Chưa rõ tác dụng
Chiều 5/1, chúng tôi ghé nhà thuốc T.H. (Q.Tân Bình, TP.HCM) tìm mua thuốc giải rượu. Một nhân viên nhà thuốc tư vấn, để giúp người say nhanh chóng trở lại trạng thái bình thường, nên mua loại thuốc giải rượu Vos, giá 17.000đ sáu viên. Trước khi “nốc” rượu thì uống ba viên, sau khi tàn tiệc uống tiếp ba viên còn lại. Người bán quảng cáo thêm, ngoài khả năng giúp người say mau tỉnh, thuốc giải rượu này còn điều hòa quá trình chuyển hóa rượu, bảo vệ thần kinh trung ương, ngăn cảm giác khó chịu… Tương tự, khi hỏi mua thuốc giải rượu, chúng tôi được nhân viên nhà thuốc Ph.Kh. (Q.10) tư vấn, hiện trên thị trường có rất nhiều loại cùng công dụng. Có thể mua viên giải rượu K - XX, hộp sáu viên, với giá 10.000đ hoặc viên giải rượu ME - XX, hộp bốn viên, giá 11.000đ. Cả hai loại này đều điều hòa chuyển hóa rượu và làm chậm quá trình tạo thành chất acetaldehyde của rượu - gây độc hại cho gan và khiến người uống phải nghiện. Sau đó, chất acetaldehyde sẽ chuyển thành carbonic và nước, vô hại cho gan!
|
Bệnh nhân loạn thần do rượu đang điều trị nội trú tại BV Tâm Thần TP.HCM
Không chỉ có dạng thuốc viên nén, nhiều loại nước uống giải rượu cũng được quảng cáo tràn lan trên các trang rao vặt như: nước uống giải rượu Hove (Hàn Quốc) được chiết xuất từ thảo dược thiên nhiên giá 550.000đ; hay nước giải rượu Chloropyl 250ml với giá 420.000đ/chai, cũng được chiết xuất từ thiên nhiên, không gây đau đầu, mệt mỏi sau khi uống.
Tuy nhiên, các BS khuyến cáo, rượu vốn ảnh hưởng đến cả gan lẫn não, cộng thêm lạm dụng thuốc giải sẽ khiến người uống sa sút nhận thức, rối loạn hành vi. Các bệnh viện (BV) từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân (BN) uống tới say xỉn rồi dùng thuốc giải rượu, phải đi cấp cứu. Có trường hợp mắc bệnh gan nhưng lạm dụng thuốc giải, coi đó như thần dược, dẫn tới suy gan phải nhập viện trong tình trạng tổn thương gan, dạ dày chảy máu liên tục. Chưa kể, hiện y học chính thống vẫn chưa công nhận có thuốc giải rượu, chỉ là do các hãng sản xuất tự… quảng cáo. Thực tế, đây chỉ là các dạng thực phẩm chức năng, chưa rõ tác dụng giải rượu đến đâu, nhưng nếu có, chúng chỉ đủ khả năng bảo vệ gan, chuyển hóa rượu thành chất vô hại, chứ không phải là thuốc giải rượu đặc hiệu.
BS Vũ Đình Thắng - Trưởng khoa Hồi sức tích cực và chống độc, BV Nhân dân 115 TP.HCM - cảnh báo, đối với rượu tạp chất, rượu giả, nếu người bệnh bị ngộ độc rượu mà dùng những loại thực phẩm chức năng này sẽ vô ích, không có tác dụng, thậm chí nguy hiểm chết người. Để giải rượu chứa methanol, y học đã chiết xuất ra rượu thật nguyên chất (ethanol) dùng đối kháng lại rượu giả để điều trị cho người bệnh. “Thuốc giải độc” này chỉ có trong các BV.
Loạn thần, tử vong… do rượu
Do tin tưởng vào sự “màu nhiệm” của thuốc giải rượu nên các “ma men” cứ vô tư “nốc”, đến khi bị ngộ độc phải vào cấp cứu ở BV, họ vẫn ngẩn ngơ “vì sao thuốc không hiệu quả?”. Từ ngộ độc rượu dẫn đến loạn thần, thậm chí tử vong là con đường rất ngắn. Theo thống kê, mỗi năm BV Nhân dân 115 TP.HCM tiếp nhận khoảng 10 trường hợp ngộ độc rượu giả và nhiều BN say rượu tử vong do tham gia giao thông. Tại BV Tâm Thần TP.HCM, BS Vũ Đình Vương - Trưởng khoa Nội trú - cho biết, mỗi tháng, khoa tiếp nhận đến 12 ca bị loạn thần do rượu. Các BN đều có “thâm niên” uống rượu từ 2 - 10 năm, thường bị ảo giác, luôn chửi bới, cười đùa vì nghe có người “xì xào” bên tai, luôn trốn chạy vì bị ảo thị, luôn thấy rắn rết, bọ cạp, gián… bò lổn ngổn trên sàn nhà, hoặc luôn thấy cơ thể ngứa ngáy vì có côn trùng bò trên da.
Nhiều loại thuốc giải rượu được quảng cáo “uống không say”
BS Trần Duy Tâm - BV Tâm Thần TP.HCM - khuyến cáo, bản chất của rượu là một chất hướng thần, tác động đến nhiều cơ quan khác nhau. Do đó, hiện tượng say rượu đã là biểu hiện của ngộ độc rượu.
Để giảm giá thành, tăng nồng độ rượu, người bán cố tình trộn cồn công nghiệp vào rượu thật. Do đó, dù liều lượng an toàn của methanol được quy định trong rượu chỉ là 0,1% nhưng thực tế các mẫu rượu gây ngộ độc thường gấp vài chục đến vài trăm lần. Trước đây, Sở Y tế TP.HCM từng kiểm tra chín mẫu rượu của hai công ty sản xuất rượu có thương hiệu và phát hiện hàm lượng methanol rất cao, từ 7% - 8,2% so với quy định. Hoặc gần đây, Trung tâm Kỹ thuật đo lường chất lượng 3 TP.HCM đã phát hiện hàng loạt mẫu rượu ở H.Nhà Bè, Q.Thủ Đức, Q.Tân Phú chứa hàm lượng methanol cao gấp 70 lần cho phép. Mẫu rượu từng gây chết người ở Cần Thơ khi được kiểm nghiệm cũng có hàm lượng methanol cao gấp 694 lần.
Ngộ độc rượu thật hay giả đều nguy hiểm, có thể khiến “Lưu Linh” hôn mê, không kiểm soát hành vi dẫn đến đánh nhau, gây tai nạn giao thông. Riêng với rượu tạp chất, nhất là rượu giả, còn tăng nguy cơ tử vong trước khi nhập viện. Do đó, khi bị ngộ độc rượu methanol, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế đủ khả năng lọc máu và xét nghiệm tìm methanol để điều trị như: BV Nhân dân 115, BV Chợ Rẫy, BV Trưng Vương. Nếu người bệnh bị loạn thần nên đến BV Tâm Thần để điều trị từ 5 - 15 ngày. Nếu sau 6g - 8g uống rượu, người bệnh tỉnh rượu nhưng vẫn còn cảm giác: nôn, đau bụng, rối loạn thị giác (nhìn mờ, nhìn đôi, mất thị lực), rối loạn ý thức, lơ mơ, mất định hướng, lú lẫn, suy hô hấp, tụt huyết áp… thì phải nhập viện ngay. Đặc biệt, người nhà không nên vắt chanh vào miệng để giải rượu vì BN dễ bị sặc, càng nguy hiểm cho đường thở.
VĂN THANH
| Methanol là cồn công nghiệp, thường dùng làm cồn y tế, năng lượng (cồn khô), dung môi dùng lau kính xe, mực in cho máy photocopy, dùng pha sơn… Ngoài methanol do người bán tự bỏ vào, cũng có những trường hợp, chính người nấu không biết vì sao trong rượu có hàm lượng methanol quá cao. Lý giải điều này, BS Vũ Đình Thắng cho rằng, do người nấu “gieo mầm họa”. Trong giai đoạn đầu của nấu rượu, các tạp chất methanol, aldehyde, aceton sẽ bốc hơi ra trước; lẽ ra, người sản xuất phải bỏ lượng rượu thu ban đầu đi. Nhưng vì hám lợi, họ pha trộn với lượng rượu chưng cất lần sau cho tăng số lượng rượu, vô tình không chỉ làm tăng các tạp chất trong rượu mà còn tăng cả hàm lượng methanol. Ngoài ra, nếu nấu rượu bằng mía, củ sắn, sau khi bị phân hủy cũng sẽ sản sinh ra methanol. |