Lưu Hán Chiêu, sống ở Bắc Kinh, bắt đầu ngày mới bằng việc đọc dõng dạc một tác phẩm Nho giáo kinh điển trong 20 phút. Buổi tối trước khi ngủ, cậu bé 9 tuổi này đọc những câu chuyện bằng tiếng Anh, như Cô bé bán diêm của nhà văn Đan Mạch Hans Andersen. Cuối tuần, cậu thường xem phim hoạt hình Kung Fu gấu trúc yêu thích.
Học cả “Tây” lẫn “Ta”
Chiêu là một trong 100 đứa trẻ đang theo học ở Trường Nho giáo Thành Tiên. Ở đó, bọn trẻ ngân nga những lời dạy của Khổng Tử và các bài thơ cổ. Trường đang mở thêm lớp vì ngày càng có nhiều trẻ em theo học. Những trường tương tự xuất hiện khắp Trung Quốc, vì nhiều phụ huynh cho rằng văn hóa truyền thống giúp con em họ giỏi giang hơn.
Mai Tư Hán, một nhà văn tên tuổi và là giáo sư tại Trường Đại học Thượng Hải, cho rằng, ngày nay bọn trẻ như Chiêu có nhiều lựa chọn cho việc đọc và xem vì được tiếp cận văn chương, phim ảnh từ các nền văn hóa khác nhau.
“Việc kết hợp tác phẩm cổ điển và tác phẩm dành cho thiếu nhi trong và ngoài nước sẽ có ích cho sự phát triển của trẻ em Trung Quốc”, ông nói. Nhiều trường ở Thượng Hải, Bắc Kinh, Hồ Bắc... đang dạy những tác phẩm Nho giáo kinh điển.
“Dù không viết được nhiều chữ, Chiêu có thể kể lại nhiều sách cổ, đơn giản nhất là Tam Tự Kinh dạy chữ Hán và lễ nghĩa như kính trọng bố mẹ”, Tư Kết Sinh, Hiệu trưởng Trường Nho giáo Thành Tiên, cho biết.
Việc học các tác phẩm kinh điển còn giúp cậu bé nhút nhát trở nên bạo dạn. Bình thường, Chiêu sống hướng nội, ít nói nhưng khi đứng đám đông thì dường như cậu bé trở thành một người khác. “Trong Lễ hội Thuyền rồng năm nay, cháu đã đọc Ly Tao trước 200 người”, Lưu khoe. Với 372 câu, Ly Tao của Khuất Nguyên là một trong những bài thơ cổ dài nhất.
Hiệu trưởng Sinh cho biết khoảng 400 trẻ em, trong đó có cả trẻ em nước ngoài từng học ở Trường Nho giáo Thành Tiên. Lê Nhất Dương có cha là nhà đầu tư Đan Mạch đang làm ăn ở Bắc Kinh. Cậu bé 6 tuổi này thích học chữ Trung Quốc và xem truyện tranh nước ngoài.
Vương Tân Vũ rất thích nhảy theo các bài hát trong vở nhạc kịch Giai điệu hạnh phúc nổi tiếng của phương Tây và đọc tác phẩm của nhà thơ Lý Bạch đời Đường. “Cháu nghe bài hát tiếng Anh một lúc, sau đó chuyển sang đọc thơ Lý Bạch. Rất vui!”, cô bé 6 tuổi ở Thượng Hải tâm sự.
“Có thể con tôi không hiểu những gì nó đang nghe và đang đọc, nhưng chúng tôi rất vui vì nó thích”, Vương Nguyên Hồng, mẹ của cô bé, nói.
Trương Nhất Vũ, giáo sư dạy ở Đại học Bắc Kinh, cho rằng, việc trẻ em Trung Quốc thích văn chương cổ và sản phẩm văn hóa phương Tây là điều tự nhiên vì “những tác phẩm như Tam Tự Kinh, truyện cổ Andersen rất thú vị, chứa đựng nhiều giá trị cuộc sống”.
Phụ huynh đề cao Nho giáo
“Văn hóa truyền thống có nhiều ưu điểm, nó nhấn mạnh giá trị đạo đức, giáo dục tính cách, lối sống như lòng tốt, tính kỷ luật, sống hài hòa, khiêm tốn, nhã nhặn... Nó rất tốt cho con tôi và cho cả xã hội”, Vũ Phương, một bà mẹ ở thành phố Vũ Hán, nhận xét.
Vương Trinh, một bà mẹ khác, đồng tình: “Con người muốn cuộc sống ngày càng tiện nghi. Hiện nay, nhiều người tập trung vào giá trị vật chất hơn là giá trị tinh thần. Trung Quốc hiện đại đang hối hả chạy đua tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, cần sự cân bằng, ôn hòa và trật tự xã hội mà Nho giáo đề cao”.
Nội dung trong nhiều cuốn sách Nho giáo được diễn đạt đơn giản, dễ hiểu để giới trẻ dễ tiếp thu. Có cuốn đã bán được bốn triệu bản.
Sau khi lập trường Nho giáo ở Vũ Hán, Lê Quang Bình nhân rộng mô hình này trên cả nước. Ông muốn mở thêm trường ở Australia và Singapore. “Phong trào học tập và truyền bá Nho giáo đang ngày càng lan tỏa. Tuy nhiên, nền văn hóa Trung Quốc cũng cần nhiều thời gian để định hình lại”, ông Bình nói.