Hàng ngày có hơn 500 con “chui” qua cửa khẩu theo đường tiểu ngạch, theo các đối tượng chăn dắt vượt cổng B (Trạm kiểm soát liên hợp Tân Hợp) tỏa đi các tỉnh tiêu thụ.
Một ngày đầu tháng 7, chúng tôi có mặt tại thị trấn Lao Bảo. Trong vai một thương lái muốn mua trâu bò về “bỏ mối” cho các lò mổ, chúng tôi được M. - một tay chuyên chăn dắt trâu bò lậu có tiếng - dẫn đi “tham quan” các chuồng trại dã chiến đóng trên địa bàn thị trấn.
Từ sáng sớm, dòng sông Sê Pôn ở bến sông bản Ktup, thôn Duy Tân như náo nhiệt hẳn. Hàng chục đối tượng chăn dắt người Pa Cô, Vân Kiều đang lùa trâu, bò lậu vượt sông Sê Pôn để vào đất Việt. Con đường đất đỏ dẫn vào thôn Duy Tân, bản Ktup được ngụy trang bằng những cành cây nhằm che lấp những lối mòn. Nếu quan sát kỹ, dưới lùm cây im lìm là dấu chân trâu bò đã cày nát con đường liên thôn.
Ở đầu các ngõ vào thôn, một hình ảnh dễ nhận thấy là những người dân bắc ghế đẩu ngồi “cảnh giới”. Nếu thấy “có động” thì họ liền cấp báo cho các đối tượng chăn dắt trâu bò ở lại bên kia sông (địa phận nước Lào) để tránh bị bắt giữ. Thời gian trâu bò lậu được lùa qua sông là từ sáng sớm và tầm 16 đến 17h chiều. Từ bến sông, các đối tượng ngang nhiên lùa trâu ra đường lớn rồi về các điểm tập kết là lán trại, bải chăn thả trong nhà dân.
Theo M., hàng ngày có hàng trăm con trâu bò, chia thành từng tốp từ 20 - 30 con được lùa qua sông Sê Pôn. Số trâu bò lậu trên chủ yếu được mua tại các bản Ka leng, Nại Bò, Mường Noòng của Lào và Thái Lan. Mỗi ngày, các chủ đậu nậu thuê các đối tượng chăn dắt từ sông Sê Pôn lên các trại tập kết với giá từ 50 đến 60 nghìn đồng/con. Trâu bò lậu ở đây có một đặc điểm rất dễ “nhận diện” là cao lớn hơn trâu bò tại địa phương (từ 600 đến 800 kg), trên sừng thường có vạch sơn màu đỏ hoặc vàng để đánh dấu.
Cứ bình quân một con được các đối tượng mua tại Lào và Thái Lan với giá từ 8 - 9 triệu đồng/con trâu và 6 - 7 triệu đồng/con bò. Về Việt Nam, sau khi tập kết ở chuồng trại, trừ chi phí “vận chuyển” qua cổng B trót lọt mỗi con các thương lái cũng kiếm được từ 1 - 2 triệu đồng.
Theo chân các chủ đầu nậu trâu bò chúng tôi tìm đến một chuồng trại dã chiến nằm sát bên nhà tù Lao Bảo (thôn Duy Tân). Tại chuồng trại chừng hơn 1.500m2 này có khoảng 200 trăm con trâu, bò đang tập kết chờ xuất bán. “Bến đáp” của trâu bò lậu không chỉ là các chuồng trại dã chiến mà còn các bải chăn thả như sân bóng, vườn cây của những hộ dân làng Tân Kim, Xuân Phước, Cao Việt...
Theo ông T, một chủ buôn trâu bò ở đây, thì hàng ngày trâu bò ở điểm tập kết được phân đi theo 2 ngả: Được “hợp thức hóa” giấy tờ là trâu bò ở địa phương và theo các chuyến xe mang các biển số Quảng Trị, Quảng Bình, Huế... qua cổng B để tỏa đi các lò mổ “chui” tiêu thụ. Một hướng khác là các chủ đầu nậu thuê các đối tượng chăn dắt theo đường tiểu ngạch vượt cổng B với giá khoảng 50.000 đồng/con. Qua được cổng B là đã trót lọt. Từ đây, trâu bò lậu được bốc lên xe tỏa đi tiêu thụ khắp nơi, thậm chí ra tận Hà Nội.
Điều đáng lưu tâm ở đây, số trâu bò lậu trên hoàn toàn không được kiểm dịch, cách ly. Theo quy định của Bộ NN&PTNT thì trâu bò thu gom sau khi nhập khẩu phải cách ly, tiến hành kiểm dịch ở một địa điểm riêng biệt, cách xa khu dân cư... Thế nhưng, số trâu bò lậu trên lại “sống chung” với những hộ dân cư sinh sống ven sông Sê Pôn. Điều này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi của tỉnh nhà mà còn gây nên nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, để trâu bò nhập lậu có thể “ung dung” vào nội địa, các chủ đầu nậu đã làm khống một số giấy tờ, lấy tên một người dân sinh sống tại địa phương để xuất bán, có chứng nhận của chính quyền và xác nhận đã tiêm chủng của thú y. Điều này giải thích tại sao hàng ngày những chuyến xe chở trâu bò lậu mang các biển số 73, 74, 75... vẫn đều đặn vượt cổng B tỏa đi các tỉnh tiêu thụ.
Theo Ông Hồ Sỹ Trị, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu Lao Bảo, thì trong 10 năm qua chỉ có một lô hàng duy nhất (về trâu, bò) qua cổng A đó là lô hàng 200 con trâu, bò do Công ty Thương Mại Quảng Trị mua đã thông qua thủ tục nhập cảnh. “Còn số trâu bò lậu trong dân nhập theo đường tiểu ngạch, đóng trên địa bàn thị trấn không thuộc sự quản lý của chúng tôi” - Ông Trị khẳng định.
Một điều khó hiểu là tại bến sông Sê Pôn đã được bố trí một trạm R2 bao gồm 8 chiến sỹ biên phòng và hải quan phối hợp túc trực 24/24. Song, không biết vì lý do gì mà số trâu bò lậu trên vẫn có thể “chui” qua được để về đất Việt?
Trả lời vấn đề sự xuất hiện của trâu bò lậu trên địa bàn thị trấn trong thời gian gần đây, ông Lê Văn Huy, Đồn phó đồn Biên phòng cửa khẩu Lao Bảo, cho biết: “Đây là số trâu bò địa phương “trao đổi” buôn bán giữa cư dân Lào và Việt Nam sống sát biên giới. Vì là buôn bán nhỏ lẻ nên chúng tôi không tiến hành bắt giữ?”. Khi chúng tôi hỏi nếu là trâu bò địa phương, trao đổi mua bán giữa cư dân sát biên giới, tại sao lại có số lượng lên đến hàng trăm con như thế thì ông Huy không giải thích được.
Thực trạng buôn trâu bò lậu đã trở nên công khai, phức tạp hơn trên địa bàn thị trấn Lao Bảo. Nếu không có sự kiên quyết, mạnh tay từ các ngành chức năng thì sẽ khó tránh khỏi những hậu quả nghiêm trọng.
Theo Dương Xuân
