên sông Yarmuk, là sông mẹ của sông Jordan, nuôi sống hàng triệu cư dân nước láng giềng Do Thái. Israel khi đó đã ném bom phá hủy con đập này. Trong 62 năm qua, lịch sử Israel đã chứng kiến hơn 30 cuộc xung đột vũ trang liên quan tới vấn đề nước, khi mà các nước trong khu vực như Syria, Lebanon và Jordan không dưới một lần có ý định nắn dòng các sông Banyas, Dan, Hasbani và Yarmuk để chặn nguồn nước vào Israel.
Các nhà địa chất cảnh báo, các nguồn nước hiện nay của Jordan chỉ có thể đảm bảo cung cấp cho sinh hoạt thêm 15 năm nữa. Còn theo báo cáo mới nhất của Hội Địa lý Quốc gia, lượng nước trên sông Jordan đang ngày ít đi do hạn hán, ô nhiễm và khai thác quá mức. Vùng hạ lưu con sông này không còn nước sạch, thay vào đó là một hỗn hợp nước muối độc hại và nước thải. Hàng trăm nghìn hộ nông dân ở Syria đã phải rời bỏ làng mạc, ruộng vườn do thiếu nước sản xuất nông nghiệp.
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới cuộc khủng hoảng nước tại thế giới Ảrập. Đó là nhu cầu ngày càng tăng, sử dụng lãng phí, không hiệu quả, nạn tham nhũng trong giới chức, tình hình xã hội bất ổn và quản lý yếu kém... Tình trạng mất cân bằng cung-cầu về nước dẫn đến sự thù địch giữa các cộng đồng dân cư trong một nước và giữa các nước láng giềng.
Trước những căng thẳng gần đây liên quan tới nguồn nước, nhiều ý kiến lo ngại rằng, trong tương lai gần, nước chứ không phải là dầu mỏ, sẽ là nguyên nhân gây ra các cuộc xung đột và tình trạng rối loạn chính trị-xã hội tại Trung Đông. Tranh chấp nguồn nước được dự báo sẽ vượt qua các mối xung đột truyền thống (về biên giới, lãnh thổ, người tị nạn...) trở thành vấn đề nóng bỏng nhất, gay gắt nhất và cũng là rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của khu vực.
Tăng cường quản lý và phát triển các công nghệ tiên tiến, dựa trên hợp tác quốc tế trong khu vực là lời giải tối ưu cho bài toán khan hiếm nước. Song, bằng chứng mới nhất là nỗ lực của EU nhằm phát triển một chiến lược quản lý nguồn nước đã bị dội một gáo nước lạnh khi giữa tháng 4 vừa qua, Israel và các nước Ảrập không thỏa thuận được về công tác quản lý nguồn nước ở khu Bờ Tây và Dải Gaza, dù hiện đã có một thỏa thuận về các vấn đề mang tính kỹ thuật liên quan tới vấn đề này.
Ngân hàng Thế giới ước tính rằng lượng nước tiêu thụ trung bình của một người dân Israel nhiều gấp 4 lần mức của người Palestine, song chính quyền Tel Aviv khẳng định rằng con số này đã bị thổi phồng và thực tế chỉ bằng một nửa.
Tổ chức Ân xá quốc tế cũng cáo buộc Israel phớt lờ quyền được tiếp cận nguồn nước của người Palestine khi áp dụng chính sách phân biệt đối xử với người Palestine, dựng lên các rào cản an ninh để ngăn nông dân tiếp cận các nguồn nước. Tuy nhiên, Israel bác bỏ những lời chỉ trích trên, đồng thời buộc tội Palestine vi phạm nghiêm trọng các cam kết khi không xây dựng các nhà máy xử lý nước thải, đào và khoan giếng tràn lan, xả thẳng nước thải chưa qua xử lý ra môi trường và không áp dụng các tiến bộ khoa học để khử muối trong nước biển.
Những tranh cãi liên miên càng khiến các bên khó có thể đưa ra một giải pháp cho vấn đề này. Khi tình hình không nằm trong tầm kiểm soát, chiến tranh nguồn nước có thể sẽ thay thế chiến tranh dầu mỏ.