Trong cuộn băng cassette phát trên kênh truyền hình vệ tinh Al-Jazira, ngày 24/1 vừa qua, thủ lĩnh mạng lưới khủng bố Al-Qaeda, Osama bin Laden, đe dọa sẽ tiếp tục tấn công nước Mỹ nếu họ vẫn ủng hộ Israel. "Thật là bất công nếu người Mỹ sống trong yên bình trong khi người dân ở Dải Gaza lại sống trong những điều kiện tồi tệ" - Bin Laden nói trong đoạn băng.
Chính quyền Mỹ ngay lập tức tố cáo những lời lẽ này như một chiến dịch tuyên truyền của chủ nghĩa khủng bố.
Một số người cho rằng Bin Laden hiện không còn là thủ lĩnh của Al Qaeda. David Axelrod, cố vấn chính trị của Tổng thống Obama, cho biết sẽ làm mọi cách để bắt giữ hoặc triệt hạ tên trùm khủng bố này.
Nhưng cũng như mọi lần, người dân Mỹ không muốn chấp nhận rằng do trong nhiều năm liền nước Mỹ quá ưu ái cho sự chiếm đóng Palestine của Israel nên chính họ đã góp phần làm cho chủ nghĩa khủng bố ngày một thêm bành trướng.
Tổng thống Barack Obama đã làm một điều đặc biệt ngay trong giai đoạn đầu của nhiệm kỳ. Trong bài phát biểu tuyên thệ nhậm chức, ông Obama cho biết ông hoàn toàn hiểu được rằng cuộc xung đột giữa Israel - Arập tiếp tục bị kéo dài sẽ chỉ làm cho lòng thù hận của người Arập và Hồi giáo với nước Mỹ thêm sâu đậm. Do vậy, ông nhận thấy rằng nhiệm vụ của nước Mỹ là phải chấm dứt bằng được cuộc chiến này trong thời gian ngắn nhất.
Khi phát biểu tại Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập, ông Obama muốn chìa tay ra với thế giới Arập - Hồi giáo và cam kết sẽ giải quyết được cuộc xung đột Palestine - Israel, cho phép thành lập một nhà nước Palestine bên cạnh Nhà nước Israel. Nhưng những cố gắng này đến nay vẫn không đạt được bất cứ kết quả khả quan nào.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên báo Time hôm 21/1 vừa qua, Tổng thống Obama thừa nhận rằng cuộc xung đột Israel - Palestine đã trở nên khó khăn hơn ông tưởng rất nhiều do người Israel và Palestine rất "cứng đầu", không muốn tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình. "Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã đánh giá quá cao khả năng của mình trong việc thuyết phục các bên ngồi vào đàm phán" - ông Obama thừa nhận. Qua câu nói này có thể thấy nước Mỹ dường như đã "bó tay" về vấn đề Trung Đông.
Nhưng Washington sẽ phải chú ý nghiêm túc hơn đối với lời cảnh báo của Osama bin Laden. Nếu nước Mỹ không thể áp đặt nền hòa bình tại Trung Đông, mặc dù có vẻ như Tổng thống Obama đã thất bại trong nhiệm vụ này, thì chắc chắn họ sẽ chứng kiến nỗi thất vọng sâu sắc của người Palestine, sự gia tăng căng thẳng trong những vùng đất Palestine hiện do Israel chiếm đóng, sự bùng nổ những chiến dịch khủng bố và chống khủng bố, thậm chí là cả một cuộc chiến toàn diện trong khu vực Trung Đông. Phe hiếu chiến Israel công khai nói đến tính cần thiết của một sự can thiệp mạnh tay hơn đối với Hezbollah ở Liban và Hamas ở Dải Gaza.
Hiện tại, quan hệ giữa Israel - Palestine đã ở điểm chết. Tổng thống Mahmoud Abbas, không thể nối lại các cuộc đàm phán như Mỹ và Israel yêu cầu, trong khi Thủ tướng Benyamin Nétanyahu cũng lại không phong tỏa việc xây dựng các khu định cư Do Thái trong các vùng đất chiếm đóng.
Nhưng theo các nhà quan sát, không nên quá tin tưởng vào Thủ tướng Nétanyahu. Vì quyết định ngưng xây cất tạm thời trong 10 tháng của ông này đưa ra mới đây cũng không ngăn được Israel hoàn tất việc xây dựng 2.500 ngôi nhà mới ở Bờ Tây. Điều đó có nghĩa là chả có sự phong tỏa xây dựng nào. Việc ông Nétanyahu đưa ra quyết định trên chỉ muốn làm hài lòng yêu sách của Mỹ.
Cũng trong thời gian này, Chính phủ Israel lại tăng cường việc trục xuất người Palestine ra khỏi khu phía đông thành phố Jérusalem. Mỹ đã thể hiện sự không hài lòng của mình trước việc Israel phá hủy nhà cửa của người Palestine ở đông Jérusalem, nhưng cũng chẳng thể ngăn cản được hành động đó của Tel-Aviv.
Những cố gắng của ông Obama cũng chẳng đi đến đâu.
Trong khi đó, quá trình đàm phán được Ai Cập làm trung gian nhằm trao đổi Gilad Shalit, binh sĩ Israel bị Hamas bắt, với các tù nhân Palestine hiện đang bị giam giữ tại các nhà tù của Israel, dường như cũng rơi vào bế tắc. Ai Cập đã bị mất ảnh hưởng và bị chỉ trích mạnh mẽ trong thế giới Arập sau khi nước này cho xây dựng một hàng rào thép dưới lòng đất nhằm ngăn chặn Hamas đào hầm từ Dải Gaza sang Ai Cập.
Nói như vậy là nền hòa bình Trung Đông hoàn toàn mất hết hy vọng? Theo các nhà quan sát, với liên minh cầm quyền hiện nay của Thủ tướng Benyamin Nétanyahu sẽ không thể có bất cứ tiến bộ nào cho việc hòa bình tại khu vực này.
Những người lạc quan nhất thì cho rằng để có được những bước đi mới cho hòa bình Trung Đông, ông Nétanyahu cần cải tổ nội các, không liên minh với đảng bảo thủ Beiteinou của Ngoại trưởng Avigdor Lieberman nữa mà nên phối hợp với đảng Kadima của bà Tzipi Livni.
Theo các cuộc thăm dò gần đây, có đến 60% người Israel đồng ý trao trả những phần đất chiếm đóng của Palestine để đổi lấy hòa bình.
Câu hỏi đặt ra lúc này là nếu Mỹ từ bỏ việc thiết lập nền hòa bình tại Trung Đông thì ai có thể thay thế họ? Liên minh châu Âu, Nga, Trung Quốc hay Liên Hiệp Quốc? Các nhà quan sát đánh giá rằng nếu châu Âu yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thông qua nghị quyết bắt buộc thành lập hai nhà nước Palestine và Israel thì chắc chắn Mỹ sẽ không phản đối.
Trong tất cả các quốc gia có khả năng đứng ra làm trung gian thì xem ra Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều hy vọng nhất do họ có quan hệ tốt, Iraq, Iran, các nước vùng Vịnh và Pakistan, cũng như những cố gắng đáng ghi nhận của quốc gia Hồi giáo này trong việc tái lập hòa bình tại Afghanistan. Mặt khác, Israel không thể cắt đứt quan hệ với Ankara.
Do đó, đưa Thổ Nhĩ Kỳ vào tiến trình đàm phán Israel - Arập sẽ là cách tốt nhất để Tel-Aviv lấy lòng lại đồng minh không thể thiếu trong khu vực này
