“Đầu máy xe lửa”
Từ thời trai trẻ, Sebastian Pinera có biệt danh là “đầu máy xe lửa”. Bởi nhiều người biết ông đều nói rằng, khi đã đặt ra mục tiêu nào, Pinera luôn nhanh chóng hoàn thành nó với tốc độ cực nhanh. Sở dĩ được như vậy là ngoài tài năng, Pinera có quan hệ khá tốt với chế độ của tướng Augusto Pinochet. Ngay cả khi chế độ độc tài sụp đổ, thì quan hệ của “đầu máy xe lửa” với chính quyền không vì thế mà suy yếu. Hơn thế, tại Chile, gia đình của Pinera được coi là danh gia vọng tộc. Anh trai của ông - Pablo Pinera, là thành viên Hội đồng Ngân hàng Nhà nước. Một người anh khác: Jose Pinera từng là Bộ trưởng Bộ Lao động. Tuy có tư tưởng bảo thủ, nhưng Pinera lại khá thoáng trong các quan hệ, đặc biệt là trong kinh doanh. Vị tỉ phú khá thân thiết với vợ chồng bà Magdalena, em ruột của tổng thống đương nhiệm Michelle Bachelet.
Giờ đây vương quốc của vị tỉ phú tổng thống (theo số liệu của tạp chí Forbes, tài sản của ông Pinera vào khoảng 1 - 1,2 tỉ USD) bao gồm các tập đoàn trong nhiều lĩnh vực. Đó là các tập đoàn đầu tư bất động sản, khai thác khoáng sản, hệ thống bệnh viện tư nhân, khách sạn, các khu nghỉ dưỡng ven biển… Ngoài ra, ông Pinera còn nắm giữ 100% cổ phiếu của kênh truyền hình Chilevision, 13% cổ phiếu của CLB bóng đá nổi tiếng nhất Chile: Colo Colo, 27% cổ phiếu Hãng hàng không LAN Airlines…
Sebastian Pinera biết cách kinh doanh trong những tình huống được cho là “nhạy cảm” và thường thoát ra một cách ngoạn mục. Vào đầu thập niên 1980, ông điều hành Ngân hàng Banco de Talca. Đến năm 1982, khi ngân hàng này chuẩn bị tuyên bố phá sản với khoản tiền 240 triệu USD “không cánh mà bay”, các cổ đông đòi làm cho rõ chuyện và đề nghị tạm giữ ông Pinera. Tuy nhiên, khi đó vị tổng thống tương lai lại vắng mặt 24 ngày và sau đó Tòa án Tối cao Chile tuyên bố Pinera không có lỗi trong vụ phá sản này. Nói tóm lại, các cơ quan chức năng không tìm thấy người khiến cho Banco de Talca sụp đổ. Sự thật như thế nào chỉ có người trong cuộc mới biết.
Đích ngắm cuối cùng
Gia đình Sebastian Pinera có gốc gác từ Tây Ban Nha, đến định cư tại Chile vào những năm 50 của thế kỷ trước. Bố của ông - Jose Pinera Carvalho, khi đến tổ quốc mới đã nỗ lực để đạt được những thành công ấn tượng. Trong đó, Carvalho được bổ nhiệm làm đại sứ Chile tại Brussels, Bỉ, rồi làm đại diện của Chile ở Liên Hiệp Quốc, tại New York, Mỹ. Điều trớ trêu là Tổng thống Chile khi đó là ông Eduardo Frei Motalva chính là người bổ nhiệm Jose Pinera vào các vị trí quan trọng này. Và vài chục năm sau chính con của ông Jose Pinera, đã đánh bại con của ông Frei Motalva trong cuộc chạy đua vào chiếc ghế quyền lực nhất của Chile vừa qua.
Sebastian Pinera được nhiều người dân Chile kỳ vọng - Ảnh:Reuters
Nói cách khác, tổng thống đắc cử của Chile sinh năm 1949 tại Santiago, vùng đất có thể coi là địa linh nhân kiệt, sản sinh ra những nhà tư bản đầy thế lực của đất nước nhỏ hẹp dài nhất Nam Mỹ. Sebastian Pinera có được ngày nay là nhờ vào những mối quan hệ được gia đình xây dựng sẵn và nhờ chính vào gia đình mình. Pinera có hai người anh trai, Jose và Pablo. Cả hai luôn đồng hành cùng ông trong sự nghiệp. Sau khi cả ba anh em tốt nghiệp trường dòng ở Chile, họ đến Mỹ để tiếp tục học chuyên ngành kinh tế ở Đại học Harvard.
Cuộc đảo chính quân sự diễn ra ngày 11.9.1973 do tướng Augusto Pinochet đứng đầu khi Pinera đang học ở Đại học Harvard. Chàng sinh viên trẻ không ủng hộ kiểu cướp chính quyền bằng cách dùng vũ lực quân sự. Vì thế 15 năm sau đó, trong cuộc trưng cầu dân ý, Pinera đã nói không khi Pinochet muốn tiếp tục làm tổng thống, để đất nước của mình trở lại với tiến trình dân chủ. Tuy nhiên điều đó không làm ảnh hưởng mối thâm tình của Pinera với hai người anh ruột khi đó đang là chính khách - doanh nhân có tiếng ở Chile.
Tối nghiệp Harvard và có tấm bằng tiến sĩ kinh tế trong tay, trở về nước Pinera hăm hở bước vào sự nghiệp kinh doanh. Trong tiểu sử chính thức của Pinera thường nói rằng, phần lớn của cải của ông có được là nhờ vào hệ thống thẻ tín dụng, mà vị tổng thống tương lai kiểm soát tới 86%. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng. Những đồng tiền đầu tiên, đáng giá Pinera kiếm được tại Bolivia từ giữa những năm 1970. Ông được tổ chức Ngân hàng Thế giới cử đến làm tư vấn cho Ngân hàng Quốc gia Bolivia. Phần thưởng mà Pinera nhận được là 50 ngàn USD. Khi đó ông đã tranh luận với người anh Jose và nói: “Tôi có thể khẳng định rằng, kiếm 1 triệu USD cũng không khó hơn 10 ngàn USD. Đơn giản là cần hành động để không có những động tác thừa”.
Sau đó, mỗi một hành động của Pinera đều nhắm đến một cái đích cuối cùng: Nhanh chóng làm giàu. Điều này càng dễ thực hiện khi vào năm 1978, Jose Pinera được bổ nhiệm là Bộ trưởng Lao động và Xã hội trong chính quyền của Pinochet, sau đó làm Bộ trưởng Công nghiệp khai khoáng. Có được hậu phương vững chắc, Pinera hiểu rằng, đầu tư sinh lợi nhất là bất động sản. Ông mua đất rẻ tại các khu Penlalolen, La Florida, Macul ở Santiago. Sau khi xây nhà xong, bán lại kiếm được 2 triệu USD tiền lời đầu tiên. Và lại tiếp tục đầu tư vào đất đai, nhà cửa, như mua công viên Tantauco, rộng 115 ngàn hecta với giá 6 triệu USD để xây dựng trung tâm thương mại - giải trí. Tựu trung, bằng tài năng và bằng những mối quan hệ đặc biệt của mình, tiền liên tục đẻ ra tiền trong bàn tay, khối óc của Pinera.
Chile khi chuyển qua chế độ dân chủ, nước này đạt được những bước tiến thần kỳ trong kinh tế. Nhưng một vài năm gần đây do tác động của khủng hoảng kinh tế, Chile lại đối diện với nhiều khó khăn như giá nguyên vật liệu tăng cao. Trong tình thế đó, Pinera đã hứa “sẽ mang lại làn gió mới”, “bắt đầu một kỷ nguyên mới tuyệt vời”. Và các cử tri đã bỏ phiếu cho ông trong cuộc bầu cử Tổng thống Chile vào tháng 1.2010. Vị tân tổng thống đang gánh trên vai những hậu quả không mấy tốt đẹp của người tiền nhiệm. Nhưng với khát vọng vươn tới đỉnh cao quyền lực cùng tài kinh doanh và các mối quan hệ đặc biệt, kể cả sùng bái chúa trời, rất có thể ông lại kéo Chile tiến đến một cái đích mới, tốt đẹp hơn.
Hoàng Hoài Sơn
