Theo thống kê nhanh ngày 3-7 của Bộ GD-ĐT, tổng số hồ sơ đăng ký dự thi ĐH khối A, V năm 2009 là 930.255 hồ sơ. Với 93 đại học, học viện và các trường đại học tổ chức thi trong đợt I, số điểm thi trên toàn quốc là 1.030 với số phòng thi là 25.086 phòng. Tuy nhiên, trong ngày làm thủ tục dự thi, số thí sinh có mặt là 615.619 thí sinh, đạt 66,18% so với số hồ sơ ĐKDT.
Đáng chú ý là một số trường ĐH thuộc tốp đầu có tỷ lệ thí sinh đến làm thủ tục dự thi khá thấp, trên dưới 50%. Trong đợt tuyển sinh đầu tiên này, ĐH Bách khoa Hà Nội có 13.360 thí sinh nộp hồ sơ, tuy nhiên tỷ lệ thí sinh sáng nay đến đăng ký dự thi đạt tỷ lệ thấp nhất từ trước đến nay. Ông Bùi Đức Hùng, Trưởng phòng Công tác chính trị HSSV cho biết, tính đến 10h sáng nay, chỉ có 7.889 TS đến đăng ký, chiếm hơn 50%. Những năm trước, trường ĐH Bách khoa luôn có tỉ lệ dự thi đạt từ 70 đến 85%. ĐH Xây dựng có trên 14.000 hồ sơ ĐKDT nộp vào nhưng số lượng thí sinh ngày 3-7 đến làm thủ tục chỉ đạt 55,71%...
Trường ĐH Kinh tế Quốc dân, đến chiều 3-7 đã có số liệu thống kê với tỷ lệ thí sinh đến làm thủ tục dự thi khá thấp: 46,31% với 8.838 thí sinh đến làm thủ tục trên tổng số hồ sơ ĐKDT vào trường năm nay là 19.083. Với số thí sinh đến làm thủ tục dự thi chưa đến 50%, ông Lê Anh Tuấn, Trưởng phòng Công tác chính trị và Quản lý sinh viên cho biết, chắc chắn nhà trường sẽ chịu “lỗ” nặng khi phải “cõng” lượng thí sinh “ảo” nhiều như vậy. Tuy nhiên, cũng cần tính đến khả năng ngày 4-7, thí sinh mới đến thi chính thức, bởi nhiều trường hợp có thể chưa ra kịp hoặc đến ngày thi mới quyết định sẽ chọn trường nào.
Ngoài lý do có thể tạo nên hiện tượng thí sinh “ảo” của trường này là thí sinh nộp nhiều hồ sơ nhưng chỉ chọn những trường có mức điểm chuẩn vừa sức thì theo ông Tuấn, năm nay trường ĐH Kinh tế Quốc dân mở rộng thêm các ngành tuyển sinh khối D1. Nếu như năm trước trường chỉ tuyển khối D đối với ngành Tiếng Anh thương mại thì năm nay có thêm các ngành Quản trị lữ hành, Quản trị khách sạn và Quản trị kinh doanh bằng tiếng Anh. Nhiều khả năng thí sinh đăng ký cả khối A và D1 nhưng sẽ lựa chọn thi khối D1 thay vì khối A.
Trường ĐH Công nghiệp Hà Nội là trường có số lượng hồ sơ ĐKDT nhiều nhất trong các trường ĐH ở miền Bắc với tổng số 55.847 hồ sơ thì tỷ lệ thí sinh đến làm thủ tục ngày 3-7 là gần 65%. ĐH Thương mại, với số lượng hồ sơ ĐKDT cũng lên tới 39.409 bộ, có tỉ lệ thí sinh đến làm thủ tục dự thi khá cao, lên tới 74%. Tại ĐH Sư phạm Hà Nội, tỉ lệ này đạt 64%.
Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận, Bộ vừa có công điện chỉ đạo các trường phải tạo mọi điều kiện thuận lợi tối đa cho thí sinh được dự thi, không gây bất kỳ khó khăn nào. Cụ thể: tạo điều kiện cho thí sinh chỉnh sửa sai sót, nhầm lẫn trong hồ sơ đăng ký dự thi, giấy báo dự thi... nếu thí sinh có đủ các căn cứ và minh chứng. Những thí sinh bị mất, thất lạc giấy báo dự thi, thẻ dự thi, các trường kiểm tra, đối chiếu với hồ sơ gốc, yêu cầu thí sinh làm cam đoan, cấp lại thẻ dự thi và cho thí sinh được dự thi.
Đối với thí sinh tự do, tốt nghiệp THPT, BT THPT năm 2008 nhưng chưa được cấp bằng tốt nghiệp và bị mất giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT, BT THPT 2008 tạm thời, nếu có đủ các giấy tờ hợp lệ khác (chứng minh nhân dân, phiếu đăng ký dự thi thứ 2...), thí sinh làm cam đoan thì đều được dự thi. Những thí sinh có giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT, BT THPT tạm thời năm 2009 do những địa phương in sai, in thiếu, in mất chữ, không dán ảnh và đóng dấu giáp lai cũng được dự thi bình thường.
Ngoài việc tạo điều kiện cho thí sinh dự thi thì việc siết chặt kỷ luật phòng thi, đề phòng các trường hợp gian lận thi cử cũng được tăng cường. Năm nay, ngoài thanh tra của các hội đồng thi các trường, thanh tra giám sát tại các cụm thi Cần Thơ, Quy Nhơn, Vinh, Bộ
GD-ĐT còn có 24 đoàn thanh tra sẽ thanh tra 3 đợt thi ĐH, CĐ. Một trong những nội dung mà các thanh tra sẽ chú trọng chính là kiểm tra giấy chứng nhận tốt nghiệp. Nếu thí sinh nào bị phát hiện sử dụng giấy chứng nhận tốt nghiệp giả sẽ bị đình chỉ thi ngay. Ông Nguyễn Văn Chiến, Chánh Thanh tra Giáo dục Bộ GD-ĐT, cho biết, Bộ GD-ĐT đã lên nhiều phương án để phòng ngừa gian lận thi cử như sử dụng tài liệu, điện thoại, thi hộ, thi kèm…
Về việc chống thi hộ, thi kèm, giám thị phải đặc biệt lưu ý những TS có biểu hiện khác thường như tóc xõa, áo dài tay… nhằm che giấu các phương tiện kỹ thuật cao. Ông Chiến cũng cho biết, khi làm việc với cơ quan chức năng, thanh tra Bộ đặt ra rất nhiều trường hợp gian lận tinh vi để hợp tác phát hiện xử lý, kể cả việc phá sóng điện thoại ở khu vực có nghi vấn.