- Tại sao ông lại nói ông là người con của nền độc lập Việt Nam?
Tôi sinh ra ở Hà Nội, đúng ngày thực dân Pháp lên tàu vào Sài Gòn và vĩnh viễn rời khỏi miền Bắc. Đó là thời điểm 10 năm sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố Việt Nam độc lập vào ngày 2-9-1945. Vì vậy các bạn có thể nói rằng, tôi là người con của nền độc lập Việt Nam. Sau Hội nghị Giơ-ne-vơ năm 1954, bố mẹ tôi ở lại Hà Nội theo lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Và tôi được sinh ra trong khoảng thời gian này. Hồi đó rất nhiều người đã hy vọng sẽ có một nền hòa bình thực ở cả hai miền của Việt Nam. Tuy nhiên, trong hai thập kỷ tiếp theo, hòa bình của Việt Nam lại bị đế quốc Mỹ và tay sai tàn phá.
- Ông có thể kể một chút về cha mình, nhà báo Uyn-phrét Bơ-sét, người đã có nhiều năm gắn bó với Chiến khu Việt Bắc, chiến trường miền Nam và có nhiều dịp gặp Bác?
Cha tôi là một nhà báo của Ô-xtrây-li-a. Ông là một trong những phóng viên đầu tiên đưa tin về thảm họa Hi-rô-si-ma (Nhật Bản). Lần đầu tiên cha tôi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Chiến khu Việt Bắc. Đêm trước trận đánh Điện Biên Phủ diễn ra, ông đã hỏi Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng, Điện Biên Phủ là gì mà báo chí liên tục đưa tin như vậy? Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấc chiếc mũ cha tôi đội, lật ngược lại và nói: “Đây là Điện Biên Phủ”. Người chỉ tay vào đáy mũ và nói: “Quân đội Pháp nằm ở đó”. Người tiếp tục chỉ vào vành mũ: “Lực lượng của chúng tôi ở đây, người Pháp đã bị bao vây và không thể thoát được”. Và dĩ nhiên Người đã đúng.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ một năm, thay vì được làm một phóng viên hòa bình như mong đợi, cha tôi một lần nữa lại trở thành phóng viên chiến tranh. Ông đưa tin tức về cuộc chiến ở Việt Nam. Những tin tức từ khu giải phóng ở miền Nam Việt Nam và miền Bắc Việt Nam dưới bom đạn Mỹ. Hàng nghìn bài báo, phim, sách của ông đã cảnh tỉnh nhân loại thế giới về cuộc chiến tranh đầy tội ác và trái với đạo lý mà Mỹ thực hiện ở Việt Nam. Ngày đó, cha tôi cũng tiên đoán, nhân dân Việt Nam anh hùng sẽ không bao giờ bị đánh bại, cuối cùng sẽ đạt được nền độc lập và thống nhất thực sự.
- Việt Nam có ý nghĩa gì với ông?
Tôi lớn lên ở nhiều quốc gia như: Nga, Bun-ga-ri, Pháp, Cam-pu-chia. Nhưng Việt Nam luôn có ý nghĩa đặc biệt, vì sự nghiệp của cha tôi tập trung chủ yếu ở đất nước này. Dù ở đâu, làm gì, tôi luôn nhớ về những năm tháng chiến tranh và những cuộc chiến đấu anh hùng của nhân dân Việt Nam. Tôi cũng nhớ những năm tháng của hy vọng và tình đoàn kết quốc tế. Nhân loại tiến bộ đã đồng cảm, đã tập hợp lại ủng hộ chính nghĩa của nhân dân Việt Nam. Việt Nam là niềm cảm hứng của mọi cuộc đấu tranh vì hòa bình, vì sự tiến bộ. Tôi tự hào về cha, một trong những người đầu tiên kêu gọi nhân loại thế giới chống lại cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Và cuối cùng, nhân dân Việt Nam cùng nhân dân tiến bộ trên thế giới, những người đã ủng hộ Việt Nam đã giành được chiến thắng.
- Xin cảm ơn ông!
Nguyễn Hòa