CôngThương - HTML clipboard Nghịch lý đường cong lãi suất một lần nữa lại diễn ra trên thị trường tiền tệ khi lãi suất huy động ở hầu hết các kỳ hạn đều không có sự khác biệt và thường không vượt quá 10,5%/năm. Theo lẽ thường, kỳ hạn gửi càng dài thì lãi suất càng cao nhưng hiện nay các kỳ hạn đều có mức lãi suất gần sát nhau với độ chênh lệch không đáng kể nên người gửi tiền không mấy mặn mà đem tiền gưỉi ở ngân hàng từ 12 tháng đến 36 tháng. Trong khi đó, với việc được thỏa thuận lãi suất cho vay dài hạn, giá vốn của các ngân hàng sau khi trừ các chi phí đều vượt trên 12%/năm nên mức cho vay ở thời điểm này thường dao động từ 16 đến 18%/năm. Cho vay lãi suất cao nhưng lãi suất huy động lại không được nâng lên đã khiến việc huy động vốn của không ít ngân hàng đang bị quẩn quanh chưa có lối thoát. Vậy là, sau hàng loạt động thái “lách” trần lãi suất cho vay, các ngân hàng, chủ yếu là nhóm ngân hàng cổ phần có quy mô trung bình và nhỏ lại phải lo đối phó với cơ quan quản lý để lách trần lãi suất huy động hòng mong có đủ vốn cung cấp cho doanh nghiệp.
Tổng giám đốc một ngân hàng cổ phần chia sẻ: Trần lãi suất vẫn bị khống chế ở mức 8%/năm nên chúng tôi không thể nâng lãi suất huy động. Với giá cả như hiện nay, người dân không mặn mà gửi tiền với lãi suất thấp hoặc có gửi thì cũng chỉ gửi kỳ hạn ngắn để thăm dò và chờ lãi suất cao sẽ rút ra gửi lại. Điều này gây khó khăn lớn cho ngân hàng trong việc cân đối vốn để giải ngân, vốn huy động ngắn mà lại đem cho vay dài hạn nên rất khó khăn. Bởi thế, không riêng gì ngân hàng chúng tôi mà nhiều ngân hàng khác đang áp dụng “thỏa thuận” lãi suất tiền gửi đối với những khách hàng có số dư từ 1 tỷ đồng trở lên. Được biết hiện nay, các khách hàng có tiền gửi số lượng lớn tại ngân hàng thường được khuyến mãi tặng ngay tiền mặt hoặc tặng thêm lãi suất với mức quà và tiền quy đổi ra phải xấp xỉ 12%/năm, thậm chí lên đến 13%/năm. Hiện nay, giá trị quà tặng khuyến mãi hay tặng tiền mà một số ngân hàng đang áp dụng chiếm khoảng 30% lãi suất huy động. Vì thế, không ít ngân hàng cho rằng, trần lãi suất đang là chiếc áo quá chật đối với tình hình hoạt động của thị trường tín dụng. “Nút thắt” này cần được tháo gỡ- một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng chia sẻ.
Trước tình hình này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa có công văn yêu cầu chi nhánh NHNN các tỉnh, thành báo cáo tình hình khuyến mãi tiền gửi và thu phí cho vay. Theo NHNN, hiện nay có một số tổ chức tín dụng thực hiện khuyến mại tiền gửi và thu phí cho vay nên NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố tiến hành kiểm tra và gửi báo cáo về tình hình khuyến mại đối với các khoản tiền gửi VND. Việc kiểm tra và báo cáo về khuyến mại tiền gửi VND được tiến hành theo các nội dung: các hình thức và mức khuyến mại (hiện vật, tiền mặt…); giá trị các hình thức và mức khuyến mại quy đổi tính trên khoản tiền gửi theo tỷ lệ %/năm; lãi suất tiền gửi thực tế, bao gồm lãi suất tiền gửi do tổ chức tín dụng công bố cộng giá trị khuyến mại (%/năm). Nhiều ngân hàng đang kỳ vọng bằng kết quả kiểm tra này, NHNN sẽ đưa ra một quyết sách phù hợp với tình hình thực tại để đưa thị trường tiền tệ đi theo đúng quy luật.
Ông Lý Xuân Hải, Tổng giám đốc ngân hàng ACB bày tỏ: Nên sớm tự do hóa lãi suất và đừng quá lo sẽ gây bất ổn thị trường. Thực tế, Việt Nam đã thực hiện tự do hóa lãi suất từ năm 2002-2008, nhưng giai đoạn đó thị trường không có gì bất ổn và doanh nghiệp không phải chịu lãi suất quá cao. Khi đó các ngân hàng “sát phạt” nhau để hạ lãi suất cho vay. Năm 2008 kinh tế khó khăn, buộc phải áp dụng trần lãi suất là hợp lý, nhưng nay thị trường trở lại bình thường thì nên sớm dỡ bỏ trần và để lãi suất cho thị trường quyết định”. Tuy nhiên, cũng có ý kiến lo ngại nên bỏ trần lãi suất thì cuộc đua tăng lãi suất như hồi giữa năm 2008 có thể diễn ra, mang lại hiệu ứng không tốt cho nền kinh tế.
Duy Minh