Thực trạng tại Việt Nam
Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 21.125 loài động vật hoang dã. Trong đó 1.100 loài cá nước ngọt, 2.038 loài cá biển, 162 loài lưỡng cư, 840 loài chim, 310 loài thú, 17 loài thú biển, 296 loài bò sát, 7.750 loài côn trùng và Việt Nam là 1/16 quốc gia có đa dạng sinh học cao nhất thế giới. Tuy nhiên, từ năm 1996 đến nay, tình trạng buôn bán, vận chuyển động thực vật hoang dã trái phép ngày càng tăng, với quy mô lớn. Cả nước đã có 14.758 vụ vi phạm về săn bắt và buôn bán động thực vật hoang dã. Lực lượng chức năng thu 181.670 cá thể với trọng lượng khoảng 635 tấn. Số vụ vi phạm tăng hàng năm.
Nguyên nhânđược xác định bởi một phần do công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ động, thực vật hoang dã chưa được quan tâm đúng mức; tuyên truyền vận động chưa kết hợp tốt với các biện pháp kinh tế nên hiệu quả tuyên truyền chưa cao. Ngoài ra, người dân vẫn có thị hiếu tiêu dùng động vật hoang dã nhằm phục vụ nhu cầu ăn uống, chữa bệnh và trang trí.
Doanh nghiệp vào cuộc
Tiến sỹ Đoàn Duy Khương – Phó chủ tịch Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.
Một trong những cuộc khảo sát của Traffic cho hay, doanh nhân và công chức Nhà nước là hai đối tượng sử dụng nhiều sản phẩm động thực vật hoang dã nhất. Bởi vậy, đối tượng mà hội thảo hướng đến cũng là tuyên truyền nhận thức cho doanh nhân nhiều hơn nữa.
Phát biểu tại Hội thảo, Tiến sỹ Đoàn Duy Khương – Phó chủ tịch Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho hay: “Với trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp ngày càng cao và đóng vai trò quan trọng hướng tới phát triển bền vững, thương mại sẽ ngày càng gắn liền với việc bảo vệ các loài hoang dã, đặc biệt là trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ có cơ hội tạo vị thế cạnh tranh trong xu hướng đó mà thực chất sự phát triển bền vững của quốc gia trong việc bảo vệ các loài động vật và thực vật hoang dã về lâu dài cũng sẽ đem lại sự phát triển bền vững cho chính các doanh nghiệp”.
Về vai trò xã hội của doanh nghiệp, Tiến sỹ cho hay, VCCI đã thành lập Văn phòng Phát triển Doanh nghiệp Bền vững; hàng năm tổ chức giải thưởng Trách nhiệm xã hội doanh nghiêp cho các doanh nghiệp trên cả nước, ngoài ra, VCCI còn phối hợp với Chính phủ, xã hội dân sự và các tổ chức quốc tế. Bên cạnh đó, VCCI còn phối hợp với UNDP, quản lý mạng lưới Hiệp ước Toàn cầu Việt Nam (GCNV) trong dự án “Thúc đẩy vai trò cộng đồng thông qua nguyên tắc của Hiệp ước Toàn cầu tại Việt Nam”; cùng với UNIDO điều phối việc thực hiện dự án “Giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam thích ứng và áp dụng vai trò xã hội của doanh nghiệp để tăng sự kết nối với chuỗi cung cấp toàn cầu trong sản xuất bền vững”...
Về phía doanh nghiệp, ông Phạm Thế Hùng – Giám đốc kinh doanh Intrepid Việt Nam cho hay: “Cho đến nay vẫn chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào lượng giá được hết các ý nghĩa và giá trị cụ thể của động vật hoang dã trong hệ sinh thái. Nhưng con người ý thức được rằng, động vật nói chung và động vật hoang dã nói riêng là tài sản vô giá của nhân loại cần được bảo vệ, chăm sóc để phát triển. Do đó, tất cả doanh nghiệp trong nước và quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam chung tay cùng xã hội tham gia việc bảo vệ động thực vật hoang dã một cách bền vững”.
Kiến nghị với Đảng và Nhà nước
Trong khuôn khổ hội thảo đã diễn ra 10 bài tham luận, theo đó, các doanh nghiệp đã đưa ra một số khuyến nghị đối với Đảng và Nhà nước như: Thứ nhất, nên có chính sách ưu đãi với lực lượng kiểm lâm để họ dốc hết tâm phục vụ ngành. Thứ hai, cần xử lý nghiêm khắc những hành vi cố tình vi phạm pháp luật khai thác lâm sản trái phép vì mục đích thương mại để làm giàu cá nhân. Thứ ba, có chính sách khen thưởng đối với người có công tố giác những phần tử buôn lậu động thực vật hoang dã. Cuối cùng, Đảng và Nhà nước cần tuyên truyền nhiều hơn nữa để xây dựng một nền văn hóa ẩm thực “nói không với tiêu thụ động thực vật hoang dã”.
Ngoài ra, theo các nhà khoa học, để bảo vệ các loài động thực vật hoang dã, bảo tồn tài nguyên và môi trường Việt Nam, trước mắt Đảng và Nhà nước sớm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đa dạng sinh học và các văn bản dưới luật khác. Trong đó xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện.
Các doanh nghiệp và ban tổ chức tham gia hội thảo chụp ảnh lưu niệm
Hội thảo thực sự là cầu nối kêu gọi cộng đồng các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam chung tay cùng xã hội tham gia việc bảo vệ động thực vật hoang dã một cách bền vững.
Lưu Vân
