Dù má tôi quản lý tiền triệu, nhưng ngày nào về cũng phải đưa hết cả vốn lẫn lời cho ba tôi; đến chiều phải “xin lại” để đi đặt tiền thu gom trái cây. Vậy mà ba tôi luôn nghi ngờ má “ăn gian”, mỗi khi thấy má mua cá, thịt hơi nhiều cho các con ăn bồi dưỡng (việc này rất hiếm, chỉ khi nào chúng tôi vào mùa thi hoặc ngày lễ, Tết), ba lại quát mắng má. Riêng phần ba tôi thì suốt ngày nhậu nhẹt, rượu chè và chờ má tôi mang tiền về cất giữ. Giờ má tôi đã ngoài 50, bốn anh em tôi đều đã trưởng thành, em út tôi 18 tuổi. Chúng tôi muốn thay má tôi lên tiếng, để dẹp hành vi bạo lực, gia trưởng của ba tôi thay má có được không? Má tôi không biết chữ, lại rất sợ ba tôi”.
Trả lời:
Theo khoản 2, điều 1 và khoản 1. h, điều 2 của Luật Phòng chống bạo lực gia đình (PCBLGĐ), hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình; cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên trong gia đình, nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính là hành vi BLGĐ.
Như vậy, việc ba của bạn liên tiếp hành xử theo kiểu tiền phát, gạo đong với má bạn là đã vi phạm Luật. Căn cứ điều 18 của Luật, bạn và các em, khi phát hiện việc ba bạn gây hành vi BLGĐ với má, thì phải kịp thời báo tin đến cơ quan công an gần nhất, hoặc UBND cấp xã, hoặc người đứng đầu khu dân cư… đề nghị buộc chấm dứt ngay hành vi BLGĐ. Vì đây là một việc làm hết sức tế nhị: các con tố cáo hành vi BLGĐ của cha ruột với mẹ ruột, nên chúng tôi nghĩ, các bạn nên làm một lá đơn trình bày chi tiết hoàn cảnh và gặp gỡ Hội LHPN địa phương (có thể vận động để đưa má bạn đi cùng) để cùng tìm hướng giải quyết cho êm thấm hơn.
Theo chúng tôi, việc ba của các bạn ngày càng gia trưởng, gây áp lực với má bạn nhiều hơn, là do từ trước đến giờ má bạn và các bạn đã cam chịu, nín nhịn quá nhiều.
Việc thay má bạn tố cáo hành vi của ba bạn không chỉ là “quyền” mà còn là nghĩa vụ của các bạn. Nếu đã nhận thức đây là những hành vi vi phạm luật, mà các bạn không tố cáo, cũng đồng nghĩa với việc các bạn vi phạm khoản 7, điều 7, Luật PCBLGĐ: dung túng, bao che hành vi BLGĐ - đây là hành vi bị nghiêm cấm!
LS Phạm Lĩnh Sơn
(Phó văn phòng Trợ giúp pháp lý phụ nữ số 6)