Hôm thứ Sáu, Toyota công bố báo cáo kinh doanh với con số thua lỗ lên đến 7,74 tỷ USD trong ba tháng đầu năm nay. Đây là thua lỗ theo quý lớn nhất của hãng kể từ khi thành lập và cũng là lớn nhất trong số các nhà sản xuất Nhật Bản. Kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3 vừa rồi đánh dấu năm kinh doanh thất bát đầu tiên của Toyota sau 59 năm hoạt động.
Mới chỉ cách đây một năm, Toyota soán ngôi General Motor để trở thành nhà sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới. Nhưng năm nay, hãng đối mặt với thời kỳ đen tối nhất từ khi ra đời. Kết quả kinh doanh của Toyota không chỉ minh họa thêm vào bức tranh suy thoái toàn cầu, mà còn là bằng chứng cho sai lầm trong chiến thuật kinh doanh.
Trước khi suy thoái bùng nổ, Toyota đã mở rộng sản xuất tại Mỹ vì cho rằng nhu cầu sẽ tiếp tục tăng cao. Tuy nhiên, khủng hoảng kinh tế xảy ra, sức mua đột ngột suy giảm. Mới đây, Toyota phải cho một nhà máy tại Mississippi ngừng hoạt động và tạm ngưng dây chuyền sản xuất tại bang Texas. Hãng cũng áp dụng nhiều thay đổi trong ban lãnh đạo Tokyo và Mỹ. Giới phân tích còn lo ngại tập đoàn này sẽ khó có thể tiếp tục chính sách việc làm trọn đời cho công nhân.
Sức mua suy giảm là nguyên nhân chính gây ra thua lỗ của Toyota trong 3 tháng đầu năm 2009. Ngoài ra, đồng yen vẫn giữ giá mạnh khiến sản phẩm của hãng trở nên đắt đỏ khi xuất khẩu ra nước ngoài. Thua lỗ quý này cao hơn dự đoán của giới phân tích, và trầm trọng hơn con số 6 tỷ USD của hãng xe hơi Mỹ General Motors.
Khu vực đáng quan ngại nhất của Toyota hiện này là Bắc Mỹ, thị trường lớn với 7 trong tổng số 36 nhà máy Toyota trên toàn thế giới. Từ năm ngoái, Toyota đã cắt giảm sản lượng tại đây, nhằm đuổi kịp tốc độ suy giảm sức mua trên thị trường. Giá xăng giảm trên thị trường Bắc Mỹ khiến những mẫu xe tiết kiệm năng lượng của Toyota không còn được ưa chuộng. Trong 3 tháng đầu năm nay, Toyota chỉ bán được 24.277 chiếc hybrid Prius tại Mỹ, bằng với doanh số tháng 5/2008.
Chủ tịch của Toyota, ông Katsuaki Watanabe nói: "Chúng tôi cảm thấy rất tiếc rằng mình không đủ nhanh nhạy để giải quyết những rắc rối hiện nay". "Suy thoái kinh tế diễn ra quá nhanh và mạnh, chính sách đa dạng vùng miền, vốn là thế mạnh của Toyota, đã không còn phát huy tác dụng. Doanh thu của chúng tôi suy giảm tại tất cả các thị trường", ông Katsuaki Watanabe phát biểu trong cuộc họp báo hôm thứ Sáu.
Tuy nhiên, trong khi General Motor có thể sớm theo gót Chrysler lập hồ sơ xin bảo hộ phá sản, thì Toyota vẫn có thể cầm cự qua thời kỳ khó khăn này, với tiềm lực tài chính lớn. Nhà máy Toyota tại San Antonio, Mỹ, đang chỉ chạy một trong hai dây chuyền sản xuất, nhưng vẫn kiên quyết không để công nhân nào nghỉ việc. Nhà máy tại Woodstock, Canada trong năm vừa rồi chỉ có một đợt sa thải duy nhất. Tuần trước, Toyota tuyên bố sẽ tăng sản xuất một vài mẫu xe như Camry và Rav4.
Nhằm giải quyết vấn đề tại thị trường Bắc Mỹ, vào tháng 6 Toyota sẽ bổ nhiệm giám đốc mới phụ trách khu vực là ông Yoshi Inaba, từng rời khỏi vị trí lãnh đạo của Toyota năm 2007.
Năm nay, tình hình có vẻ sẽ không khá hơn vì Toyota đã để vuột mất cơ hội tại Trung Quốc, khi nhu cầu xe hơi dạng nhỏ đang tăng lên tại thị trường này. Ngoài ra, suy thoái tài chính sẽ khiến Toyota không đủ tiềm lực để đầu tư vào những dự án mới, đón đầu nhu cầu trên thị trường Mỹ.
Mục tiêu của Toyota trong năm nay chỉ là 6,5 triệu xe trên toàn cầu, so với con số 7,57 triệu trong năm tài chính vừa kết thúc vào 31/3 vừa qua. Cũng trong cuộc họp báo hôm thứ Sáu, Chủ tịch của Toyota đã nhận định nền kinh tế toàn cầu sẽ khó có thể phục hồi sớm.
Thanh Bình (theo WSJ)