Tốt gỗ hơn tốt nước sơn

Pháp luật & Xã hội - 24/06/2010 01:00

Tot go hon tot nuoc son

Trong trường hợp chỉ được chọn một: Hoặc nội dung (gỗ), hoặc hình thức bề ngoài (nước sơn) thì ông cha ta đã lựa chọn yếu tố thứ nhất.

Gỗ tốt tức là gỗ chắc, không mọt, tạo nên các đồ gia dụng như bàn, ghế, tủ hoặc dựng nhà sẽ rất bền. Vậy nên đắt tiền. Các vật dụng làm bằng gỗ bao giờ cũng được quét sơn ra ngoài cho đẹp (hoặc đánh véc-ni). Một cách dễ hiểu “gỗ” là bản chất, còn “nước sơn” là phẩm chất. Rõ ràng, gỗ mới quý, là thứ đắt tiền, còn nước sơn chỉ tôn thêm giá trị không thể bằng gỗ.

Gỗ tốt lại được quét bằng nước sơn đẹp thì dĩ nhiên là hoàn chỉnh, không nói làm gì. Trong trường hợp chỉ được chọn một: Hoặc nội dung (gỗ), hoặc hình thức bề ngoài (nước sơn) thì ông cha ta đã lựa chọn yếu tố thứ nhất.

Từ nghĩa đen của câu châm ngôn trên, người Việt ta muốn đề cao phẩm chất nội dung hơn là cái vỏ hào nhoáng bề ngoài. Sẽ rất đáng quý và có giá trị khi cái liên quan đó lại thống nhất với cái bên trong – tức là hình thức đẹp chứa đựng nội dung tốt. Nhưng rất nhiều khi sự hào nhoáng của hình thức lại đánh lừa người ta bởi sóng đôi với một bản chất xấu. Người Việt ta luôn trọng, đề cao cái tốt đẹp của phẩm chất mà xem nhẹ, thậm chí là “cảnh giác” với cái bên ngoài mĩ miều, choáng ngợp. Trong Truyện Kiều của Nguyễn Du khi nói về Hoạn Thư, nhà thơ đã viết:

“Bề ngoài thơn thớt nói cười

Bên trong nham hiểm giết người không dao”

Đó là một sự tương phản giữa bên ngoài và bên trong của nhân vật. Tuy nhiên, nếu ngẫm kỹ cái từ “thơn thớt” để thấy sự bẻo lẻo, vồn vã cười, nói bề ngoài đó cũng chứa đựng một điều rất đáng nghi ngờ rồi!

Từ quan niệm tốt gỗ hơn tốt nước sơn mà cần suy rộng ra: Trong mọi công việc, lĩnh vực của cuộc sống, hãy lấy hiệu quả đặt lên hàng đầu, chớ chạy theo những gì thuộc về hình thức phù phiếm, trống rỗng. Một trong những biểu hiện của việc coi trọng “nước sơn” hơn “gỗ” – đi ngược với quan niệm truyền thống của người Việt ta – là bệnh chạy theo thành tích để coi nhẹ, xao nhãng chất lượng cần thiết của nhiều phong trào đang có nguy cơ gia tăng ở nhiều lĩnh vực cuộc sống hiện nay.

Nguyễn Đình San

Tin mới