3G đang “phất”
Theo số liệu công bố tháng 3/2010, VinaPhone tuyên bố đạt 7 triệu thuê bao 3G, còn MobiFone là gần 6 triệu thuê bao đã đăng ký sử dụng, và Viettel dù chưa khai trương dịch vụ 3G nhưng cũng cho biết số người đăng ký cũng gần 1 triệu khách hàng.
Hiện VinaPhone đã có trên 5.000 trạm BTS phủ sóng 3G toàn quốc và là “đại gia” đi đầu trong lĩnh vực này. Trong khi đó, Mobifone dù triển khai sau nhưng tình hình kinh doanh dịch vụ 3G cũng rất sáng sủa. Các dịch vụ như Mobile Internet và Mobile Broadband được khá nhiều người dùng ưa thích. Đó là chưa kể tới Mobile TV và một số dịch vụ 3G khác. Còn Viettel hiện mới trong giai đoạn thử nghiệm 3G và vẫn được coi là “em út” trong lĩnh vực này.
Trong khi đó, tốc độ phát triển viễn thông Việt Nam cũng rất đáng nể. Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, tính tới tháng 3/2010, số thuê bao điện thoại di động cả nước đạt 117,9 triệu thuê bao (tăng 63,3% so với cùng kỳ năm ngoái). Trong đó, chỉ tính riêng quý 1/2010, số thuê bao mới của điện thoại di động đã chiếm 6,55 triệu thuê bao, chiếm 91% tổng số thuê bao điện thoại phát triển mới.
Ngoài ra, thị trường ĐTDĐ trong nước, đặc biệt là smartphone đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Lượng smartphone bán ra tăng 500% so với năm ngoái và chiếm 15% trong tổng số lượng điện thoại tiêu thụ trong cả nước.
Tuy nhiên, nhiều người lo ngại rằng những con số phát triển ấn tượng này cũng khó có thể tiếp tục đạt được trong thời gian tới nếu các cơ quan quản lý tính tới chuyện hạn chế nhập khẩu điện thoại và áp thuế tiêu thụ đặc biệt cho dòng thiết bị này.
Áp thuế và hạn chế nhập khẩu thiết bị 3G?
Bộ Thông tin và Truyền thông vừa có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp viễn thông xem xét lại các kế hoạch nhập khẩu thiết bị 3G của mình. Yêu cầu này xuất phát từ thực tế nhập siêu thiết bị công nghệ cao, đặc biệt là thiết bị 3G trong thời gian qua tăng mạnh. Văn bản của Bộ Thông tin và Truyền thông do Thứ trưởng Nguyễn Thành Hưng ký hồi cuối tháng 4/2010 có nhấn mạnh tới việc các doanh nghiệp cần phải cân nhắc nhập khẩu thiết bị 3G, đặc biệt là iPhone nhằm hạn chế nhập siêu và tránh tạo nên thị hiếu mua thiết bị đắt tiền tránh lãng phí không cần thiết.
Thông tin này ngay lập tức tạo ra các tranh cãi trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy triển khai mạng 3G. Tuy nhiên, trả lời báo chí hôm 29/4, vị Thứ trưởng này khẳng định rằng việc nhập thiết bị 3G là cần thiết, và không liên quan tới nhập siêu. Ông Hưng cũng cho rằng văn bản này chỉ nhằm nhắc nhở các doanh nghiệp mà thôi. Theo đó, các doanh nghiệp viễn thông cần phải tối ưu hóa các tài nguyên có sẵn trên mạng 2G, 2,5G.. để tận dụng triệt để, tránh lãng phí trong quá trình xây dựng và phát triển mạng 3G.
Trong khi đó, cũng liên quan tới vấn đề kìm chế nhập siêu, hồi trung tuần tháng 4 vừa qua, Bộ Công Thương đã ban hành danh mục hàng nhập khẩu không thiết yếu và không khuyến khích nhập khẩu một số mặt hàng, trong đó có điện thoại di động. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên, tuy không thể cấm nhập khẩu điện thoại di động nhưng cần điều tiết tránh nhập khẩu ồ ạt làm ảnh hưởng đến cán cân thương mại.
Chuyện hạn chế nhập khẩu này chưa “hot” bằng việc có thông tin cho rằng các cơ quan quản lý đang tính tới chuyện sẽ áp thuế tiêu thụ đặc biệt với chiếc “alo”. Một quan chức của Bộ TT&TT từng cho biết, Bộ Công Thương, Bộ TT&TT, Bộ Tài chính đã vài lần họp bàn về việc có nên áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số dòng ĐTDĐ hay không nhằm hạn chế tình trạng nhập siêu đang có chiều hướng gia tăng. Nếu chỉ nghe qua thông tin này thì mọi người còn mơ hồ vì không hiểu “một số dòng ĐTDĐ” mà ba Bộ này định nhắm tới là cái gì.
Và thông tin này đã được giải thích cụ thể hơn trong nội dung trả lời báo chí của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên ngày 6/4/2010. Ông Biên cho biết do không thể thay đổi mức thuế nhập khẩu điện thoại di động hiện nay là 0% (theo cam kết trong khu vực mậu dịch tự do ASEAN và Trung Quốc) nên cần tính tới khả năng đưa điện thoại di động vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với những loại điện thoại đắt tiền từ 3-5 triệu đồng trở lên.
Vấn đề ở chỗ, những dòng điện thoại 3G phổ thông hiện nay cũng chỉ nằm trong mức tiền này (dĩ nhiên là không đề cập những mẫu di động đắt tiền như iPhone 3GS hay Nokia N900…). Và vô hình chung, việc khuyến khích người dùng hòa mạng 3G sẽ có thêm trở ngại mới. Hiện chưa rõ nếu bị áp thuế thì mức thuế suất sẽ là bao nhiêu, nhưng nếu có thì rõ ràng người dùng cuối sẽ phải gánh thêm một khoản chi phí không nhỏ.
Phần lớn các dòng điện thoại trên thị trường hiện nay nằm trong mức giá từ 3-5 triệu, và đây cũng là mức giá mà đại đa số người dùng có thể chi trả cho chiếc “alo” của mình. Với xu hướng đa dạng hóa các dịch vụ giá trị gia tăng trên mạng di động như hiện nay thì việc chiếc điện thoại có hỗ trợ 3G hay không được xem là một trong những tiêu chí quan trọng để người dùng chọn mua.
Sẽ hạn chế người dân tiếp cận công nghệ mới ?
Với người dùng và doanh nghiệp thì tất nhiên chuyện thuế má với chiếc “alo” luôn là chủ đề khiến họ quan tâm. Trong xu hướng tiết kiệm chi tiêu như hiện nay thì việc người dùng phải cắn răng bỏ ra một số tiền tương đối cho thuế phụ trội khi mua điện thoại là điều khá chấp nhận. Còn về phía doanh nghiệp, họ cũng chẳng vui vẻ gì. Chi phí nhập khẩu điện thoại sẽ tăng lên, các lựa chọn ít đi, doanh nghiệp phải cân nhắc nhiều hơn, và phải đau đầu nghĩ cách làm sao để tăng giá mà người dùng vẫn có thể chấp nhận được.
Theo ông Phạm Văn Kim, Giám đốc Nghiên cứu thị trường của công ty Viễn Thông A, thì việc đánh thuế tiêu thị đặc biệt cho ĐTDĐ sẽ tác động rất lớn đến nhu cầu của người dân tại Việt Nam vì giá cả sẽ tăng lên nhanh chóng làm cho giá ĐTDĐ tại Việt Nam sẽ cao hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Tất nhiên là nhu cầu điện thoại sẽ giảm xuống.
Cũng theo ông Kim, việc áp thuế sẽ tác động trực tiếp tới người dân khiến họ bị giới hạn khi tiếp cận kỹ thuật mới, công nghệ hiện đại mới nhất của thế giới, vốn đã và đang giúp họ cải thiện cuộc sống trong thời đại công nghệ số như hiện nay. Đặc biệt, người dân sẽ phải trả thêm tiền cho việc sử dụng công nghệ tiến tiến mà thế giới mang lại cho họ.
Hơn nữa, việc đánh thuế này giống như việc hạn chế sự sáng tạo cũng như sự phát triển của thiết bị này (ĐTDĐ) tại Việt Nam, không khuyến khích các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, nhà cung cấp thiết bị đầu cuối, các nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ phát triển về mặt kinh doanh và công nghệ, đôi khi làm triệt tiêu hết các dịch vụ liên quan khi mà nhu cầu tiêu thụ hàng hóa này giảm đi khi giá cả tăng lên.
Ngoài ra, đây cũng là cơ hội cho việc nhập lậu hàng ĐTDĐ ngày càng phát triển hơn giống như giai đoạn đầu của sự phát triển sản phẩm này cách đây khoảng 10 năm. “Điều này, sẽ dẫn đến việc trục lợi trên việc kinh doanh sản phẩm này tại Việt Nam. Tất nhiên cuối cùng người tiêu dùng Việt nam sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp vì được mua giá cao cho sản phẩm kém chất lượng và không rõ nguồn gốc” – ông Kim cho biết.
Gia Vũ